• De ark van Noach in de lucht

    Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-1
    Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-nieuwe blokken Muschelkalksteen
    nieuwe blokken Muschelkalksteen

    Gisteren kreeg ik weer een lading steen binnen: zeven nieuwe blokken Muschelkalksteen en zeven oude luchtboogbeelden van de Eusebiuskerk in Arnhem. Deze serie heeft als thema de Ark van Noach.

    In de gauwigheid meende ik onder andere een beer te zien, een dronken Noach, een leeuw en een blote dame. Kennelijk zijn schoondochter. En een knots van een ark.

    Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-blote Noach
    de blote Noach is het eerste beeld dat voorgezaagd gaat worden

    Noach

    Voor de ontkerkelijkten onder ons: Noach was de man die van God de opdracht kreeg om een hele grote houten boot te bouwen van 130 meter lang, 22 meter breed en 13 meter hoog, met drie verdiepingen.

    Hij verzamelde hierin een groot aantal dieren (van alle reine dieren zeven paren, van de rest twee paren) en nam met zijn gezin toevlucht in de boot toen het 40 dagen ging regenen. Na deze zondvloed, waarin al het menselijk en dierlijk leven op aarde omkwam, begon Noach een nieuw leven als landbouwer en werd een keer dronken van zijn zelfgemaakte wijn. Hij kreeg hier ruzie over met een van zijn zoons, die gelachen had toen hij zijn vader naakt had zien liggen. Vandaar een Noach in zijn blootje met een drinkhoorn.

    Kopiëren… met een beetje meer

    Ik heb al een keer eerder een ark van Noach gehouwen voor deze kerk, in november 2014. Toen betrof het een klein kraagsteentje voor de toren. Deze keer is het de bovenste van zeven luchtboogbeelden, en dus de steen die in de muur van de kerk verbonden zit. Zoals ik in het bericht over die kleinere ark uitlegde, is de indertijd gebruikte Ettringer tufsteen heel grof en leent deze zich niet echt voor detaillering.

    Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-beschadigde leeuw
    Een van de beeldjes is flink beschadigd

    Met een andere steen had het er ook anders uitgezien. Dus zonder de oorspronkelijke vormgeving geweld aan te doen is er wel enigszins ruimte om iets meer detaillering in de kopieën aan te brengen. Ik denk dat deze beeldjes, veel meer dan de vrij kubistische engelen van de vorige reeks, met een klein beetje extra zorg in de afwerking een stuk levendiger kunnen overkomen. Ik denk dan aan duidelijkere schaduwlijnen, iets meer detaillering in haren, en een structuur van afwerking die aansluit op de vormgeving. Het gaat hier om detaillering ten dienste van het bestaande beeldhouwwerk. Als ik er opeens heel andere beeldjes van zou maken dan sla ik de plank volledig mis.

    Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-de ark met ezel en duif
    Nu moet je nog zoeken om hier een ark in te zien, maar straks in Muschelkalk is de vormentaal een stuk duidelijker

    Ark met ezel en duif

    De grootste van de zeven blokken bevat een afbeelding van de ark van Noach zelf. Op de foto is het niet helemaal duidelijk wat het voorstelt, en dat is in het echt ook zo. Het is een zoekplaatje, maar we zien een boot op woeste golven, met een enorme duif op het dak en een ezel die zijn kop uit een raam steekt. Aan de andere kant kijkt Noach zelf uit een raam, om te zien of zijn duif al terug is. Hij heeft kennelijk niet door dat het beestje allang op het dak geland is. Tussen de golven zijn drie grote vissen verborgen.

    Ik vind het een erg leuke voorstelling, passend in de traditie van kerkelijke bouwsculptuur: vol details en met figuren die helemaal door en op elkaar zijn gepropt in de ruimte die een console of hoekblok te bieden heeft. Niet alles klopt anatomisch, maar het is wel een verhalend, levendig beeldhouwwerk. Ik zal de komende weken eerst beginnen met de simpelere werken voordat ik aan dit blok begin. Niet omdat het zo moeilijk is, want de technische uitdagingen van dit grove werk vallen wel mee, maar om zo in de sfeer van deze reeks te komen voordat ik het sluitstuk aanpak. Ik hou je op de hoogte van het vervolg!

    Naar het volgende luchtboogbeeld.

  • ’s Avonds als ik slapen ga… 14 engelen op reis

    14 engelen op reis

    Inpakken en wegwezen

    “’s Avonds als ik slapen ga… dan volgen mij veertien engeltjes na.” Als je katholiek bent opgevoed en boven de 30, dan ken je dat gebedje voor het slapen misschien nog wel. Deze week had ik ook veertien engeltjes over het erf, maar ze volgden me niet na. Sterker nog, ik heb ze ingepakt voor verzending. Het zijn zeven oude engelen van tufsteen en zeven kopieën in nieuwe muschelkalksteen, voor luchtboog 32 van de Eusebiuskerk in Arnhem.

    Gedemonteerd

    Er staan in totaal 98 luchtboogbeeldjes op de kerk. Ze zijn in hoog tempo achtereen gemaakt in de jaren na de Tweede Wereldoorlog, deels in een vrij kubistische Wederopbouwstijl. Het liefst had het kerkbestuur de originele beelden behouden, maar het verval ging zo hard dat het gevaar voor vallende delen ging opleveren.

    De website van de Eusebiuskerk zegt hierover:

    ‘Alle luchtboogbeelden zijn enkele jaren geleden afgenomen uit veiligheidsoverwegingen. Deze beelden zijn alle gemaakt van Ettringer tuf en kunnen niet worden herplaatst. De luchtboogbeelden worden gekopieerd in muschelkalksteen, waarbij de krachtige Werderopbouwbeelden weer in ere worden hersteld. De beelden passen in thema’s als: Ark van Noach, Apocalyps, De Apostelen, De Ondeugden, Verkondiging van het Evangelie en het Laatste Oordeel. Overwogen wordt om een aantal beelden volledig nieuw te ontwerpen met als thema ‘Bridge to the Future’.’

    89 te gaan

    Na veel overleg is nu besloten om ze alle 98 te vervangen, en het goede nieuws is nu na veel vijven en zessen dat er ook een budget voor is. Stide en ik hebben er nu 9 van gekopieerd (Stide 1, ik 8; Stide is vooral druk met grote en kleine kraagstenen), maar het ziet er naar uit dat we het nog druk krijgen met de andere 89!

    Zoals ik in het vorige bericht al vertelde stellen deze zeven beeldjes de bazuinengelen van het Laatste Oordeel voor. Gelukkig is er maar eentje die toetert… Beeld 7 is de bovenste van de reeks, en valt voor een deel in het muurvlak bovenaan de luchtboog. Dit beeldje had een aantal diepe gaten tussen de vleugels en was daarom wat bewerkelijker.

    Nieuw ontwerpen

    Een aantal van de oude beeldjes is zo ernstig beschadigd dat er niet zo veel meer aan te reconstrueren valt. Daarom zullen er, net als in de jaren ’50, een aantal nieuwe ontwerpen gemaakt moeten worden. Dit wellicht rond het thema ‘Bridge to the Future’, zoals de website van de Eusebiuskerk hierboven al meldt. Ik weet nog niet of ook dat deels aan mij zal toevallen, al hoop ik natuurlijk van wel. Het is niet vreemd dat er nieuw beeldhouwwerk aan oude kerken gemaakt wordt; elke restauratie voegt wel iets toe aan het geschiedenisboek dat zo’n kerk is.

    Misschien heb je wel van onderstaande voorbeelden gehoord?

    motorrijder-met-meisje-breda
    Een Poolse motorrijder met Bredaas meisje op een misericorde in de Grote Kerk van Breda
    een astronaut aan de kathedraal van Salamanca
    een astronaut aan de kathedraal van Salamanca in Spanje
    belengel
    ‘belengel’ door Ton Mooy op de Sint-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch

    Naar het volgende luchtboogbeeld

Geen berichten meer om te tonen.

Geen berichten meer om te tonen.