Luchtboogbeeld: Geit knabbelt aan hogel

Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel voltooid2

 oud Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel

oude beeld van tuf

voorhakken Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel

voorgezaagde nieuwe geit

 

Een geit eet echt ALLES

halverwege Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel

We zijn, zoal ik eerder deze week al uitlegde, verder gegaan met de luchtboogbeelden van boog 17, 18, 19, 20 en 23.Bovenaan boog 17/18, boog 19 en boog 20 komen vervangende luchtboogbeelden, maar daaronder niet, want daar zitten al bestaande stenen ornamenten, de zogeheten kanthogels.

Steenhouwwerk

Deze eindstukken hebben elk naast het onderste profiel ook een vlakke achterplaat en bovenaan ook een afwaterende lijst. Maar met het plaatsen is gebleken dat alle nieuwe stukken niet helemaal lekker passen in het oude werk. Om de aannemer hierbij wat meer speelruimte te geven heb ik het bovenste profiel van deze geit alleen maar met stift aangegeven en een blokje laten zitten dat eigenlijk te groot is. Ook zit er bovenop nog een extra plak steen voor stelruimte. Zo kan de steller het blok makkelijker plaatsen en heeft hij nog wat marge. Het gevolg is wel dat ik er nog een keer heen moet om ter plekke dit deel aan te passen.

 

Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel voltooid1Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel voltooid3

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld: Temperantia

luchtboogbeeld Temperantia voor de Eusebiuskerk in Arnhem

Determineren van de zeven deugden

net begonnen met werk aan het volgende luchtboogbeeld, TemperantiaWe hebben weer opdracht voor tien luchtboogbeelden van de Eusebiuskerk in Arnhem. De eerste beelden zijn al weer voltooid, maar ik loop een beetje achter met mijn blog. Het zijn er zeven van boog 23: de Zeven Deugden. Misschien herinner je je nog dat we een tijdje geleden de Zeven Zonden onder handen hadden? Dit is het zusje ervan, en het eerste beeldje dat ik zelf hiervoor hieuw was een beeldje van een vrouw met een poedel. We konden zes van de zeven deugden een plek geven, maar deze was nogal onduidelijk. Er was duidelijk een beeldje voor de Liefde, de Hoop en het Geloof, te zien aan de attributen van hart, anker en kruis. Zo waren er meer duidelijk. 1. Prudentia (Voorzichtigheid – verstandigheid – wijsheid) , vrouw met boek en lantaarn. 2. Fides (Geloof), vrouw met kruis. 3. Spes (Hoop), vrouw met anker. 4. Caritas (Naastenliefde/Liefde – liefdadigheid), een moeder met kind. 5. Fortitudo (Moed – sterkte – vasthoudendheid – standvastigheid – focus), een man met een leeuw.

Verwarring is geen deugd

oude luchtboogbeeld van tufsteenMaar met de laatste twee hadden we wat meer moeite om ze te determineren. Er waren alleen nog een vrouw met een haan en een dame met een hond. We konden kiezen uit Justitia (Rechtvaardigheid – rechtschapenheid), of Temperantia (Gematigdheid – matigheid – zelfbeheersing). Uiteindelijk leek het ons dat een haan minder zelfbeheersing heeft dan een hond, dus dit beeld werd Temperantia en de haan werd Justitia. Misschien dat meer geleerden onder ons het antwoord weten, als ze meer ondergelegen zijn za’k maar zegge.

Daarbij was er ook nog een achtste deugd, om het lekker verwarrend te maken. Naast de vrouw met het anker was er op beeld 3 ook nog een man te zien die zijn eigen handen ineensloeg. Was dàt dan de zelfbeheersing van de Temperantia? We laten het maar zo, en de discussie wordt voer voor de kunsthistorici. Dat was het enige waar we het over eens waren.

Nog drie andere blokken

luchtboogbeeld Temperantia voor de Eusebiuskerk in ArnhemDan hadden we nog drie losse luchtboogbeelden. Dat zijn een tweekoppige adelaar (bedoeld voor boog 17/18, bovenaan twee luchtbogen met grote kanthogels), een geit die een hogel opeet (het bovenste stuk van boog 19, met verder alleen maar kanthogels) en een man met een gieter die een kantbloem water geeft (het bovenste stuk van boog 20, met verder alleen maar kanthogels). De geit is inmiddels ook al af. Het leek me slimmer om de bovenste stukken het eerst af te ronden, zodat de aannemer verder kan gaan met het voltooien van deze bogen als wij de rest nog aan het maken zijn.

In stukken

Deze beelden zijn er slecht aan toe. Beeld 5, Fortitudo, deed zijn naam geen eer aan. Of misschien was ik zelf wel veel sterker dan ik dacht. Ik wilde het beeld een slag draaien op de pallet maar ik rukte het hele bovenlijf eraf en de andere stukken rolden naar beneden. Het was nog best een puzzel om het weer in elkaar te zetten. Ik heb eerder al eens uitgelegd hoe het komt dat deze beelden zo gebarsten zijn, maar kort gezegd is het misgegaan bij het impregneerproces, waardoor wij vervolgens de prachtopdracht kregen om alle beelden te vervangen!

Vertrouwd proces

luchtboogbeeld Temperantia voor de Eusebiuskerk in ArnhemMaar goed, het werk was deze keer aan de Temperantia. Volgens het beproefde proces heb ik het beeld voorgezaagd uit het blok, gekopieerd in de nieuwe steen volgens het oude voorbeeld. Ook hebben deze beelden hun naam in het zijprofiel gekregen, net als bij de Zeven Zonden. De komende tijd gaan we verder met de bovenste beelden van de de vier bogen die we nu onder handen hebben, dan kunnen die bogen meteen worden aangepakt wanneer het de aannemer uitkomt. Gewoonlijk worden de onderste en bovenste beelden namelijk eerst geplaatst, en de tussenliggende beelden worden vervolgens daarop uitgelijnd.

naar het volgende luchtboogbeeld→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Een engel en een Shivalingam

zoeten van de Shivalingam

Niet alles draait om (luchtboog)beelden in de beeldhouwerij. Afgelopen week heb ik een engel voorgezaagd en een Shivalingam gemaakt.

Shivalingam

het polijsten van de lingam

het schuren en ‘zoeten’ van de lingam

Een klant wilde graag een Shivalingam. Niet omdat hij er een speciale religieuze verbintenis mee heeft, maar hij vond het gewoon een mooie vorm, zei hij. Nu had hij nog een stuk Zwart Zweeds graniet liggen, waaruit het gemaakt kon worden. Hij had zelf de contour getekend op een stuk tekenkarton. Ik trok deze contour over op een stuk triplex, waardoor ik deze vorm met mijn beeldenzaag kon uitzagen uit het graniet.

Ik hoefde de lingam gelukkig niet te polijsten, maar na het voorzagen ben ik nog ruim een dag bezig geweest met het schuren en zoeten van de steen. Zoeten is fijn schuren tot korrel 200. Het lastigste is het om alle valse deuken uit de vorm te krijgen, zodat er een mooie soepele vorm ontstaat. Je kunt dat het best voelen met je ogen dicht. Tijdens het werk heb ik alle Shivabhajans gezongen die me te binnen schoten, een mooie meditatie.

Wat is een Shivalingam?

Een Shivalingam is een eivormige steen, een symbool voor God in zijn ongevormde zijnsstaat. Het mannelijk principe van Zijn-Bewustzijn-Gelukzaligheid (Sat-Chit-Ananda), rustend in zichzelf, alles omvattend maar ongevormd. Vaak wordt deze eivormige steen geplaatst in een yoni of panipitha (waterstoel), een soort fundament dat een symbool is van het vrouwelijk principe (Shakti). Het Shiva- aspect is het Zijn, Shakti is Worden. Shakti staat voor de expressie in al-wat-is, de totale schepping dus. Dus dezelfde energie is Shiva als het ongevormd is, en op het moment dat dit besluit zich te ontplooien tot de volledige schepping krijg je de vrouwelijke scheppingsenergie, de Shakti. Dit zijn twee aspecten van dezelfde energie. Tijdens rituelen wordt Shiva vereerd door hem met onder andere water en melk te overgieten.

Lees hier↑ een aantal berichten over de lingams en panipitha’s die ik eerder maakte.

Een engel in twee pogingen

Het blok is gehalveerd en staat op zijn kop voor het verlijmen

Dan was er nog de zandstenen engel die ik zou voorzagen voor mijn collega Serge. Het is een opdracht van de Sint-Janskathedraal, vergelijkbaar met mijn beelden van Thomas van Aquino en Paus Leo de Grote. Hij zal weer een prima kopie maken uit deze voorgezaagde engel. De vorige keer heeft Jelle een soortgelijke engel voorgezaagd, lees hier↑ meer.

Het was echter wel een klusje met een paar haken en ogen. Een paar maanden geleden kreeg ik een groot blok Udelfanger zandsteen binnen voor deze engel. Ik dacht meteen al te zien dat er iets niet klopte, en jawel: het blok was ruim 10 centimeter te klein!

Na wat overleg is toen besloten om de onderste 15 centimeter van het beeld er apart aan vast te maken. De redenen zijn dezelfde als die ik al eerder heb uitgelegd bij Thomas van Aquino en Paus Leo: bij voorkeur hebben ze het groefleger (de steenlagen van het blok) horizontaal door het beeld lopen, in plaats van verticaal, omdat er anders hele plakken ineens vanaf kunnen vallen. Daar tegenin zou je kunnen stellen dat de dunne vleugels wellicht beter uit verticale lagen gemaakt hadden kunnen worden, omdat voor dat deel die stand juist weer gunstiger is. Het blijft zoeken naar de beste oplossing.

Barst!

scheur in blok zandsteen

de scheur loopt dwars door het hele blok

links en rechtsboven een grote scheur zichtbaar in het blok

links- en rechtsboven is een grote scheur zichtbaar in het blok

Dus ik had een blok steen dat veel te groot was, maar niet hoog genoeg. Ik zaagde het met mijn betonkettingzaag in twee stukken, en maakte een apart onderstuk uit het onderste deel van het reservestuk. Dat verlijmde ik aan het grotere stuk en begon met voorzagen. Maar al snel bleek dat het kleine zwarte lijntje dat ik had aangetroffen een grote scheur was, die van boven naar onder door het blok liep. Oeps! Ik heb het blok aan de kant gelegd en wat rondgebeld, en al een week later kreeg ik een beter blok binnen.

Tweede poging

het blok steen is gehalveerd met de kettingzaag en verlijmd. De triplex =contoursjablonen staan erbij voor de maten

het tweede blok steen is gehalveerd met de kettingzaag en verlijmd. De triplex
contoursjablonen staan erbij voor de maten

Ook dit blok zaagde ik overlangs door met de kettingzaag. Vervolgens hees ik het op ondersteboven op de voorzaagmachine, waar ik er een mooie vlakke kant aan zaagde. Ook het reststuk onderging deze behandeling, en ik zaagde er een plak van ruim 20 cm af. Het was de bedoeling dat ik deze twee stukken op elkaar zou verlijmen. Maar als je al wat langer meeleest dan weet je dat ik er niet zomaar een dikke laag epoxylijm tussen kan smeren. Dan krijg je een waterdichte laag die voor allerlei problemen gaat zorgen.

Ik zette beide stukken ondersteboven terzijde. Nadat ik de te verlijmen vlakken zo vlak mogelijk had gemaakt, maakte ik een speciale mortel op kleur klaar. Ik smeerde deze dunne pap op het oppervlak en liet het kleinere blok erop zakken. Eventjes kon ik dat blok nog verschuiven, totdat de delen zich ineens op elkaar vastzogen.

kleikommetjes met gietepoxy

geboorde gaten met rvs pennen en gietepoxy

Het was gelukt, er was een minimale, doorlaatbare verbinding gemaakt. Na het weekend was de mortel uitgehard en boorde ik twee diepe gaten met de diamantboor. Daarin verlijmde twee roestvaststalen draadeinden met gietepoxy. Nog een dag later was alles hard en kon ik het blok keren en het beeld voorzagen.

Voorzichtig

stap 1 en 2 van het voorzaagproces. een engel in Udelfanger zandsteen

grof voorzagen (bovenaan) en middelfijn voorzagen (onderin)

Het was niet voor niets dat deze engel vervangen werd: hij was sterk verweerd en Serge had met boetseermassa alle ontbrekende delen aangevuld. Dat spul is naderhand eenvoudig weer te verwijderen, omdat het nooit uithardt. Maar wat mij betreft is het wel erg lastig werken zo. Ik moest het beeld een paar keer hijsen en verplaatsen, dus ik moest erg oppassen dat ik niets vervorm. En met het voorzagen is het helemaal lastig, omdat ik met de tastschijf gemakkelijk door het oppervlak van de klei druk. Ik heb liever gips of harde mortel als reparaties, omdat ik dan veel minder voorzichtig hoef te zijn. Maar gelukkig heb ik het met veel geduld wel voor elkaar gekregen.

Je kunt op de foto’s van het eindresultaat wel zien dat ik vooral bij de neus erg voorzichtig was.

voorgezaagde engel op de zaagmachine

voorgezaagde engel

Als ik daar door de klei heen druk, gebeurt dat aan de zaagzijde ook in de steen. Eén zaagsnede die iets te diep uitvalt, levert een hoop problemen op. Dan moet het hele hoofd worden aangepast, en verder naar achteren gemaakt worden. Dus liever een fractie teveel materiaal dan te weinig op die plek! En het bleek dat de lijmnaad bijna niet te zien was, je moet echt weten waar hij zit, dan kun je hem vinden. Misschien valt hij op het geschuurde beeld iets meer op, maar dan nog is hij nauwelijks zichtbaar.

voorgezaagde engel op de zaagmachine

voorgezaagde engel

voorgezaagde engel van Udelfanger zandsteen
Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑