Luchtboogbeeld: Apostel Andreas

luchtboogbeeld Apostel Andreas, nieuw gekopieerd in Muschelkalksteen

Tegenslag

We schieten al aardig op met de muzikanten van luchtboog 14, maar we kregen te maken met tegenslag. Het blok voor de trompettist vertoonde een aantal forse scheuren en moest opnieuw besteld worden. Dat is wel garantiewerk van de groeve, maar toch vervelend, ook omdat ze het vervoer niet zullen vergoeden. Gelukkig heb ik daar niet veel mee te maken, het ligt bij de steenhouwerij op het bord. Ook misten we nog het beeld van de Accordeonist, die abusievelijk verlijmd was geraakt aan het nieuwe filmtheater. Maar het is nu inmiddels toch losgepeuterd en bij ons gearriveerd. Ik ben gelijk begonnen met voorzagen en het eerste hakwerk. Ook zouden we binnenkort nog een delegatie van klanten krijgen die een oud beeld van de apostelen gekocht hadden, maar het Coronavirus heeft roet in het eten gegooid.

Attributen voor elke apostel

Ondertussen zijn we maar begonnen aan boog 16, een reeks van 6 keer een apostel en het Lam Gods bovenaan. Stide heeft al de apostel Petrus afgerond, Jelle is net klaar met het Lam Gods, en ik rondde vorige week Apostel Andreas af. Hij was makkelijk te herkennen aan het kruis dat hij vasthoudt. Het is een vrolijk stel bijeen, die apostelen: allemaal houden ze het martelwerktuig vast waarmee ze ter dood zijn gebracht. Dat waren nog eens tijden zeg.

Andreas wilde niet op dezelfde manier gekruisigd worden als Jezus, maar daar zaten ze niet mee: speciaal voor hem maakten ze het Andreaskruis. We gebruiken het nu nog als waarschuwingsbord voor een spoorwegovergang.

Grof gehouwen

zijaanzicht apostel AndreasZoals ik al eerder berichtte worden deze luchtboogbeelden steeds volumineuzer en grover naarmate beeldhouwer Eduard van Kuilenburg het einde van het werk naderde. Je kunt van boog tot boog duidelijk de ontwikkeling zien die deze beeldhouwer doorliep.

In het boeiende boek over het beeldhouwwerk aan deze kerk staat een anekdote dat het kerkbestuur geschrokken reageerde op de ‘overvolle luchtbogen’ met deze massieve apostelen. De zes discipelen staan er indrukwekkend bij, met grote handen en brede koppen. Het is vrij eenvoudig werk, maar heel expressief in zijn uitvoering. Op verschillende kanten kun je zien hoe de beeldhouwer werkte: hij tekende op een aantal kanten de contouren van armen, lijf en benen en begon gewoon te hakken. Vandaar dat zijn linkerarm nog vrij plat de massa van het oorspronkelijke blok volgt.

Twee rechtervoeten

Kennelijk zijn de voeten van minder belang geweest, want daar heeft Van Kuilenburg duidelijk minder aandacht aan besteed. Net als bij het hierboven genoemde Luisterende Mannetje dat Stide hakte en bij het Biddende Mannetje van de noordwestkant, staat een van zijn voeten verkeerd-om, met de grote teen aan de verkeerde kant. Ook hier heb ik dat maar gecorrigeerd, dat doet verder geen afbreuk aan het algehele beeld.

Geen wijzigingen aangebracht

Maar afgezien van die ene voet heb ik verder aan dit beeld niets veranderd. Het was een beetje cartoon-achtig uitgevoerd, en anatomische correctheid was hierin duidelijk ondergeschikt aan de vertelkracht. Als je met geweld alles probeert aan te passen aan ‘hoe het hoort te zijn’, dan schiet je duidelijk je doel voorbij en krijg je vleesch noch visch. Vandaar dat ik ook de grove structuur van het oude beeldje heb geprobeerd te benaderen met behulp van de bouchard-beitel, omdat deze ook bijdraagt aan het algehele karakter van dit beeldje. Ik vond het een erg sprekend ding, dat me sterk deed denken aan de twaalf koppen die Stide gekopieerd heeft voor de westgevel van de toren van de Eusebiuskerk.

Al met al weer een heel leuk beeld om te maken. Deze serie gaat zich straks beslist heel duidelijk aftekenen op de bogen rond het koor van de kerk!

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld: Fluitiste

luchtboogbeeld Fluitiste 1luchtboogbeeld Fluitiste 2Rondleiding

Afgelopen week heb ik weer een luchtboogbeeld afgerond, een fluitiste uit de reeks Muzikanten van boog 14 deze keer. Ik had het beeld al een hele tijd geleden voorgezaagd, maar nu een aantal projecten afgerond was kon ik met dit beeld aan de slag. Rond diezelfde tijd kwam een groep bezoekers naar de beeldhouwerij. Deze mensen hadden een oud luchtboogbeeld uit deze beeldenreeks gekocht en wij gaven een rondleiding en uitleg over ons werk, zoals hieronder te zien in een kort filmpje en foto.

luchtboogbeeld Fluitiste voorgezaagdluchtboogbeeld Fluitiste 3

Koen, Jelle, klant en Stide bij luchtboogbeelden van Jelle

Koen, Jelle, klant en Stide bij luchtboogbeelden van Jelle

naar het volgende artikel over luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld De Ledigheid

-naar het eerste bericht over deze luchtboog-↑

eerste stadium van voorhakken De Ledigheid

Acedia

Het volgende luchtboogbeeld van boog 24 van de Eusebiuskerk in Arnhem was me niet helemaal duidelijk. We hebben alle zeven zonden voorbij zien komen, behalve de Luiheid, ook wel ledigheid, gemakzucht of traagheid genoemd, dus dit moest hem dan worden.

Ledigheid

vervolg hakken luchtboogbeeld De LedigheidAlleen snap ik niet goed hoe de beeldhouwer dit bedoeld had. Ik dacht dus ook eerst dat dit de Hoogmoed was, een dame met wellustig decolleté die hoog te paard zit. Of moet het een ezel voorstellen?

Dolce Far Niente

luchtboogbeeld De Ledigheid voltooidMisschien dat deze dame de doelloosheid van een rijke verveelde dame uitbeeldt, die nutteloos haar dagen slijt en de werkpaarden het werk laat doen? ‘Ledigheid is des duivels oorkussen,’ zei men vroeger al, al dacht ik altijd dat ze bedoelden dat je erg lenig moest zijn als je de duvel een zoen op zijn oor wilde geven. Deze dame is in ieder geval lenig genoeg!

Hoe het ook zij, ik heb het beeld gewoon gekopieerd. Al werkend merkte ik dat niet alleen de borsten overboord dreigen te hangen, maar zelfs de tepels zijn in beeld. ‘Het is zeker weer voedertijd’, merkte collega Stide op. ‘Hoezo?’ vroeg ik.

‘Nou,’ zei hij, ‘de biggetjes kijken al over de trog!’

Structuur

luchtboogbeeld De Ledigheid voltooid

Het oude beeld had een sterk verweerd oppervlak, maar toch was er iets te zien dat de beeldhouwer iets van structuur had aangebracht en een dikke wollen jurk had gesuggereerd. Dat heb ik geprobeerd na te bootsen door eerst het paard en de jurk te boucharderen, en daarna met een spitsbeitel korte, ondiepe voren in de jurk te maken, waardoor een levendig oppervlak ontstaat.

Potjeslatijn

beeld De Afgunst-voorzagen

voorzagen van De Afgunst-stap 2

In een vorig bericht over deze luchtboog heb ik verteld over het thema dat deze beelden uitdragen: de zeven hoofdzonden. Elk beeld dat we tot dusver gehouwen hebben (en Jelle heeft er drie van de zeven gemaakt) heeft een Latijnse naam in het zijprofiel gekregen: Superbia voor de IJdelheid, Gula voor de Vraatzucht, Ira voor de Woede, Avaritia voor de Hebzucht, deze Luiheid of Ledigheid heet Acedia, en dan komt Stide straks nog met Luxuria voor de Wellust en Invidia voor de Afgunst. Die zijn inmiddels ook onderweg.

Een mysogyne beeldhouwer?

beeld De Afgunst-voorzagen

voorzagen van De Afgunst- stap 3

Een aantal dames heeft opgemerkt dat de vrouwen er nogal bekaaid afkomen in deze reeks, want eigenlijk is alleen de Woede een man. Dat druiste tegen hun rechtvaardigheidsgevoel in en sommigen kenden de beeldhouwer daarom een zeer negatieve kijk op vrouwen toe.

Maar ook van de komende reeks die de Deugden moet voorstellen is de meerderheid als vrouw weergegeven. De conclusie is duidelijk: Eduard van Kuilenburg, die in de jaren vijftig bijna alle luchtboogbeelden hakte, had geen moeite met vrouwen. Integendeel: hij maakte liever beelden van vrouwen dan van mannen. Dat zou verklaren waarom er zoveel vrouwen tussen deze beelden te vinden zijn.

Inmeten

profielen hakken De Luiheid

het profiel leunt 5 graden naar links ten opzichte van het muurvlak en 61 graden neerwaarts

Omdat bij de vorige luchtbogen het bovenste beeld steeds niet helemaal lekker in het muurvlak paste, ben ik voor dit beeld speciaal nog naar de Eusebiuskerk getogen om samen met Remon Theissen van Slotboom Steenhouwers te meten hoe de stand van de boog ten opzichte van de kerk was. Zo’n bezoek aan de kerk is altijd een prachtige gelegenheid om het werk van de afgelopen tijd in ogenschouw te nemen. Het werd me weer duidelijk hoeveel vakmanschap er in deze restauratie gestoken wordt. Het voltooide deel staat er prachtig bij, en ook onze eerdere luchtboogbeelden met de bazuinengelen, wijze maagden, dwaze maagden en gebrekkigen uit de zaligsprekingen komen daarin goed uit.

luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde


naar het volgende artikel over luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Ik ben ook te vinden op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

De boog der zeven zonden-2: Beeldhouwen!

kopiëren luchtboogbeeldje De Woede. Foto tijdens het hakken van de detailsMisschien weet je het nog: op 9 maart 2019 plaatste ik een bericht over onze volgende luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk, die in brokken op ons erf arriveerden. Deze beelden waren tot in de kern met acrylhars geïmpregneerd, maar er ging iets mis en ze barstten uit …Lees het hele artikel…

Beeld ‘De Nacht’ voor de Eusebiustoren


Laatste fase van de toren

Het werk aan de toren van de Eusebiuskerk nadert de afronding. Eigenlijk zijn de beelden van De Dag en De Nacht nog de laatste stukken waar met klem op wordt gewacht. Daarom denk ik dat er een diepe zucht van opluchting vanaf de kerktoren kwam toen ik deze week De Nacht had afgerond. De toren, en een deel van de kerk, moet immers uit de steigers zijn als er dit najaar een herdenking wordt gehouden van de Slag om Arnhem, 75 jaar geleden. Maar dit beeld is niet het enige …Lees het hele artikel…

De Oppergodmajoor (luchtboogbeeld)

luchtboogbeeld De Oppergodmajoor van George vd Wagt. Kopiëren in kalksteenHet volgende luchtboogbeeld is het bovenste van luchtboog 33. De beelden op deze boog zijn in 1954 gemaakt door George van der Wagt, en stellen zes lammen, blinden en kreupelen voor, naar aanleiding van de Zaligsprekingen van de Bergrede. Bovenaan zit een mannelijke figuur met een baard, in een zegenende houding.

Mudra

luchtboogbeeld De Oppergodmajoor (met Abhaya Mudra) van George vd Wagt. Kopie in kalksteenDeze zegenende houding wordt vaak afgebeeld in de christelijke kunst, met name op iconen. Ik weet niet of deze houding in de christelijke literatuur een naam heeft. Ik ken hem wel uit de Oosterse yoga; daar heet dit handgebaar de Abhaya Mudra: ‘zonder vrees’-handgebaar. Het is bedoeld om alle angst weg te nemen van de gezegende persoon. In het Westen heeft dit gebaar een meer algemeen zegenende betekenis.

Oppergodmajoor

De Zaligsprekingen: oud luchtboogbeeldje Vrouw Met Hoofdpijn

De Zaligsprekingen: oud luchtboogbeeldje Vrouw Met Hoofdpijn

Het is me niet duidelijk wie dit beeld moet voorstellen. In de archiefstukken van de restauratie wordt dit als ‘profeet’ betiteld, maar ik denk dat het eerder God de vader moet voorstellen, op zijn hemelse troon. Misschien heeft de beeldhouwer hiermee bedoeld dat de mensen die lijden gezegend worden. Van der Wagt was kennelijk niet religieus. In een krantenartikel uit die tijd legt hij uit dat hij niet wist waar het verhaal van de Dwaze en Wijze Maagden over ging. Hij heeft een bijbel geleend en het verhaal gelezen, ‘en daarom sjouwen er nu allemaal vrouwen met oliekannetjes over de kerk’. Dus ik vermoed dat hij niet zozeer een hogere betekenis aan dit beeld toekende, maar de reeks ermee afrondde. Misschien is dit ook op verzoek van het kerkbestuur gebeurd, of wie de iconografische thema’s dan ook bepaalde.

naar de volgende reeks luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

Luchtboogbeeldje: Een Dwaze Maagd


Een dwaze maagd

luchtboogbeeldje van de Eusebiuskerk in Arnhem: een Dwaze Maagd

het oude beeld van tufsteen

Van de luchtbogen die we nu onder handen hebben, heeft elk zijn eigen thema. Zo zijn er zeven bazuinengelen, mensen die de Zaligsprekingen uitbeelden, een groep Wijze Maagden en dit beeld van de laatste boog beeldt een Dwaze Maagd uit.

In het kort gaat het verhaal zo: …Lees het hele artikel…

Luchtboogbeeldje: een Wijze Maagd

luchtboogbeeldje Wijze Maagd

Na de 26 luchtboogbeelden van de Noordzijde van de Eusebiuskerk ben ik nu (met collega Jelle) aan de slag met de 27 stuks van de Zuidzijde. De thema’s van deze vier luchtbogen zijn de Bazuinengelen (die ik in september 2016 al maakte), de Wijze Maagden, de Dwaze Maagden en de Zaligsprekingen. De bazuinengelen zijn dus al eerder afgerond, twee van de Wijze Maagden ook, de Zaligsprekingen bijna, op het bovenste blok waarop de Oppergodmajoor staat na, dus we hebben alleen nog een stuk of wat meisjes te gaan. Dit beeldje was een …Lees het hele artikel…

Eindelijk weer een update!

Storm voor de stilte

Na het laatste bericht is het veel te lang stil op dit blog gebleven. Maar niet omdat ik niets gedaan heb! Integendeel, het is veel te druk geweest om alles te melden.

Galerij -klik op een foto om hem groter te zien-

Zo ben ik bezig geweest met het hakken van weer een familiewapen in Bentheimer zandsteen. Het ontwerp was bijna hetzelfde als de vorige, alleen zou deze los aan de muur komen te hangen. Daarom is het geheel lichter uitgevoerd, zonder beeldrand en met een dunner fond van 3 cm dik.

Luchtboogbeelden

Vervolgens ben ik weer aan de slag gegaan met …Lees het hele artikel…

Luchtboogbeelden: vier maal Noachs Ark

Theo van Reijns thema van Noachs Ark

Er staan 96 luchtboogbeeldjes op de Eusebiuskerk in Arnhem, verdeeld over 14 luchtbogen. Vier luchtbogen zijn gevuld met dierfiguren rond het thema van Noachs Ark, ontworpen door de Haarlemse beeldhouwer Theo van Reijn (en voor het grootste deel gehouwen door zijn uitvoerend beeldhouwer Eduard van Kuilenburg). Hij bekroonde elk van deze …Lees het hele artikel…