Luchtboogbeeld De Ledigheid

-naar het eerste bericht over deze luchtboog-↑

eerste stadium van voorhakken De LedigheidAcedia

vervolg hakken luchtboogbeeld De Ledigheid

Het volgende luchtboogbeeld van boog 24 van de Eusebiuskerk in Arnhem was me niet helemaal duidelijk. We hebben alle zeven zonden voorbij zien komen, behalve de Luiheid, ook wel ledigheid, gemakzucht of traagheid genoemd, dus dit moest hem dan worden.

Ledigheid

luchtboogbeeld De Ledigheid voltooid

Alleen snap ik niet goed hoe de beeldhouwer dit bedoeld had. Ik dacht dus ook eerst dat dit de Hoogmoed was, een dame met wellustig decolleté die hoog te paard zit. Of moet het een ezel voorstellen?

Misschien dat deze dame de doelloosheid van een rijke verveelde dame uitbeeldt, die nutteloos haar dagen slijt en de werkpaarden het werk laat doen? ‘Ledigheid is des duivels oorkussen,’ zei men vroeger al, al dacht ik altijd dat ze bedoelden dat je erg lenig moest zijn als je de duvel een zoen op zijn oor wilde geven. Deze dame is in ieder geval lenig genoeg!

Hoe het ook zij, ik heb het beeld gewoon gekopieerd. Al werkend merkte ik dat niet alleen de borsten overboord dreigen te hangen, maar zelfs de tepels zijn in beeld. ‘Het is zeker weer voedertijd’, merkte collega Stide op. ‘Hoezo?’ vroeg ik.

‘Nou,’ zei hij, ‘de biggetjes kijken al over de trog!’

Structuur

luchtboogbeeld De Ledigheid voltooid

Het oude beeld had een sterk verweerd oppervlak, maar toch was er iets te zien dat de beeldhouwer iets van structuur had aangebracht en een dikke wollen jurk had gesuggereerd. Dat heb ik geprobeerd na te bootsen door eerst het paard en de jurk te boucharderen, en daarna met een spitsbeitel korte, ondiepe voren in de jurk te maken, waardoor een levendig oppervlak ontstaat.

Potjeslatijn

beeld De Afgunst-voorzagen

voorzagen van De Afgunst-stap 2

In een vorig bericht over deze luchtboog heb ik verteld over het thema dat deze beelden uitdragen: de zeven hoofdzonden. Elk beeld dat we tot dusver gehouwen hebben (en Jelle heeft er drie van de zeven gemaakt) heeft een Latijnse naam in het zijprofiel gekregen: Superbia voor de IJdelheid, Gula voor de Vraatzucht, Ira voor de Woede, Avaritia voor de Hebzucht, deze Luiheid of Ledigheid heet Acedia, en dan komt Stide straks nog met Luxuria voor de Wellust en Invidia voor de Afgunst. Die zijn inmiddels ook onderweg.

Een mysogyne beeldhouwer?

beeld De Afgunst-voorzagen

voorzagen van De Afgunst- stap 3

Een aantal dames heeft opgemerkt dat de vrouwen er nogal bekaaid afkomen in deze reeks, want eigenlijk is alleen de Woede een man. Dat druiste tegen hun rechtvaardigheidsgevoel in en sommigen kenden de beeldhouwer daarom een zeer negatieve kijk op vrouwen toe.

Maar ook van de komende reeks die de Deugden moet voorstellen is de meerderheid als vrouw weergegeven. De conclusie is duidelijk: Eduard van Kuilenburg, die in de jaren vijftig bijna alle luchtboogbeelden hakte, had geen moeite met vrouwen. Integendeel: hij maakte liever beelden van vrouwen dan van mannen. Dat zou verklaren waarom er zoveel vrouwen tussen deze beelden te vinden zijn.

Inmeten

profielen hakken De Luiheid

het profiel leunt 5 graden naar links ten opzichte van het muurvlak en 61 graden neerwaarts

Omdat bij de vorige luchtbogen het bovenste beeld steeds niet helemaal lekker in het muurvlak paste, ben ik voor dit beeld speciaal nog naar de Eusebiuskerk getogen om samen met Remon Theissen van Slotboom Steenhouwers te meten hoe de stand van de boog ten opzichte van de kerk was. Zo’n bezoek aan de kerk is altijd een prachtige gelegenheid om het werk van de afgelopen tijd in ogenschouw te nemen. Het werd me weer duidelijk hoeveel vakmanschap er in deze restauratie gestoken wordt. Het voltooide deel staat er prachtig bij, en ook onze eerdere luchtboogbeelden met de bazuinengelen, wijze maagden, dwaze maagden en gebrekkigen uit de zaligsprekingen komen daarin goed uit.

luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Ik ben ook te vinden op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

De boog der zeven zonden-2: Hakken!

kopiëren luchtboogbeeldje De Woede. Foto tijdens het hakken van de detailsMisschien herinner je je nog dat ik de volgende reeks luchtboogbeeldjes binnenkreeg? In een artikel van 9 maart 2019 op dit blog kun je lezen hoe ze in brokken op ons erf arriveerden. Jelle is toen een hele tijd bezig geweest om alle losse delen bijeen te zoeken en weer samen te voegen tot herkenbare beelden. Dit waren de zeven beelden van boog 24, met als onderwerp De Zeven Zonden. De eerste beelden zijn inmiddels klaar.

Nou heb ik zelf nog niet eens zoveel werk voor deze boog gemaakt, omdat ik vooral druk was met andere projecten: Thomas van Aquino, kantbloemen voor de Domkerk, en familiewapens (ik ben al weer met de volgende bezig, in hardsteen).

Ondeugende dames voor Jelle

Jelle Steendam bezig met hakken kopie luchtboogbeeldje De Vraatzucht Jelle Steendam met De Vraatzucht

Ook Stide had het druk met andere projecten, dus Jelle was degene die het meest de vaart erin had. Hij heeft een aantal beelden voorgezaagd en achtereenvolgens De IJdelheid en De Vraatzucht staan hakken. Hij is nu bezig met De Hebzucht. Ik heb alleen De Woede nog maar gemaakt en Stide werkt nu aan De Wellust.

Luchtboogbeeldje De Ijdelheid, kopie door Jelle Steendam

De IJdelheid is erg ingenomen met haar eigen schoonheid

De IJdelheid is een dame met lang haar en een spiegel, de Vraatzucht is een dikke dame die iets in haar mond propt, en de de Wellust is een blote dame met padden aan haar borst. Ik houd het hier verder maar kort over die beelden, dat mogen de heren op hun eigen website uitleggen.

De Woede

lopiëren luchtboogbeeldje De WoedeKopie hakken van luchtboogbeeldje De WoedeEen van de zeven zonden is de razernij, woede of boosheid. Dit was het beeldje dat ik zelf onder handen kreeg. Het stelt een man voor die een mes trekt en met een van nijd vertrokken kop en de haren strak achterover iedereen de schrik aanjaagt.

uitdrukkingsstudie voor luchtboogbeeldje De Woede

Het originele beeld had scherpe tandjes, maar wel de ogen dicht, zodat de uitdrukking een beetje halfslachtig was. Ik heb er dus maar een paar fotootjes aan besteed om uit te zoeken hoe de ogen staan bij zo’n kop.

Latijnse termen

luchtboogbeeldje hakken De Woede (close-up)

Elk van deze zeven ondeugden heeft een latijnse term, en het lijkt me wel aardig om voor elk beeldje dat woord in de zijkant van het profiel te hakken. Dit zou dan Ira worden, de Vraatzucht wordt Gula, de IJdelheid Superbia en de Wellust wordt Luxuria. Dan zijn er nog Avaritia (gierigheid/hebzucht), Acedia (luiheid/traagheid) en Invidia (afgunst/kwaadsprekerij). Ook elke deugd heeft zo zijn term, maar die komen pas veel later aan bod, want hierna krijgen we eerst de Muzikanten en de Apostelen onder handen van boog 14 en 16.

Kisten vol puin: oude foto’s gezocht!

kisten met luchtboogbeelden die nog gekopieerd moeten worden.

een aantal van de kisten met oude luchtboogbeelden

een kist met een luchtboogbeeld dat in puin ligt

als je oude foto’s hebt dan zou dat me erg helpen bij de reconstructie

Het was een paar weken goed weer, dus ik heb de gelegenheid te baat genomen om alle overige luchtboogbeelden alvast op te meten, zodat we te zijner tijd de nieuwe steen kunnen bestellen. Maar ik trof lang niet alle beelden in goede staat aan! Er waren een paar kisten bij met alleen nog maar een goeie laag puin onderin. Ik twijfel er niet aan dat we desnoods ook deze beelden heel aardig zouden kunnen reconstrueren, maar zeven van deze beelden zullen niet meer terugkeren op de kerk. Er wordt hard nagedacht over een moderne invulling voor de gaten die ze achterlaten.

verweerde tufsteen beelden in opslag op erf beeldhowuerij

een klein deel van de oude beelden op het erf

Maar voor de rest moeten we alles herstellen en voor de ontbrekende delen onze creativiteit erop loslaten. Als iemand nog oude foto’s van de luchtbogen weet waarop de beelden nog in vol ornaat prijken, dan kan ik die heel goed gebruiken. Mijn emailadres vind je op de contactpagina.

Bijna 60 klaar, nog 38 te gaan?

verweerde beelden van De Muzikanten in opslag

een paar van de zeven muzikanten en zeven apostelen van boog 14 en 16

We schieten al lekker op met nieuwe beelden hakken: met deze drie zijn we op 56 beland en nummer 57 en 58 zijn al onderhanden. Het is bijna niet voor te stellen dat we er al zoveel gemaakt hebben en het blijft leuk om te doen! Ik moet eerlijk toegeven dat de Dwaze Maagden en vooral de Gebrekkigen niet zo erg interessant waren, maar deze zijn zeker de moeite waard omdat ze zo expressief zijn en duidelijk een verhaal vertellen. En dan moet je nog bedenken dat we nog heel veel werk voor de toren van de Eusebiuskerk hebben gemaakt. Vooral Stide heeft maanden in de werkplaats in Arnhem staan hakken en erg veel kraagstenen gekopieerd.

lijst met alle luchtbogen en hun thema's

-klik op de foto voor een grote weergave-

Er zijn er nog een hoop beeldjes te gaan, maar niet alle beelden zijn nog te redden. We weten dus niet hoeveel we er precies nog krijgen, maar voor de nieuwsgierigen onder ons is hier een overzicht met alle luchtboognummers en de thema’s per boog.

naar het volgende artikel over deze luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Pinakels voor de Eusebiuskerk-2: hogels!

hogels hakken voor de Eusebiuskerk

Zoals ik in een eerder blogbericht al uitlegde ben ik voor de zomervakantie bezig geweest met hogels hakken aan pinakelonderdelen voor de Eusebiuskerk in Arnhem.

Ook mijn collega’s Stide Vos, Serge van Druten en Jelle Steendam leverden hieraan hun bijdrage. Ik heb nog niet gezien hoe de pinakels nu opgesteld zijn, maar ik heb er alle vertrouwen in dat het er nu prima bij staat.

Oplevering

Schachtstuk met hogels voor de Eusebiuskerrk. Onderaan een ornament met verrassing erin verwerkt

Het was nog even spannend of het allemaal op tijd af zou zijn. De steenhouwerij maakt altijd het basiswerk, dat wil zeggen alle geometrische delen van de pinakels. Wij verzorgen de ornamenten (de hogels), daarna gaat het naar de kerk, waar de aannemer zorgt voor de plaatsing. Het was op dat moment een drukte van jewelste bij de kerk, want …Lees het hele artikel…

Pinakels voor de Eusebiuskerk


We hebben momenteel karrenvrachten vol met onderdelen van pinakels onder handen. Ze zijn allemaal bestemd voor de Eusebiuskerk in Arnhem. Hieronder wat foto’s van het werk dat ik tot nu toe hiervoor gemaakt heb. Op de foto hierboven zie je al een aantal blokken klaar staan voor transport: achtereenvolgens een oud tufstenen blok, een blok rood zandsteen van mij, dan een van Stide en een van Jelle, en tenslotte nog …Lees het hele artikel…

De boog der zeven zonden

luchtboogbeelden 'De Zeven Zonden' oud, opgesteld op het erf.

Wij, beeldhouwers

Er komt weer een leuk project aan! Zoals je wellicht weet zijn we al een paar jaar aan het werk voor de Eusebiuskerk in Arnhem. Wie zijn we? Nou ten eerste ikzelf natuurlijk, Koen van Velzen, restauratiebeeldhouwer, aangenaam. Ik werk samen met …Lees het hele artikel…

Kruisbloemen en kantbloemen, voor Eusebius en Dom

kruisbloemen in Muschelkalk voor de EusebiuskerkKruisbloemen voor de Eusebiuskerk

We zijn bezig met de afronding van drie projecten: de eerste helft van de Eusebiuskerk in Arnhem is bijna klaar, de laatste stukken van de Sint-Janskathedraal zijn voltooid, en ook de laatste hogels voor de Zuiderkapel van de Utrechtse Domkerk staan ingepakt klaar voor verzending. De kruisbloemen hierboven op de foto zijn voor de zuidzijde van de Eusebiuskerk. Het zijn vrij eenvoudige hogels in Franse Massangis-kalksteen, met een na-oorlogse vormgeving, maar ze zullen goed aftekenen met hun strakke lijnen. Het zijn er maar een paar, en het is zogenaamd ‘inboet’-werk: …Lees het hele artikel…

Beeld ‘De Nacht’ voor de Eusebiustoren


Laatste fase van de toren

Het werk aan de toren van de Eusebiuskerk nadert de afronding. Eigenlijk zijn de beelden van De Dag en De Nacht nog de laatste stukken waar met klem op wordt gewacht. Daarom denk ik dat er een diepe zucht van opluchting vanaf de kerktoren kwam toen ik deze week De Nacht had afgerond. De toren, en een deel van de kerk, moet immers uit de steigers zijn als er dit najaar een herdenking wordt gehouden van de Slag om Arnhem, 75 jaar geleden. Maar dit beeld is niet het enige …Lees het hele artikel…

Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan-2

Wimberg

Misschien weet je het nog: ik heb afgelopen jaar een paar keer ornamenten en zelfs steenhouwwerk gemaakt voor de Sint-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch.

De blogberichten vind je onder deze koppen: Steenhouwwerk en ornamenten voor de Sint-Janskathedraal, Eindelijk weer een update! en Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan.

Onlangs kreeg ik weer een nieuwe partij ornamentwerk binnen, waaronder weer een identiek wimbergblok voor dezelfde steunbeerpinakel van de Sint Jan. Het eerste blok heb ik zelf helemaal gehouwen, inclusief steenhouwwerk. Het tweede blok werd voorbewerkt door …Lees het hele artikel…

De Oppergodmajoor (luchtboogbeeld)

luchtboogbeeld De Oppergodmajoor van George vd Wagt. Kopiëren in kalksteenHet volgende luchtboogbeeld is het bovenste van luchtboog 33. De beelden op deze boog zijn in 1954 gemaakt door George van der Wagt, en stellen zes lammen, blinden en kreupelen voor, naar aanleiding van de Zaligsprekingen van de Bergrede. Bovenaan zit een mannelijke figuur met een baard, in een zegenende houding.

Mudra

luchtboogbeeld De Oppergodmajoor (met Abhaya Mudra) van George vd Wagt. Kopie in kalksteenDeze zegenende houding wordt vaak afgebeeld in de christelijke kunst, met name op iconen. Ik weet niet of deze houding in de christelijke literatuur een naam heeft. Ik ken hem wel uit de Oosterse yoga; daar heet dit handgebaar de Abhaya Mudra: ‘zonder vrees’-handgebaar. Het is bedoeld om alle angst weg te nemen van de gezegende persoon. In het Westen heeft dit gebaar een meer algemeen zegenende betekenis.

Oppergodmajoor

De Zaligsprekingen: oud luchtboogbeeldje Vrouw Met Hoofdpijn

De Zaligsprekingen: oud luchtboogbeeldje Vrouw Met Hoofdpijn

Het is me niet duidelijk wie dit beeld moet voorstellen. In de archiefstukken van de restauratie wordt dit als ‘profeet’ betiteld, maar ik denk dat het eerder God de vader moet voorstellen, op zijn hemelse troon. Misschien heeft de beeldhouwer hiermee bedoeld dat de mensen die lijden gezegend worden. Van der Wagt was kennelijk niet religieus. In een krantenartikel uit die tijd legt hij uit dat hij niet wist waar het verhaal van de Dwaze en Wijze Maagden over ging. Hij heeft een bijbel geleend en het verhaal gelezen, ‘en daarom sjouwen er nu allemaal vrouwen met oliekannetjes over de kerk’. Dus ik vermoed dat hij niet zozeer een hogere betekenis aan dit beeld toekende, maar de reeks ermee afrondde. Misschien is dit ook op verzoek van het kerkbestuur gebeurd, of wie de iconografische thema’s dan ook bepaalde.

naar de volgende reeks luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

Luchtboogbeeldje: Een Dwaze Maagd


Een dwaze maagd

luchtboogbeeldje van de Eusebiuskerk in Arnhem: een Dwaze Maagd

het oude beeld van tufsteen

Van de luchtbogen die we nu onder handen hebben, heeft elk zijn eigen thema. Zo zijn er zeven bazuinengelen, mensen die de Zaligsprekingen uitbeelden, een groep Wijze Maagden en dit beeld van de laatste boog beeldt een Dwaze Maagd uit.

In het kort gaat het verhaal zo: …Lees het hele artikel…