Hogels en kruisbloemen voor de Dom van Aken

twee nieuwe kruisbloemen voor de Dom van Aken in Ierse hardsteen

Voor de Dom van Aken moest een aantal pinakels vervangen worden. De oude waren gescheurd door roestend ijzer en vanwege verkeerd toegepast leger. De afzettingsrichting van de steen moet liefst horizontaal worden verwerkt, omdat er anders kans bestaat dat er een lange verticale plak afbreekt. Hier was dat verticaal.

Het materiaal voor deze pinakels is Ierse hardsteen. Het is vrijwel hetzelfde materiaal als de bekendere Belgische hardsteen, maar het is wat egaler (sommigen zeggen saaier) en makkelijker te bewerken: het is iets minder hard en je gereedschap slijt minder omdat er minder silica in zit.

Zaagwerk

oude kruisbloem en nieuw blok hardsteen Dom van Aken

oude kruisbloem en nieuw blok hardsteen

ruw blok steen voor de Dom van Aken

door de kettingzaag te gebruiken kan het werk vlotten

Ik kreeg het oude model en nieuwe blokken Ierse hardsteen aangeleverd. De vier hogels van de kruisbloem zijn in het midden niet aan elkaar verbonden. Met een haakse slijper kan ik niet helemaal zo diep als tot aan de schacht zagen, maar met een kettingzaag is dat geen probleem. Dat versnelt het hakken aanmerkelijk! Natuurlijk zou een grote zaagmachine dit ook kunnen, maar die heb ik niet. Voor de stevigheid kon ik zelfs nog een stuk vast laten zitten, waardoor de steen niet te makkelijk kan breken.

Vormgeving

voorzagen van de kruisbloem voor de Dom van Aken

voorzagen en ruwe vorm hakken. Met de kettingzaag kan ik strak tot op de schacht zagen

Kruisbloemen zijn in essentie hetzelfde als hogels. Een gotische pinakel bevat van onder naar boven een aantal rijen bladvormen (de hogels), die gewoonlijk worden bekroond met bewerkelijkere bladvormen die in een kruisvorm tegenover elkaar staan (de kruisbloem).

Deze hogels en kruisbloemen van de Dom van Aken zijn waarschijnlijk na-oorlogse kopieën. Ze zijn in ieder geval niet al te spannend gehouwen indertijd. Ik heb, zonder al te veel af te wijken, iets meer spanning in de vorm aangebracht. De grote vormen van de kruisbloem liggen allemaal binnen hetzelfde vlak. Dat maakt het wel makkelijk om deze bloemen snel voor te zagen.

hogels van ierse hardsteen voor de Dom van Akern

op de achtergrond de oude hogels, vooraan de nieuwe

De eenvoudige waterbladhogels heb ik wat dieper gemaakt, en de contouren wat sierlijker en scherper (zie hieronder). In 1993 leerde ik voor het eerst hogels en kruisbloemen hakken, en ik heb er in de afgelopen 25 jaar al heel wat gemaakt, maar nog niet vaak in hardsteen. Omdat arduin of hardsteen, de naam zegt het al, een vrij harde steen is, is het logisch dat de vormen zo eenvoudig gehouden zijn. Maar ook de eenvoudigste waterbladhogel heeft zijn eigen charme, en het is essentieel dat het zijn vormspanning behoudt en dat na generaties van kopie op kopie er niet slechts een vage fledder overblijft. Dat maakt het voor mij ook nog enigszins interessant: het zoeken naar een mooie lijn en vormspanning.

Het is de bedoeling dat er aan de Dom van Aken de komende tijd nog veel meer pinakels vervangen gaan worden.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Biddend mannetje (luchtboogbeeldje Eusebiuskerk)

kopie van biddend mannetje in Muschelkalksteen kopie van biddend mannetje in Muschelkalksteen

Biddend mannetje

Ik ben inmiddels alweer druk bezig met luchtboog 5 van de Eusebiuskerk in Arnhem. Deze reeks bestaat uit een alk, een olifantje, een zeeleeuw, een buffel, een eekhoorn, een biddend mannetje en voor de derde keer de ark. Uit de beschrijving van de luchtboogbeelden door de kerk: …Lees het hele artikel…

Een feestje voor tien gevelstenen

naar het eerste bericht over deze gevelsteen↑

Koen van Velzen bij de onthulling van de gevelsteen van de Blauwe Tramstraat. Tien gevelstenen naar ontwerpen van striptekenaarsBlauw, blauw, hemelsblauw

Het was een geheel blauw feestje, vorige week donderdag in de Blauwe Tramstraat in de nieuwe Remisewijk in Haarlem. Ik was er, opgedoft in mijn beste stemmige blauw, heen getogen met mijn goede collega Serge van Druten die ook twee van de tien stenen had gehouwen. Er was een piepklein maar heel goed orkestje, blauwe versiering en blauwe drank en ballonnen. Het was heel jammer dat Toon van Driel, die de gevelsteen van de Blauwe Tramstraat had ontworpen, verhinderd was door ziekte. Ik had hem graag gesproken. …Lees het hele artikel…

Een interessante gevelsteen

Een gevelsteen in wording voor de Blauwe Tramstraat in Haarlem

De afgelopen week ben ik begonnen met een heel interessante uitdaging: het hakken van een nieuwe gevelsteen. Het project verdient wel wat uitleg, want het omvat heel wat meer dan alleen dit ene reliëf. …Lees het hele artikel…

Noach en zijn ark: van tuf naar kalksteen

…naar het eerste bericht over dit project↑

Noach nieuw in MuschelkalkNa de vorige reeks luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk in Arnhem (lees hier meer) is het een hele lange tijd rustig geweest bij mij -voor wat het werk aan de Eusebius betreft althans. Er was geld voor de restauratie toegezegd, maar voordat het bij de kerk op de rekening staat, stroomt er kennelijk eerst nog heel wat water onder de brug door. Maar nu alle leed geleden is, kan ik weer volop verder met een reeks luchtbogen voor de noordzijde van de kerk. …Lees het hele artikel…

De ark van Noach in de lucht

Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-1

Luchtboogbeelden met thema Ark van Noach-nieuwe blokken Muschelkalksteen

nieuwe blokken Muschelkalksteen

Gisteren kreeg ik weer een lading steen binnen: zeven nieuwe blokken Muschelkalksteen en zeven oude luchtboogbeelden van de Eusebiuskerk in Arnhem. Deze serie heeft als thema de Ark van Noach. …Lees het hele artikel…

Vier grotesken in Amsterdam-1

Deze diashow vereist JavaScript.

Reconstrueren en kopiëren

Vier grotesken in Amsterdam, leeuwenkop 1, verweerdVoor een pand in Amsterdam heb ik momenteel vier grotesken onderhanden: woeste koppen van zandsteen. Ze zijn alle vier sterk beschadigd, wat dan ook de reden was om te kiezen voor vervanging. …Lees het hele artikel…

Diverse klussen

Radiostilte?

bronzen beeld van Inka Klinckhard demonteren (diverse klussen)

een beeldje van beeldhouwster Inka Klinckhard demonteren

Het was een tijdlang erg rustig op mijn blog, maar ik ben evengoed toch aardig aan de slag geweest met diverse klussen. Na de plaatsing van de twee Herculesbeelden in Barneveld heb ik nog een beeldje daar vlakbij gedemonteerd en herplaatst, in Museum Nairac. …Lees het hele artikel…

Een nieuwe buik voor de sokkel van Hercules (video’s)

Een treurige geschiedenis

Eeuwenlang stond het zandstenen beeld van Hercules op zijn hardstenen sokkel in het Landgoed de Schaffelaar te Barneveld. Totdat ergens in de jaren zeventig een groep jongeren het Schaffelaarse Bos in drong en het beeld kapotsloeg. Het beeld werd daarna uit verdriet onder de grond weggemoffeld. Rond de eeuwwisseling is het beeld weer opgegraven en enigszins hersteld. Op de sokkel was inmiddels …Lees het hele artikel…

Cinema Royal (met update)

gevel Cinema Royal 1935rechter-krul-oudArt Déco

In de tijd dat het leven nog goed was en de filmtitels nog geniaal, was er in Den Bosch aan de Hinthamerstraat een bioscoop: Cinema Royal. Op een foto van ongeveer 1935 zien we Claudette Colbert en Clark Gable schitteren in de poster van de film ‘Het Gebeurde Op Een Avond’. Op een recente foto zijn ze vervangen door de neonletters van de Zeeman. Kennelijk was ook de bioscoop zelf een aanpassing; de Art Déco-gevel bevat nog een paar ornamenten van een eerdere datum. …Lees het hele artikel…