Drie luchtbogen klaar- terugblik

luchtbogen met de apostelen en muzikantenIk kreeg van mijn collega Jelle Steendam onlangs een aantal foto’s doorgezonden. We hadden inmiddels al weer heel wat luchtboogbeelden afgerond, en zoals gebruikelijk gaan we dan een dagje naar de Eusebiuskerk in Arnhem om het gemaakte werk ter plekke bij te werken voor een goede aansluiting. Dat werk wordt wel accorderen genoemd, en deze keer hadden Stide en Jelle de bovenste twee luchtboogbeelden gemaakt, dus mochten zij de aansluiting van de luchtbogen op de kerk verzorgen. We hadden al wat speelruimte gelaten omdat we wisten dat het niet perfect ging passen, maar deze keer was het wel heel veel werk. Toch had Jelle nog tijd weten te vinden om een paar aardige foto’s te maken.

Zeven zonden

luchtboog met de zeven zondenAl eerder waren de beelden van De Zeven Zonden geïnstalleerd. Maar daar viel niet zoveel aan te accorderen, dus ik hoefde niet langs te komen. Daarom was ik wel blij met Jelles foto’s van deze luchtbogen, kan ik eindelijk zien hoe ze erbij staan. Het is een heel sprekend, expressief stel geworden! Van onder naar boven zien we hier de Wellust (kopie gehouwen door Stide), de Hebzucht (kopie door Jelle), de Woede (kopie gehouwen door mij), de IJdelheid (Jelle), de Afgunst (Stide), de Vraatzucht (Jelle) en de Ledigheid (Koen). Ze zitten mooi gevarieerd op de boog en hebben elk hun eigen attribuut vast, zoals de padden aan de borst van de Wellust, de geldbuidel van de Hebzucht, het mes van de Woede, de spiegel van de IJdelheid, de slang aan het oor van de roddelende Afgunst en het werkpaard van de luie Ledigheid.

Zes apostelen

luchtboog met de ApostelenDe zes Apostelen hadden ook elk hun attribuut: van onder naar boven zien we Petrus met de sleutel (kopie door Stide), Andreas met andreaskruis (door mij gekopieerd), Paulus met zwaard (Jelle), Thomas met staf en winkelhaak (Jelle), Jacobus de Mindere met knots (Koen) en Jacobus de Meerdere met zwaard en jacobsschelp (Koen). Bovenaan houdt het Lam Gods het kruis vast (kopie gemaakt door Jelle). Meer over de thematiek van deze luchtbogen lees je in dit blogartikel↑.

Zes muzikanten

accorderen Lam Gods van luchtbogen met apostelenDe laatste boog die deze dag bezocht werd, was de groep muzikanten van boog 16.

Van onder naar boven zien we hier de trompettist (Stide), de fluitiste (Koen), de luitspeelster (Jelle), de vrouw met de lier (Jelle), de violist (Jelle), de man met de trekzak (Koen) en de man die luistert met zijn hand bij zijn oor. Stide had dit laatste beeld gehouwen en dus mocht hij hiervoor de aansluiting op de kerk verzorgen. Lees meer over deze luchtbogen onder deze link↑.

Het mag wel in de krant

krantenartikel in TrouwIn diezelfde periode verscheen er ook een een artikel in dagblad Trouw over deze restauratie (klik op de afbeelding om het online te lezen). Het artikel stipt aan hoe in deze tijd steeds meer kerkelijke gebouwen hun religieuze functie verliezen en dat er steeds vaker passende invulling voor moet worden gevonden. Dat maakt het ook lastig om sponsoren voor een peperdure restauratie te vinden. Men heeft niet meer de affiniteit met de oude positie en macht van de kerk in de samenleving.

Toch voelen mensen zich vaak wel verbonden met de beeldbepalende gebouwen zelf. En de beeldhouwwerken erop en eraan worden dan de ambassadeurs van het gebouw. Vooral de speelse luchtboogbeelden van Van Kuilenburg zijn de elementen die de bezoekers raken en uitnodigen tot kennismaking. Hebben we toch nog een belangrijke functie voor de stad, als beeldhouwers!

Niet alles gaat naar de beeldhouwers….

Nu lijkt het in het krantenartikel alsof deze restauratie 32 miljoen euro is gaan kosten omdat er zoveel beeldhouwwerk aan de kerk zit. Dat de beeldhouwers het leeuwendeel van deze restauratie opsouperen. Ik moet jullie teleurstellen, dat is helaas niet zo. Er zijn 96 luchtboogbeelden. Maak er voor het makkelijk rekenen 100 stuks van, en dan nog eens zoveel voor de toren. 200 stuks. Als wij dan zeg maar 20 miljoen zouden opmaken, dat is dan 100.000 euro per beeld? Je zult snappen dat dat niet klopt. Dat zou wel heel snel verdiend zijn voor een paar weekjes werk.

Nee, we maken maar een fractie van dit bedrag op. Er zijn nog heel veel posten die veel meer in de kosten lopen, zoals vensters, dak, vloer, steigers. Maar het beeldhouwwerk is gelukkig wel het meest in het oog springende onderdeel van de kerk, dus daarmee zijn we zeker miljoenen waard.

Update 29-8-2020 : nog wat puntjes op de i gezet

Afgelopen dinsdag zijn Jelle en ik nog een dagje terug geweest om nog wat extra accordeerwerk aan de onderliggende profielen te verzorgen. Dat gaf me ook de kans om zelf nog een reeks foto’s te maken van deze drie bogen. Ik heb ze aan de galerij toegevoegd.

 

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld: Geit knabbelt aan hogel

Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel voltooid2

 oud Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel

oude beeld van tuf

voorhakken Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel

voorgezaagde nieuwe geit

 

Een geit eet echt ALLES

halverwege Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel

We zijn, zoal ik eerder deze week al uitlegde, verder gegaan met de luchtboogbeelden van boog 17, 18, 19, 20 en 23. Bovenaan boog 17/18, boog 19 en boog 20 komen vervangende luchtboogbeelden, maar daaronder niet, want daar zitten al bestaande stenen ornamenten, de zogeheten kanthogels.

Steenhouwwerk

Deze eindstukken hebben elk naast het onderste profiel ook een vlakke achterplaat en bovenaan ook een afwaterende lijst. Maar met het plaatsen is gebleken dat alle nieuwe stukken niet helemaal lekker passen in het oude werk. Om de aannemer hierbij wat meer speelruimte te geven heb ik het bovenste profiel van deze geit alleen maar met stift aangegeven en een blokje laten zitten dat eigenlijk te groot is. Ook zit er bovenop nog een extra plak steen voor stelruimte. Zo kan de steller het blok makkelijker plaatsen en heeft hij nog wat marge. Het gevolg is wel dat ik er nog een keer heen moet om ter plekke dit deel aan te passen.

 

Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel voltooid1Luchtboogbeeld Geit knabbelt aan hogel voltooid3

naar het volgende bericht over luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld: Temperantia

luchtboogbeeld Temperantia voor de Eusebiuskerk in Arnhem

Determineren van de zeven deugden

net begonnen met werk aan het volgende luchtboogbeeld, TemperantiaWe hebben weer opdracht voor tien luchtboogbeelden van de Eusebiuskerk in Arnhem. De eerste beelden zijn al weer voltooid, maar ik loop een beetje achter met mijn blog. Het zijn er zeven van boog 23: de Zeven Deugden. Misschien herinner je je nog dat we een tijdje geleden de Zeven Zonden onder handen hadden? Dit is het zusje ervan, en het eerste beeldje dat ik zelf hiervoor hieuw was een beeldje van een vrouw met een poedel. We konden zes van de zeven deugden een plek geven, maar deze was nogal onduidelijk. Er was duidelijk een beeldje voor de Liefde, de Hoop en het Geloof, te zien aan de attributen van hart, anker en kruis. Zo waren er meer duidelijk. 1. Prudentia (Voorzichtigheid – verstandigheid – wijsheid) , vrouw met boek en lantaarn. 2. Fides (Geloof), vrouw met kruis. 3. Spes (Hoop), vrouw met anker. 4. Caritas (Naastenliefde/Liefde – liefdadigheid), een moeder met kind. 5. Fortitudo (Moed – sterkte – vasthoudendheid – standvastigheid – focus), een man met een leeuw.

Verwarring is geen deugd

oude luchtboogbeeld van tufsteenMaar met de laatste twee hadden we wat meer moeite om ze te determineren. Er waren alleen nog een vrouw met een haan en een dame met een hond. We konden kiezen uit Justitia (Rechtvaardigheid – rechtschapenheid), of Temperantia (Gematigdheid – matigheid – zelfbeheersing). Uiteindelijk leek het ons dat een haan minder zelfbeheersing heeft dan een hond, dus dit beeld werd Temperantia en de haan werd Justitia. Misschien dat meer geleerden onder ons het antwoord weten, als ze meer ondergelegen zijn za’k maar zegge.

Daarbij was er ook nog een achtste deugd, om het lekker verwarrend te maken. Naast de vrouw met het anker was er op beeld 3 ook nog een man te zien die zijn eigen handen ineensloeg. Was dàt dan de zelfbeheersing van de Temperantia? We laten het maar zo, en de discussie wordt voer voor de kunsthistorici. Dat was het enige waar we het over eens waren.

Nog drie andere blokken

luchtboogbeeld Temperantia voor de Eusebiuskerk in ArnhemDan hadden we nog drie losse luchtboogbeelden. Dat zijn een tweekoppige adelaar (bedoeld voor boog 17/18, bovenaan twee luchtbogen met grote kanthogels), een geit die een hogel opeet (het bovenste stuk van boog 19, met verder alleen maar kanthogels) en een man met een gieter die een kantbloem water geeft (het bovenste stuk van boog 20, met verder alleen maar kanthogels). De geit is inmiddels ook al af. Het leek me slimmer om de bovenste stukken het eerst af te ronden, zodat de aannemer verder kan gaan met het voltooien van deze bogen als wij de rest nog aan het maken zijn.

In stukken

Deze beelden zijn er slecht aan toe. Beeld 5, Fortitudo, deed zijn naam geen eer aan. Of misschien was ik zelf wel veel sterker dan ik dacht. Ik wilde het beeld een slag draaien op de pallet maar ik rukte het hele bovenlijf eraf en de andere stukken rolden naar beneden. Het was nog best een puzzel om het weer in elkaar te zetten. Ik heb eerder al eens uitgelegd hoe het komt dat deze beelden zo gebarsten zijn, maar kort gezegd is het misgegaan bij het impregneerproces, waardoor wij vervolgens de prachtopdracht kregen om alle beelden te vervangen!

Vertrouwd proces

luchtboogbeeld Temperantia voor de Eusebiuskerk in ArnhemMaar goed, het werk was deze keer aan de Temperantia. Volgens het beproefde proces heb ik het beeld voorgezaagd uit het blok, gekopieerd in de nieuwe steen volgens het oude voorbeeld. Ook hebben deze beelden hun naam in het zijprofiel gekregen, net als bij de Zeven Zonden. De komende tijd gaan we verder met de bovenste beelden van de de vier bogen die we nu onder handen hebben, dan kunnen die bogen meteen worden aangepakt wanneer het de aannemer uitkomt. Gewoonlijk worden de onderste en bovenste beelden namelijk eerst geplaatst, en de tussenliggende beelden worden vervolgens daarop uitgelijnd.

naar het volgende luchtboogbeeld→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑