Arduin familiewapen voltooid

familiewapen arduin met twee valken. Familiewapen, wapensteen, reliëf met wapen, familienwappen

Het arduin familiewapen waarover ik laatst een bericht over deelde is inmiddels voltooid. Ik heb het gehouwen uit een stuk Belgisch hardsteen (arduin) van 41 x 66 x 16 cm. Na het vorige bericht dat ik hierover deelde, ben ik nog lang bezig geweest met alles scherper maken en de details schuren om alle valse deukjes te verwijderen. Ook moesten alle kleine puntjes scherper gemaakt worden, de lijst moest bijgewerkt worden en natuurlijk de tekst moest erin gehakt worden en ingeschilderd.

De reliëfdiepte is acht centimeter; tien centimeter wordt in de muur ingemetseld. Er is een tekst onder: Me Restauravit MMXIX, oftewel ‘ik ben gerestaureerd in 2019’, en dat slaat op het gebouw waarin deze wapensteen straks wordt ingemetseld.

Hieronder nogmaals de voortgang van het maken van dit wapenreliëf in een galerie samengevat. Klik op een plaatje voor de vergrote weergave.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Ik ben ook te vinden op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

kopie van Thomas van Aquino voltooid

-klik op de foto’s voor meer details-

de twee delen van het beeld zijn aangeen gelijmd

7. De delen zijn verlijmd

begin maken met het hakken van de kop

8. beginnen met hakken van gezicht en vogel

Thomas in twee delen

Na lange onderbrekingen (pinakels voor de Eusebiuskerk en kanthogels voor de Domkerk maken) is het beeld van Thomas van Aquino nu eindelijk af. In mijn eerdere blogberichten kun je lezen wie deze man was en hoe ik het beeld reconstrueerde, en hoe ik het kopiëren van het beeld ben begonnen met een heleboel zaagwerk.

Toen ik de draad weer oppakte waren de twee delen al aan elkaar verankerd met twee dikke roestvrijstalen draadeinden van 20mm dik en zo’n 50 à 60 cm lang. Dat komt niet zomaar meer los. Ik had het zo gemaakt dat het bovendeel een beetje als een dop over het onderdeel valt. Wel moest ik het voegvlak nog met een restauratiemortel verbinden, want om het vlak 100% passend te krijgen is ondoenlijk. Ik mag het niet verlijmen want een horizontale lijmnaad is vragen om problemen. Het water kan niet meer door de steen zakken en de steen erboven gaat rotten en kapotvriezen. Ik heb natuurlijk wel de pennen met epoxylijm goed vastgezet. Met de mortel heb ik de naad afgevoegd in dezelfde kleur en je ziet er nog maar heel weinig van.

hakken van het gezicht en de vogel op de kopie van het beeld van Thomas van Aquino

9. detailleren vogel en hoofd

hijsen van het beeld van Thomas van Aquino

10. hijsen

Veertjes en pootjes

Daarna volgden de bekende stappen van het hakken van de details. Met wat meetwerk en gaandeweg detailleren ontstond er een goed gelijkende kopie van het verweerde beeld. Ik heb hiervoor geen punteerapparaat gebruikt, want mijn voorzaagmachine had me al zoveel referentie gegeven dat ik met passers en sjablonen eenvoudig de tussenliggende punten veel vlotter kon overnemen.

Ik had bij het oude beeld de missende delen met plastilineklei aangeheeld. Deze klei wordt niet hard en kan later makkelijk weer verwijderd worden. Het kleurde opmerkelijk goed bij de rest van het beeld, zodat het niet storend werkte bij het kopiëren.

Het duifje op Thomas’ schouder was heel gedetailleerd gehakt, met kleine pootjes en veertjes. Dit soort dingen is niet echt moeilijk te maken in deze steen, het vraagt alleen wat meer geduld.

kopie beeld van Thomas van Aquino hoger gezet voor het hakken van de plooien

11. hakken van de onderste helft

afwerken van de onderzijde van beeld van Thomas van Aquino

12. plooien hakken en afwerken

Op werkhoogte en draaibaar

Vervolgens heb ik het beeld een slag hoger geplaatst om de onderste helft aan te kunnen pakken. Ik zet ze altijd dicht bijeen en liefst op een draaischijf, zodat ik ze steeds in de goede stand kan plaatsen en ik makkelijk alles kan bekijken.

De bokken heb ik zo laten maken dat ze op kleine pallets passen, zodat ik ze eenvoudig met een palletwagen kan verrijden. Ook zijn ze stapelbaar, zodat ik er een aardige hoogte mee kan bereiken. Maar deze bokken zijn alleen voor grotere beelden; voor kleinere gebruik ik mijn gele schaartafels. Ook daar kan ik de draaischijven prima op kwijt.
Mocht dat te laag zijn dan kan ik er nog een opzetstuk op zetten.

schuren van habijt zandstenen beeld

13. Het schuren van het habijt

kopie van beeld van Thomas van Aquino naast herstelde origineel

14. Beeld voltooid; het origineel nog met kleireparaties

Poetsen en schuren

Toen alle details naar mijn zin waren kwam het schuurwerk. Met diamantraspen en schuurstenen heb ik met de hand het hele beeld opgepoetst. Later vond ik het toch nog niet mooi genoeg. Ik ontdekte dat het in deze Udelfanger zandsteen best goed gaat als je het met schuurpapier of schuurlinnen naschuurt met de hand. Het geeft een soort fluwelige afwerking die goed past bij het beeld, en alle krassen van de beitel en de schuurstenen raak je eenvoudig kwijt. Wel is het weer even een geduldwerkje. Ik heb dagenlang op zijn habijt zitten schuren en kon het goed aan mijn vingertoppen merken.

kopie en origineel naast elkaar. Origineel nu zonder klei

15. hier de voltooide kopie en het origineel zonder klei

het originele beeld van Thomas van Aquino, beschadigd.

16. Het origineel vóór reparatie

Geschiedschrijving achteraf

Aan de achterzijde van het originele beeld waren allemaal verschillende beitelsporen te zien. Ik heb die in de kopie teruggebracht. Maar om duidelijk te maken voor toekomstige generaties heb ik het volgende er ook in gehakt: kopie 2019 k. van velzen

Hiermee moet het voor latere historici makkelijker te duiden zijn wat er dit jaar met dit beeld is gebeurd. Ik durf er namelijk niet op te vertrouwen dat dit blog de eeuwen zal overleven. Misschien het internet niet eens. Men zegt dat een goeie zonne-uitbarsting al genoeg is om al onze elektronica en zelfs de elektrische apparatuur en voorzieningen uit te schakelen. We zullen zien, maar Thomas blijft zo in ieder geval een beetje de geschiedenis bewaken.

Galerij met timelapse van het beeld

-klik op een foto om de grote weergave te bekijken-

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Kleine wapensteen in Udelfanger zandsteen

Kleine wapensteen met barokke vorm

Voor een klant maakte ik een klein familiewapen in Udelfanger zandsteen. Omdat er deze keer geen dekkleden en helm bij waren, heb ik voor een wat barokkere schildvorm gekozen om het zo toch een levendig geheel te maken. Ook heb ik het schild een mooie bolling geprobeerd te geven, zodat er een interessante vorm ontstaat met de randen omgekruld alsof het een perkamentrol is.

Afwerking

Vanwege het kleine formaat van deze wapensteen vroeg het veel aandacht om alle details goed scherp te krijgen. Het is gemaakt om goed uit te komen door een sterke schaduwvorming. Deze kleine wapensteen komt straks bovenin een gevel, zodat de schaduwval belangrijk is om het plaatje te kunnen herkennen. Voor het contrast heb ik daarom ook de achtergrond van het familiewapen ‘geprikt’, dat wil zeggen dat ik met hamer en puntbeitel kleine putjes heb geslagen in de achtergrond. Het ruwe oppervlak laat zo het gladde schild goed uitkomen.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Ornamenten in basaltlava voor de Domkerk

kanthogels in basaltlava voor de Domkerk van Utrecht klaar voor transportDe afgelopen tijd was een periode waarin we vooral bezig waren met het houwen van stenen ornamenten. Na allemaal onderdelen van pinakels voor de Eusebiuskerk in Arnhem gingen we meteen verder met kantbloemen van basaltlava voor de Utrechtse Domkerk. Tijdens mijn vakantie waren de blokken gearriveerd en was een eerste voorbeeldhogel goedgekeurd door de beoordelingscommissie.

Franse basaltlava

voltooide en voorgezaagde kanthogel in Volvic basaltlavaVolvic Basaltlava komt uit de omgeving van het Franse dorpje Volvic in de Puy-de Dôme, in de Auvergne. Het dorp is bekend om het gelijknamige mineraalwater, maar ook de steen heeft zijn eigen roem vergaard. Basaltlava is enorm goed bestand tegen verwering, en in dit type valt ook goed te hakken, zoals bijvoorbeeld te zien aan de kathedraal van Clermont-Ferrand. Het kan nogal grauwig overkomen als het overwegend wordt toegepast, maar als het met mate binnen ander steenwerk wordt gebruikt kan het een waardevolle aanvulling zijn. Anders dan bijvoorbeeld Peperino Duro blijft Volvic goed aftekenen onder allerlei weers- en lichtomstandigheden, waar Peperino al gauw ontaardt in één grauwe vage massa en vormenspel onleesbaar wordt. Ook bij regen tekenen de lijnen zich in Volvic nog steeds goed af. Het is bijvoorbeeld bij de laatste restauratie van de Onze-Lieve-Vrouwetoren in Amersfoort veel gebruikt als vervanging van zandsteen, ook voor het beeldhouwwerk. Deze steen kleurt namelijk erg goed bij de grijzige tinten van verweerde Bentheimer zandsteen.

voltooide kanthogels van volvic basaltlava, nat door de regen

ook bij nat weer tekenen deze hogels zich heel goed af

Er zijn meer typen basaltlava, zoals de Niedermendiger en de Mayener basaltlava, die eeuwenlang om hun duurzaamheid, hardheid en scherpte zijn gebruikt voor molenstenen. Voor mij zijn dit geen prettige stenen om in te hakken; je moet echt hard werken om er iets van te maken en het blijft allemaal wel heel erg donker. Vandaar dat ik in dit geval een voorstel heb ingediend om deze ornamenten in Volvic te houwen, met name omdat ook enkele meters lager aan dezelfde gevels van de Domkerk dezelfde steen is toegepast. Alternatieven hiervoor waren Peperino en zandsteen. Zandsteen is echter wel kwetsbaarder dan Volvic.

Voor- en nadelen

voorhakken van een kantbloem in Volvic basaltlavaZoals gezegd is Volvic goed te hakken. Je kunt het zelfs emailleren, of beter gezegd glazuren, als je er eerst een sliblaag van klei op aanbrengt. Dit is vooral geschikt voor grote tegeltableau’s zonder naden. Je kunt alleen niet veel dikker dan 3 tot hooguit 5 cm gaan, en er blijft een risico dat de steen in de oven knapt. Toch zou ik weleens een reliëf willen hakken en dan laten glazuren zodat er een levendig en kleurrijk geheel ontstaat.

Het materiaal blijft altijd ruw en dat is een van de redenen dat basaltlava vaak voor traptreden gebruikt wordt. Het verweert zeer langzaam. Wel is het een lavagesteente met veel kleine gasbelletjes. Deze belletjes kunnen in sporen voorkomen, waarlangs de steen kan breken tijdens de bewerking en ook kan de steen na het zagen op de pallet alsnog spontaan langs een onzichtbare spanningslijn breken. De steen is gelaagd en hakt in de ene richting een stuk makkelijker dan de andere. Zoals de meeste natuursteen kent ook Volvic basaltlava vele kleurschakeringen, van grijs tot diep antraciet, bijna zwart, tot paarsbruin en haast bordeaux-achtig bruin.

Vier neuzen dezelfde kant op

We hebben met zijn vieren aan deze opdracht gewerkt. Stide heeft er vier gemaakt, ik vijf, Jelle hakte er twee, en Serge heeft met de overige negen het leeuwendeel voor zijn rekening genomen. Als je met zo’n groep samenwerkt komen de individuele verschillen tussen de beeldhouwers wel aan het licht, we zijn immers geen machines. Toch was er een prima samenwerking en nauw overleg onderling. Zo hebben we tot twee keer toe met zijn drieën aan één kleimodel tegelijk staan werken, waarbij het ons tot onze eigen verbazing opviel hoeveel overeenstemming er was over de vorm die we nastreven en hoe de spanning in de bladeren moet lopen. Stide had in eerste instantie een kleimodel gemaakt, dat hebben we tijdens het eerste bezoek van de commissie samen aangepast, en Serges eerste model is daarnaar gehakt.

Tien links en tien rechts

oude foto uit 1960 van linker zijbeuk van de Utrechtse Domkerk, zonder kanthogels

de gevel van de kruisbeuk, hier nog zonder hogels, rond 1960

Deze twintig kanthogels komen op de top van de linker kruisbeuk, waar de gevel overgaat naar de dakrand. Er zijn dus tien linker hogels en tien rechter. Als je tussen de Domtoren en de Domkerk staat en je loopt een stukje naar links, dan zul je ze net kunnen zien zitten. En misschien ook vanaf de terrassen naast de kerk.

Deze hogels van basaltlava vervangen twintig hogels die in de jaren ’80 zijn aangebracht. Dit waren afgietsels, maar ze hebben de afgelopen dertig jaar niet goed overleefd, waardoor ze nu al aan vervanging toe waren. Gelukkig is er nu gekozen voor sierlijke ornamenten in een veel robuustere steensoort, zodat we ervan kunnen uitgaan dat deze hogels veel langer op de kerk mogen prijken.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Twee gestolen gevelbeelden: een kop en een lepelaar

Terug van weggeweest!

Ik heb de afgelopen tijd veel verschillende projecten onder handen gehad en ben even niet toegekomen aan berichten erover op dit blog. Maar, gelukkig hebben we de foto’s nog, zoals de zakenman zei toen hij zijn miljoenenjacht zag zinken. Dit project is een interessante uitdaging geweest tussen alle ornamentwerk door. Het ging namelijk om een gevelbeeld met een lepelaar en een boeddhakop uit Haarlem.

De originele natuurstenen ornamenten waren afkomstig uit de gevel van het Luthers Wees-en Oudeliedenhuis, dat gebouwd was in 1906. Na de sloop van dit tehuis zijn de stenen hergebruikt in de tuinmuur van het in 2015 ook weer gesloopte Vitae Vesper Bejaardenverzorgingstehuis. Er is een appartementencomplex op dit terrein gekomen en de gevelstenen bleven afgedankt en verweesd achter. Het Lutherse Kerkbestuur wilde …Lees het hele artikel…

Kei en eik-steen en boom

Een keienboom voor de woongroep

Vandaag is in Amersfoort een nieuwe woongroep voor jongeren met een licht verstandelijke beperking feestelijk geopend. Ik ben de laatste tijd (pro deo) betrokken geweest bij een aantal zaken in het nieuwe woonhuis, waaronder de keienboom en de zwerfkei in de tuin. Lees hier↑ een eerder bericht over de kei.

De keienboom was een bijzonder project voor mij, omdat ik allerlei zaken tegenkwam die ik normaal niet doe. Het is een heel verhaal, dus laten we bij het begin beginnen!

De dolle jonker in 1661

kei en eik- het trekken van de Amersfoortse kei op een oude prent

Iedere Amersfoorter kent het verhaal van de dolle jonker en de Amersfoortse kei. Of tenminste, hij/zij zou het moeten kennen. In het kort gaat het zo: …Lees het hele artikel…

Een zwerfkei met huisnummers


Huisnummers in een zwerfkei

zwerfkei met huisnummer- ruwe steen

Ik kreeg onlangs een verzoek of het mogelijk was om een zwerfkei met huisnummers te maken. Natuurlijk kan dat! Dus ik toog naar een tuinmaterialenhandel en kocht daar een fikse kei van een meter breed. Hij kon nog net achterin mijn bestelautootje, want hij weegt ruim 400 kilo. Dan moet je geen botsing krijgen onderweg. Als-ie zwaarder was geweest dan had hij met de vrachtwagen vervoerd moeten worden.

Ik zou de huisnummers 1-3-5 erin hakken, voor een woongroep voor jongeren met een licht verstandelijke beperking. Daarom koos ik een levendig lettertype. De kei is van rood graniet, waarschijnlijk een soort Multicolour Red. Maar een zwerfkei is niet dezelfde kwaliteit steen als bij de natuursteenhandel. Je moet altijd maar zien of je binnenin geen …Lees het hele artikel…

Kruisbloemen en kantbloemen, voor Eusebius en Dom

kruisbloemen in Muschelkalk voor de EusebiuskerkKruisbloemen voor de Eusebiuskerk

We zijn bezig met de afronding van drie projecten: de eerste helft van de Eusebiuskerk in Arnhem is bijna klaar, de laatste stukken van de Sint-Janskathedraal zijn voltooid, en ook de laatste hogels voor de Zuiderkapel van de Utrechtse Domkerk staan ingepakt klaar voor verzending. De kruisbloemen hierboven op de foto zijn voor de zuidzijde van de Eusebiuskerk. Het zijn vrij eenvoudige hogels in Franse Massangis-kalksteen, met een na-oorlogse vormgeving, maar ze zullen goed aftekenen met hun strakke lijnen. Het zijn er maar een paar, en het is zogenaamd ‘inboet’-werk: …Lees het hele artikel…

Beeld ‘De Nacht’ voor de Eusebiustoren


Laatste fase van de toren

Het werk aan de toren van de Eusebiuskerk nadert de afronding. Eigenlijk zijn de beelden van De Dag en De Nacht nog de laatste stukken waar met klem op wordt gewacht. Daarom denk ik dat er een diepe zucht van opluchting vanaf de kerktoren kwam toen ik deze week De Nacht had afgerond. De toren, en een deel van de kerk, moet immers uit de steigers zijn als er dit najaar een herdenking wordt gehouden van de Slag om Arnhem, 75 jaar geleden. Maar dit beeld is niet het enige …Lees het hele artikel…

Jaaroverzicht 2018

Jaaroverzicht 2018

Het leek me aardig om dit beeldhouwjaar eens samen te vatten in een aantal woorden en plaatjes. Niet in chronologische volgorde, want mijn werk springt soms van de hak op de tak omdat er opeens spoedopdrachten tussendoor komen. Wel zo leuk, ik houd wel van een beetje onvoorspelbaar! Als er maar niet te veel druk op komt te staan.

Afronding luchtboog 4, 5, 6 en 7

Galerij -klik op een foto om hem groter te zien-

Vorig jaar ben ik lang bezig geweest met het maken van luchtboogbeelden voor de Noordzijde van de Eusebiuskerk. Begin januari was dat varkentje op een oor na gevild; ik moest alleen nog een Monnik, een Beer, een Noachroeper, een Aap en een Ark met beesten maken. Het was de laatste reeks van de vier luchtbogen rond het thema van de Ark van Noach.

Rampen en Reparaties

…Lees het hele artikel…