Twee griffioenen met groot barok schild in zandsteen

Lang gewacht, stil gezwegen….

Misschien weet je het nog, dat Jelle en ik bezig waren om twee grote griffioenen te maken? Nou, we zijn inmiddels een stuk verder hoor. De eerste griffioen is klaar, de tweede bijna, het eerste schild is af, de tweede komt eraan…. we hebben alleen veel vertraging opgelopen door die Domtoren die iedere keer zoveel haast had.

Nu die is afgerond, hebben we ineens een stuk meer ruimte om lopende zaken af te handelen.

Hoe pak je zo’n klus aan? Ik zal het met een stappenplan en een aantal links proberen uit te leggen.

Modellen maken

Na opdracht ben ik op zoek gegaan naar oud fotomateriaal van vóór de tweede wereldoorlog, want tijdens die oorlog is alles kapot geschoten. Maar op een website stond een aantal aardige plaatjes waar ik met veel bewerken wel wat informatie uit kon halen. Later, toen we bijna klaar waren, kwamen er nog haarscherpe foto’s uit het boek van de huishoudster, maar zo gaat dat. Toen ik de foto’s bewerkt had boetseerde ik een klein kleimodel. Vandaaruit dacht ik meteen in schuim te snijden, maar ik kreeg het niet naar mijn zin. Dat zou nu anders zijn, na alle tussenfasen ben ik heel vertrouwd met de vormen van deze beesten, maar toen nog niet. Omdat schuim niet ging, ben ik een groter model gaan boetseren in plastilineklei, die nooit uithardt. Na akkoord was er nog even sprake van om het in beton te laten gieten, maar gelukkig werd het steen.

Kleimodel

Jelle en ik boetseerden samen het model voor de griffioen op ware grootte en ik boetseerde een apart kleimodel voor het schild.

Gipsmodellen

Daar maakten we vervolgens gipsafgietsels van en bestelden de steen. In dit geval werd het Obernkirchener zandsteen, vanwege de kleur, de weervastheid en omdat het zo sterk is, in verband met de dunne delen zoals de staart, de vleugels, de ene voorpoot en het schild.

Contourzagen

Vervolgens zaagden we de gipsen griffioenen, de vleugels en het schild na met de contourzaagmachine. De staart maakte ik op het oog.

Hakwerk Jelle en Koen aan de griffioen

Toen begon het leuke werk: Jelle hakte de eerste griffioen en ik zou aan de volgende beginnen, maar helaas moest ik een nieuw blok steen bestellen vanwege een verborgen scheur. Nadat alles was voorgezaagd ben ik de tweede griffioen gaan hakken en verfijnen. Daarna heb ik voor de mijne de vleugels gehouwen en die elk met twee dikke rvs draadeinden van M20 vastgezet aan het lijf. Met gietmortel heb ik de minieme voegnaad aangegoten en met een passende restauratiemortel afgevoegd. Die komen er zomaar niet meer van af. Hetzelfde gebeurde met de staart. Jelle vordert met zijn versie.

Mannetje en vrouwtje

Het leek ons deze keer wel aardig om, in tegenstelling tot de traditie en om aan te geven dat het hier 21e-eeuws werk betreft, twee verschillende griffioenen te maken. De originelen kwamen waarschijnlijk uit de werkplaats van Ernst March in Berlijn, en waren van keramiek. Daardoor waren ze waarschijnlijk helemaal identiek, op de voorstelling op het schild na, en de omgekeerde stand van de poten. In overleg met de klant zijn het een mannetjes-griffioen geworden en de mijne werd een vrouwtje, met een dubbele rij melkklieren. De tijden veranderen, nietwaar?

Koen houwt het eerste schild

Dan was er nog het schild. Het was grof voorgezaagd en alle details van het eindresultaat waren niet zichtbaar. Nadat ik de grote vormen had bepaald, kon ik de randen en de details aanbrengen. Boven is nog een deel van de klauw te zien waarmee de griffioen het schild gaat vasthouden. Daarna is de achterzijde uitgehold tot een vrij dunne plaat en zijn de onderste krullen van het schild helemaal afgewerkt.Dankzij nieuwe foto’s kon ik nog getrouwer de oude details terugbrengen. Obernkirchener zandsteen is best een lastige steen. Het werkt je eigenlijk bij elke stap tegen tijdens het houwen. Het is taai en je trekt makkelijk ongewenste kuilen met je beitel, maar het resultaat is prachtig. Het is niet voor niets al eeuwen een zeer geliefd materiaal. Je moet je alleen wel beschermen met een luchtkap (de foto hiernaast was meer voor de show, normaal draag ik een helm met verselucht voorziening).

Trapprofielen

Tot slot heb ik nog tekeningen gemaakt van de trapprofielen waarop deze twee griffioenen komen te staan, zodat de restauratiestucadoor de trapwangen kan metselen en in de bijpassende vormen kan afwerken.

Hoe nu verder?

We moeten de laatste hand nog leggen aan 1 van de griffioenen, de vleugels en staart moeten namelijk nog verlijmd worden. Dan moet het tweede schild nog gehouwen worden (het is al voorgezaagd met de contourzaagmachine). Dit schild heeft een ander familiewapen erop, deze heeft wel 6 griffioenen erin verwerkt en drie helmen, plus de wapenspreuk ‘Cave Gryphem’ (pas op voor de griffioen). De graaf was vast heel erg blij met zijn waakhondjes.

Galerij: het verloop van de werkzaamheden

Tot slot zullen we alles nog aaneenpassen voordat we tot de daadwerkelijke installatie overgaan. Daarover later meer.