Drie zandstenen leeuwen voor drie haringen

Voor een pand in Deventer mocht ik een stel leeuwtjes hakken in Bentheimer zandsteen.

Er waren nog twee oude leeuwen aanwezig, maar die waren sterk verweerd. Van een leeuw ontbrak een poot en was er net als bij de zandstenen valk veel verweringsschade bovenop door wat naar ik vermoed vogelpoep. De bovenste leeuw was nog maar half aanwezig. Iemand had deze in het verleden al een keer met cement gerepareerd, maar ook dat was nu grotendeels verdwenen. Daarom moest deze leeuw gereconstrueerd worden, in dit geval door Jan Tolboom, die mij vervolgens vroeg ik ik ze uit nieuwe steen wilde nahakken.

Spiegelen

De oorspronkelijke leeuwen zijn waarschijnlijk heel oud, ook gezien de vreemde vormgeving. In die tijd was er nog geen internet, geen bibliotheek met fotoboeken voor het grijpen en zelfs geen dierentuin met een leeuwenkuil waar de beeldhouwer de dieren kon bestuderen. De beeldhouwer moest van beschrijvingen en traditionele afbeeldingen proberen een leeuw te maken. Het zijn dan ook aandoenlijke beestjes geworden.

Ik moest er een gespiegeld kopiëren, en dat is altijd wat lastiger dan gewoon nahakken, want dan moet ik in spiegelbeeld denken. Tenslotte moest er ook nog een gevelsteentje met een leeuwenkop worden nagehakt.

Haringen en huisteken

De leeuw met de drie haringen erop komt bovenop de gevel, en de andere twee links en rechts; de oude verweerde leeuw wordt teruggeplaatst zoals hij nu is, heb ik begrepen. De bovenste leeuw krijgt ook nog een koperen vaandel in zijn poten.

De bovenste leeuw draagt op het schild de drie haringen waarnaar het pand vernoemd is, en de rechter leeuw heeft het huisteken gekregen dat op een van de oude leeuwen is aangetroffen. Het huisteken of huismerk is een uit eenvoudige lijnen opgebouwde vorm als persoonlijk merkteken van de eigenaar, dat later van vader op zoon werd doorgegeven.