Voor een klant heb ik twee kleine familiewapens gehouwen in zwart graniet. Het ontwerp was aangeleverd door de Voorthuizense beeldhouwer Gerard Overeem. Het betrof twee kleine wapenschilden, waarvan één mannenwapen met drie kleine adelaars en een vrouwenwapen met een druiventros. Hij had me een klein schetsje gegeven en twee detailtekeningen van de wapens, dus ik kon meteen aan de slag. Ik plakte een printje op de steen en begon
-klik op de foto om de details uitvergroot te zien-
te hakken. Hieronder een galerij met de voortgang. Het was erg klein, vooral vanwege de piepkleine klauwen van de de drie adelaars, maar het is gelukt. Klik op een fotootje om het groter te zien.
Ik krijg regelmatig de vraag wat het kost om een familiewapen in steen te laten hakken. Ik heb echter gemerkt dat voor veel klanten er nog vrij veel onduidelijkheid is. Waarom is het zo duur, waarom zijn er verschillende prijsklassen voor hetzelfde wapen, en wat doe jij anders dan anderen? Wat is de meerwaarde om een familiewapen te laten hakken door een beeldhouwer, in plaats van het door een machine te laten zandstralen, frezen of door een steenhouwer te laten hakken?
Een familiewapen is een vorm van reliëf
Rond familiewapen, zandsteen, 2013
Op dit blog kun je veel soorten reliëfs vinden die ik de afgelopen jaren in steen heb gemaakt, plus een aantal familiewapens, die eigenlijk ook onder de reliëfs vallen. Een reliëf verschilt in zoverre van een 3D-beeldhouwwerk dat het een brug slaat tussen een tekening en een volledig beeldhouwwerk. Een tekening speelt zich af in het platte vlak en kan, net als een foto, van alles afbeelden dat met een beeldhouwwerk niet kan: een wolk, lichtval, een reflectie, een vliegende vogel…
Een ruimtelijk beeldhouwwerk is tastbaar, heeft een omvang, en is vooral van alle zijden te bekijken en aan te raken. Een goed stuk beeldhouwwerk heeft dan ook liefst aan alle kanten iets interessants te bieden. Een reliëf bevindt zich halverwege deze twee: het kan wolken afbeelden, maar een spiegeling wordt moeilijker, en lichtval is al helemaal lastig, maar aan de andere kant is het wel tastbaar, en het kan soms ook bijna rondom bekeken worden…. maar niet altijd!
Het verschil tussen hoogreliëf en basreliëf
Er wordt vaak onderscheid gemaakt tussen hoogreliëf en basreliëf. Het eerste is bijna alsof er een volledig ruimtelijk beeldhouwwerk tegen een platte achtergrond is aangezet, en het tweede is meer een platte voorstelling die ondiep uit het materiaal is gewerkt. Eigenlijk is het onderscheid tussen deze twee termen niet heel belangrijk om te weten, behalve dan dat een reliëf heel plat of heel ruimtelijk kan worden uitgewerkt. Zelf vind ik een reliëf met veel volumeverschillen het interessantst, maar het is uiteraard ook kostbaarder omdat het iets meer materiaal kost en vooral veel meer werk is.
Een hoogreliëf gezien van opzij. (Foto door Ser Amantio di Nicolao, Wikimedia Commons)
Een bas-relief is veel platter uitgevoerd (Foto door Philippe Chavin – Eigen werk, CC BY 2.5, Wikimedia Commons)
Een familiewapen in steen gemaakt door een beeldhouwer
Dat ruimtelijk denken is de beeldhouwer eigen. Als beeldhouwer zoek ik ook steeds naar de expressie en beweging in de voorstelling, en probeer ik er een bepaalde spanning en levendigheid in te brengen. Vandaar dat ik al snel naar volumineuzere vormen neig. Ik zou ook de voorstelling ondiep kunnen uitwerken en dan staan alle lijnen er netjes op, maar het mist de beweging in de dekkleden en de bolling van helm en schild.
Dus als ik de twee bovenstaande afbeeldingen vergelijk, dan is het verschil duidelijk te zien. De ene kost een paar dagen om te maken, en de andere kost een paar weken. Die steen zal niet zoveel duurder zijn, dat blijft ongeveer hetzelfde. Dus het is dan ook maar net wat je wilt: als je een eenvoudig plat plaatje wilt, dan staat daar een zekere prijs voor. Ben je gecharmeerd van ruimtelijk ogend werk, dan hangt daar een ander prijskaartje aan.
Een duidelijke weergave van mijn aanpak van het maken van een familiewapen in steen is te vinden in de meeste blogberichten over dit onderwerp, maar wellicht is de volgende link in dit geval het duidelijkst: Een zandstenen familiewapen met diep reliëf.
