Tufsteen demonteren met een betonkettingzaag

Stide tilt een losgezaagd blok tufsteen uit de muur

Stide tilt een losgezaagd blok tufsteen uit de muur

←naar het eerste bericht over dit project

Vandaag waren mijn collega Stide en ik weer in Nijmegen. We zijn bezig een partij ornamenten aan het Zuiderportaal van de Stevenskerk te vervangen (20 driepassen, 7 consoles, 20 kantbloemen en 3 kapitelen), en op dit moment zijn we toe aan het uitnemen van de laatste blokken. Er moesten nog twee kapitelen uit, en van de zeven consoles die ik gehakt heb waren er nog een aantal restblokken in de muur achtergebleven. Ook die moesten er natuurlijk uit voordat de nieuwe erin kunnen.

Het punt is alleen dat dit soort blokken erg diep in de muur vastzitten; de grotere blokken zelfs ruim 30 centimeter. Hoe haal je die eruit zonder de omliggende steen te beschadigen? Als je de titel van dit bericht hebt gelezen dan weet je het antwoord: met een kettingzaag (lees hier een eerder bericht over o.a. kettingzagen voor steen).

Het principe van een betonkettingzaag is een machine zoals een gewone kettingzaag, maar dan met een ketting met diamantblokjes en een waterspoeling. Ik heb in het verleden al veel met een steenkettingzaag gewerkt, en niet altijd met onverdeeld genoegen: deze machines zijn zwaar en je moet behoorlijk kracht zetten om ze in bedwang te houden. In het begin waren er alleen kettingzagen op hydrauliek, waar zware slangen aan hingen zodat je de hele dag die dingen moest sleuren en optillen. Later kwamen er versies op benzine. Dat was al een hele verbetering, omdat je geen apart hydrostation op krachtstroom meer nodig had. Wel werd iedere keer het luchtfilter nat (de ketting wordt gekoeld, gesmeerd en schoongespoeld met water) en dan stikte de motor. Verder liep dat ding op hele vette mengsmering waardoor je de hele dag in de walm en de herrie stond. Later kwamen na de eerste leverancier ICS ook Husqvarna en Stihl met een betonkettingzaag.

Maar ja, als je zo diep moet zagen in lastige hoeken, wat moet je dan? Toch maar in die walm en herrie staan? Totdat ik hoorde van de elektrische kettingzaag voor steen, de Cardi Coccodrillo35, ook wel Renova genoemd. De oplossing! dacht ik. Geen herrie, geen walm, compacter en iets lichter (maar toch nog bijna 10 kilo). Van diverse kanten werd me aangeraden toch vooral een benzineversie te nemen, omdat die sterker is. ‘Nou, dan duurt het maar iets langer,’ dacht ik. ‘Is me wel wat waard.’

Nou, dat is me niet tegengevallen. Het ding bleek heel vlot door de tufsteen te gaan. Ik kon de blokken vrij makkelijk rondom loszagen, waarna we het konden losbreken van de achterzijde. Hieronder een korte impressie: speciaal voor dit blog heeft Stide even gefilmd hoe we een blok losgezaagd hebben. Aan het einde kun je de zaagtechniek goed zien: iedere keer de punt van het zwaard in de steen steken, dan trekt de zaag zich met een beetje druk vrij makkelijk de steen in.

(Helaas is halverwege het geluid weggevallen, maar het idee mag duidelijk zijn.)

De zaag van 3500 watt kan tot 35 cm diep zagen, en vierkante gaten van ongeveer 12 x 12 x 35 cm zijn ermee mogelijk, tot hele grote dingen. Had ik deze indertijd maar gehad!

Update 22 juli 2015:

Inmiddels ben ik er weer eens achter gekomen dat benzine tegenwoordig heel kort houdbaar is. Mijn ketingzaag voor hout wilde niet starten. Ik was het een beetje vergeten, maar benzine blijft niet lang goed. Als je er geen wekelijks gebruik van maakt of een speciale toevoeging voor gebruikt, zal benzine al binnen een half jaar gaan vergummen in je tank en motor, met alle gevolgen van dien. Het vormt een plakkerige laag en kan ook rubber onderdelen aantasten. In ieder geval zal de motor niet meteen starten; je staat je eerst een ongeluk te trekken aan het startkoord en vervolgens zul je de hele motor moeten schoonmaken om erger te voorkomen. Vroeger kon je benzine gewoon jaren laten staan, maar tegenwoordig zitten er zoveel chemische toevoegingen in dat een half jaar eigenlijk al te lang is. Nog een reden waarom ik heel erg blij ben dat ik voor een elektrische machine gekozen heb!

Update 8 november 2016:

Stide had laatst mijn kettingzaag nodig om een stuk steen weg te zagen. Dit heb ik aangegrepen om onderstaande video te maken. Opvallend is dat Stide, hoewel hij nog moest wennen aan de zaag, en hoewel de steen erg hard is, binnen 4½ minuut dat blok weg had. Met een haakse slijper had hij het hele blok stuk moeten zagen, en had het ook veel langer geduurd.

→Lees verder…

→Naar het volgende bericht over betonkettingzaag…

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.