Een zandstenen kopje voor de Eusebius

rij van 9 hoofdjes in de Eusebiuskerk. Vooraan een kopje van vrouw met kap
Kopje in Udelfanger zandsteen

Ik had in december een klein klusje voor de Eusebiuskerk in Arnhem te doen. Hoog bovenaan in de zijmuur van het zuidertransept zijn 9 kleine kopjes ingemetseld. Drie zijn oude hoofdjes, nog gemaakt in de Middeleeuwen, vier zijn van de jaren ’50 van de twintigste eeuw, en één hoofdje ontbrak. Ik werd gevraagd om een nieuw kopje te maken voor de ontbrekende plek. De aanvullingen van de jaren ’50 dragen duidelijk de sporen van die tijd, en dat zal ook vast wel voor de mijne gelden. Het is nog best lastig om een primitief hoofd te hakken en je zo in te houden dat het allemaal niet te gedetailleerd wordt.

Om en om

De hoofdjes in de kerkmuur zijn om en om geplaatst: telkens is er een kraagsteentje uit de vorige eeuw afgewisseld met een Middeleeuwse. Die laatste zijn het eenvoudigst, en ook het voorbeeld waar ik op terug wil grijpen. Helaas is het niet allemaal zo makkelijk, want er zit ook een hele mooie vrouwenkop tussen in rode zandsteen. Deze dame heeft een prachtig uitgewerkte kap op. Gelukkig is er veel naslagwerk over te vinden in het boek over de Eusebiuskerk. Je kunt dit boek niet meer nieuw vinden, maar misschien is het online nog tweedehands te vinden↑. Daarin zijn heel veel kraagsteentjes met hoofdjes erop afgebeeld, behalve deze reeks dan. En ook zag ik een paar foto’s van oude zandstenen kraagsteentjes uit het Arnhems Gemeentemuseum, die net als de rode dame prachtig uitgewerkt waren. Maar die kant ging ik dus niet op.

Eenvoudige gezichten

middeleeuwse kraagsteen met kopjeDe andere kraagstenen hebben primitieve ogen, simpele gezichten en dikke lippen. Ik vond in het boek ook nog een foto van een kraagsteentje dat als cadeau naar een Australische kapel is verstuurd, en een soortgelijke vormgeving heeft. Dus dat is wat ik ook in mijn kraagsteen met kopje heb opgezocht. Het kereltje kreeg een pagekapsel en dikke lippen, en grote flaporen. Ik heb een grof kleimodelletje gemaakt en het daarna uitgehakt in Udelfanger zandsteen. De steenhouwerij had het profielwerk er al aan gedaan. Ergens wel jammer, dan had ik de grove vorm van de oude kraagstenen aangehouden. Ik heb nog even geprobeerd of het beter was als ik het allemaal glad schuurde, maar dan werd het weer veel te dood, dus heb ik het met een beitelslag gelaten. Het is altijd lastig om van foto’s te werken, dus ik hoop dat het goed binnen de reeks past.

 

 

nieuwe kraagsteen met primitief kopje

 

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Paus Leo de Grote voorzagen

bovenlijf beeld Paus Leo de

Nog een heiligenbeeld

glas-in-loodraam Paus Gregorius

paus Gregorius leek verdacht veel op Paus Leo

glas-in-loodraam met opschrift Gregor. Magn.

Maar de naam van deze paus staat onderaan het venster: Gregorius Magnificus

Zoals je je misschien herinnert heb ik eerder dit jaar het beeld van Thomas van Aquino voor de Sint-Janskathedraal afgerond. Het beeld is intussen geplaatst en ik kon meteen verder met het volgende beeld: Paus Leo de Grote. Het is een ruim honderd jaar oud beeld van een bebaarde man met een tiara, een boek en een Byzantijns kruis. Eerst dacht ik nog dat het Paus Gregorius de Grote moest voorstellen, omdat het glas-in-loodraam achter het beeld een soortgelijke paus weergeeft: ook met boek en Byzantijns kruis en tiara, maar zonder baard en met een duif.

Attila de Hun

Scheuren in het gezicht van het beeld van Paus Leo

verweringssporen in het gezicht

Maar uiteindelijk bleek dat ik me toch vergiste, onder meer omdat op de console van dit beeld Attila de Hun staat afgebeeld. In het jaar 452 lag het Hunnenleger klaar bij het Gardameer, met plannen om Rome aan te vallen, maar Paus Leo bezocht hem en praatte het hem uit zijn hoofd. Over overredingskracht gesproken. Paus Gregorius kwam pas honderd jaar later.

Verweringsproces

kleed van het beeld van Paus Leo is verweerd

verdwenen plooien in het kleed

De twee beelden van Thomas van Aquino vertrokken in een krat naar Den Bosch, waar het nieuwe beeld op de kerk werd geplaatst en het oude beeld in het museum werd bijgezet. Per kerende post kreeg ik het oude beeld van paus Leo terug. Bij het steigerbezoek had ik al gemerkt dat het beeld nog wel bijna alle details had, maar dat de steen er niet al te best aan toe is.

Net als bij Thomas is het beeld gemaakt van Udelfanger zandsteen. Het materiaal is indertijd verticaal toegepast, en dat heeft gevolgen gehad bij de verwering: verticale uitspoelingssporen en het verdwijnen van een aantal plooien van zijn kleed. Ook is het beeld aan de achterkant sterk afgebladderd en als er nu niets gebeurt heb je kans dat over een jaar of tien veel details nog veel sterker aangetast zijn en dat het heel lastig wordt om een goede reconstructie te maken.

Staand leger

voet van het beeld van Paus Leo de Grote

afgebrokkelde plooien

Zoals ik heb uitgelegd in het eerste artikel over het beeld van Thomas van Aquino is het niet wenselijk als de lagen verticaal door het beeld lopen. Maar het is niet altijd mogelijk om dat te vermijden. In de steengroeve is de laagdikte niet groter dan zo’n 120 centimeter, en het beeld is minimaal 150 cm. Om die reden heeft men indertijd een liggend stuk steen uitgekozen en dat rechtop gezet. Dat noemt men staand leger. Maar deze keer moet ik een beeld maken met liggend leger, waarin de lagen dus horizontaal lopen. Dat kan alleen als ik ook dit beeld uit twee stukken maak. Een lijf en een stuk met hoofd en schouders.

Voorzagen

voorzagen nieuwe beeld, stap 2

voorzagen onderlijf, stap 2

Ik had al blokken steen klaar liggen op het erf: een reststuk van het bovenlijf van Thomas en de tweede helft van het blok waaruit ik Serges engel heb gezaagd. Die twee stukken waren niet van mij, maar van de Sint-Jan. Na overleg is besloten dat ik deze twee blokken kon gebruiken voor dit beeld. Ik begon met het reconstrueren van de missende onderdelen met plastilineklei. Aansluitend kwam het voorzagen van het onderlijf, in drie stappen van grof naar fijn. Daarna volgde hetzelfde proces voor het bovenlijf.

Volgende stap

voorzagen hoofd van het nieuwe beeld, stap 2

voorzagen schouders en hoofd, stap 2

Hierna komt het voorhakken van de twee stukken waar de naad moet komen. Het plan is om de onderste lijn te volgen van het kruis op het kazuifel van de paus. Het zal een lastig klusje worden! Ik houd je op de hoogte van het vervolg van deze interessante uitdaging.

voorzagen van het nieuwe beeld, stap 3

voorzagen onderlijf klaar

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

kopie van Thomas van Aquino voltooid

-klik op de foto’s voor meer details-

de twee delen van het beeld zijn aangeen gelijmd

7. De delen zijn verlijmd

begin maken met het hakken van de kop

8. beginnen met hakken van gezicht en vogel

Thomas in twee delen

Na lange onderbrekingen (pinakels voor de Eusebiuskerk en kanthogels voor de Domkerk maken) is het beeld van Thomas van Aquino nu eindelijk af. In mijn eerdere blogberichten kun je lezen wie deze man was en hoe ik het beeld reconstrueerde, en hoe ik het kopiëren van het beeld ben begonnen met een heleboel zaagwerk.

Toen ik de draad weer oppakte waren …Lees het hele artikel…

Kleine wapensteen in Udelfanger zandsteen

Kleine wapensteen met barokke vorm

kleine wapensteen in Udelfanger zandsteen-voltooidVoor een klant maakte ik een klein familiewapen in Udelfanger zandsteen. Omdat er deze keer geen dekkleden en helm bij waren, heb ik voor een wat barokkere schildvorm gekozen om het zo toch een levendig geheel te maken. Ook heb ik het schild …Lees het hele artikel…

Pinakels voor de Eusebiuskerk


We hebben momenteel karrenvrachten vol met onderdelen van pinakels onder handen. Ze zijn allemaal bestemd voor de Eusebiuskerk in Arnhem. Hieronder wat foto’s van het werk dat ik tot nu toe hiervoor gemaakt heb. Op de foto hierboven zie je al een aantal blokken klaar staan voor transport: achtereenvolgens een oud tufstenen blok, een blok rood zandsteen van mij, dan een van Stide en een van Jelle, en tenslotte nog …Lees het hele artikel…

Twee gestolen gevelbeelden: een kop en een lepelaar

Terug van weggeweest!

Ik heb de afgelopen tijd veel verschillende projecten onder handen gehad en ben even niet toegekomen aan berichten erover op dit blog. Maar, gelukkig hebben we de foto’s nog, zoals de zakenman zei toen hij zijn miljoenenjacht zag zinken. Dit project is een interessante uitdaging geweest tussen alle ornamentwerk door. Het ging namelijk om een gevelbeeld met een lepelaar en een boeddhakop uit Haarlem.

De originele natuurstenen ornamenten waren afkomstig uit de gevel van het Luthers Wees-en Oudeliedenhuis, dat gebouwd was in 1906. Na de sloop van dit tehuis zijn de stenen hergebruikt in de tuinmuur van het in 2015 ook weer gesloopte Vitae Vesper Bejaardenverzorgingstehuis. Er is een appartementencomplex op dit terrein gekomen en de gevelstenen bleven afgedankt en verweesd achter. Het Lutherse Kerkbestuur wilde …Lees het hele artikel…

Thomas van Aquino, deel 2: zagen

Thomas van Aquino, deel 2: zagen. Twee grote blokken zandsteen

1. Twee grote blokken Udelfanger zandsteen: 1 voor Thomas van Aquino, 1 voor de engel van Serge

Twee grote blokken

Het werk aan de kopie van het beeld van Thomas van Aquino is eindelijk aangevangen. Ik had enige tijd eerder twee grote blokken Udelfanger zandsteen binnen gekregen: een om er twee engelen uit te zagen en een blok waar ik de twee delen van het Thomasbeeld voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch uit moest halen. Dus de eerste stap was beide blokken met de diamantkettingzaag in tweeën te delen.

Th. van Aquino, deel 2: zagen. Met de kettingzaag gehalveerd blok

2. Het blok is gehalveerd met de kettingzaag

Thomas van Aquino, deel 2: zagen. Onderlijf voorzagen

3. Het zagen van het onderlijf

Thomas voorzagen

Hierna ben ik met mijn kopieerzaagmachine het onderlijf van Thomas gaan voorzagen. De scheidslijn van de twee delen moest immers bij zijn kap komen, zodat …Lees het hele artikel…

Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan-2

Wimberg

Misschien weet je het nog: ik heb afgelopen jaar een paar keer ornamenten en zelfs steenhouwwerk gemaakt voor de Sint-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch.

De blogberichten vind je onder deze koppen: Steenhouwwerk en ornamenten voor de Sint-Janskathedraal, Eindelijk weer een update! en Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan.

Onlangs kreeg ik weer een nieuwe partij ornamentwerk binnen, waaronder weer een identiek wimbergblok voor dezelfde steunbeerpinakel van de Sint Jan. Het eerste blok heb ik zelf helemaal gehouwen, inclusief steenhouwwerk. Het tweede blok werd voorbewerkt door …Lees het hele artikel…

Thomas van Aquino (zandsteen) voor de Sint Jan

beeld van Thomas van Aquino

Thomas van Aquino: hier het beeld nog in zijn nis van de Sint Janskathedraal

Sint Janskathedraal

Het groot onderhoud aan de Sint-Janskathedraal gaat gestadig verder. Ieder jaar of misschien twee jaar, daar wil ik vanaf zijn, wordt er één travee van de kerk aangepakt: 1 steunbeer en 1 venstergevel. Dit jaar heb ik al wat werk gehad aan twee wimbergen, een …Lees het hele artikel…

Steenhouwwerk en ornamenten voor de Sint-Janskathedraal

 

wimbergblok zandsteenNet als een paar jaar geleden ben ik weer aan de slag met een aantal onderdelen van de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Toen had ik onder andere een baldakijn onder handen. Deze keer heb ik een wimbergblok gemaakt. Dit is het onderste deel van …Lees het hele artikel…