Kraagsteen voor de Eusebiustoren: een vogelbeest?

Vogelbeest: een kopie van een tufstenen kraagsteen door John Grosman in nieuwe Muschelkalksteen voor de Eusebiustoren in Arnhem
Een van de laatste van de 10 kraagstenen voor de Zuid- en Noordzijde van de toren van de Eusebiuskerk op 23 meter hoogte was dit gevleugelde vogelbeest. Hij zit wat gedrongen in zijn hoekje en spreidt daar zijn klauwen en zijn vleugels. Dit stuk was oorspronkelijk gehouwen in 1954 door John Grosman, die ook een tweetal luchtbogen heeft versierd met beeldjes. Zijn zeven bazuinengelen uit de Apocalyps heb ik eerder al onder handen gehad; lees het verslag hier↑.

Stijlkenmerken

Grosman heeft deze beeldjes indertijd vlot gehouwen in de oorspronkelijke tufsteen, en de beitelslagen waren van dichtbij nog goed te herkennen. Ik heb deze stijl niet gewijzigd. Stide en ik waren het er over eens: als je zo nodig je eigen stempel op dit werk zou moeten drukken en dingen gaat wijzigen, dan doe je deze stijl geweld aan, je doet afbreuk aan een tijdsbeeld en je zult ofwel met iets totaal anders eindigen of met iets dat kant noch wal raakt, dat vleesch noch visch is. Dus ik heb met veel genoegen dit figuurtje vrij nauwgezet gekopieerd. Ik heb de groep indertijd nog ter plekke aan de toren kunnen bekijken en daar was duidelijk te zien dat deze vijf van Grosman een samenhangend geheel vormen, ook al kan ik de betekenis ervan niet duiden. De meeste van de vijf figuren hebben een vrij driehoekig, plat gezicht dat dicht op de oorspronkelijke oppervlakte gehouwen is, en zijn voorzien van vleugels.

Poten en vleugels

Dit vogelbeest was een klein beetje beschadigd. Hij miste een klauw aan zijn rechterpoot en er was wat oppervlakteschade. Ondanks dat hij er nog goed uit ziet wordt hij vervangen omdat deze Ettringer Tufsteen nu al tekenen van verval begint te tonen zoals piepkleine haarscheuren, die onvermijdelijk in de komende decennia gevaar gaan opleveren dat er stukken omlaag gaan komen. Ook is het origineel nu nog duidelijk afleesbaar, dus eenvoudig getrouw te kopiëren. Er zijn beeldhouwwerken aan de Eusebiuskerk die nu al uiteen vallen en onderdelen missen. Dat vereist dus dat er een reconstructie gemaakt wordt voordat er een kopie gehouwen kan worden.

Zoals gezegd heb ik dit vogelbeest redelijk secuur gekopieerd, behalve dan dat ik de vleugels iets dunner heb uitgevoerd. Muschelkalk kan iets fijner gedetailleerd worden dan tuf en is ook sterker, zodat ik vaker dingen iets ranker kan uitvoeren dan het origineel. Naar mijn mening doet dit verder geen enkele afbreuk aan de voorstelling van het originele beeldhouwwerk.

Punteren of frezen…

het voorzagen van een luchtboogbeeld op de kopieerzaagmachine

het voorzagen van een luchtboogbeeld op de kopieerzaagmachine

Er zijn natuurlijk methoden om dit beeldhouwwerk nog veel exacter te kopiëren. Ik kan het met een punteerapparaat tot op de millimeter opmeten en nahakken in nieuwe steen. Of ik kan het vogelbeest met plastilineklei helemaal puntgaaf bijboetseren, dan laten scannen met een 3D-scanner, en dan laten uitfrezen in een nieuw blok steen met een CNC-vijfassige freesmachine. Het mag duidelijk zijn dat aan deze methoden naast het voordeel van accuratesse ook een aantal nadelen hangen zoals langere levertijd en veel hoger prijskaartje. Een CNC-frees kopieert elk putje, dus moet ieder model ofwel puntgaaf worden voorbereid of je moet een ruime marge houden boven het uiteindelijke bewerkte vlak. Dit zijn ook kostbare machines, dus dit freeswerk is ook niet gratis. Tegen de tijd dat de scan bewerkt is en de robot en de steen er klaar voor zijn, ben ik al rond met voorzagen. Ook komt er geen verder tussentransport bij.

Daarom is mijn kopieerzaag voor de luchtboogbeeldjes een perfecte tussenoplossing: ik kan snel heel veel steen nauwkeurig verwijderen, en tegen lage kosten. Toch is er weinig voorbereiding van het origineel nodig en houd ik net zoveel marge over als ik van tevoren heb ingesteld. Helaas kan ik deze machine voor de kraagstenen niet goed gebruiken omdat deze figuren zijn ingebed in strak steenhouwwerk. Ik mag niet het risico lopen dit te beschadigen met een ietwat uitgeschoten zaagsnede. Bij de luchtboogbeelden is dit risico nagenoeg niet aanwezig, omdat deze rondom gezaagd moeten worden. Vandaar dat ik dit vogelbeest en al zijn andere broertjes uit de hand heb opgemeten met behulp van passers en profielmallen.

Twee gevleugelde kubistische beesten: oude tufstenen kraagstenen uit 1954 door John Grosman van de Eusebiustoren in Arnhem

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Kraagsteen: een kat met vleugels

kopie van kraagsteen voor Eusebiustoren: kat met vleugels naar tufstenen origineel in nieuwe muschelkalksteen
kopie van kraagsteen voor Eusebiustoren: kat met vleugels naar tufstenen origineel in nieuwe muschelkalksteenDeze volgende kraagsteen voor de Eusebiustoren is bestemd voor de Noordzijde op 22 meter hoog, en maakt deel uit van een groep chimaera’s of een soort gevleugelde katten.
De kat met vleugels op deze kraagsteen houdt een soort pot of een zak vast, het is niet duidelijk wat het moet voorstellen. kopie van kraagsteen voor Eusebiustoren: kat met vleugels naar tufstenen origineel in nieuwe muschelkalksteenIk heb er een geldbuidel van gemaakt door een touwtje te hakken op het smalste deel. Deze vijf katten hebben allemaal hetzelfde platte driehoekige gezicht en dezelfde zwaar uitgevoerde vleugels. kopie van kraagsteen voor Eusebiustoren: kat met vleugels naar tufstenen origineel in nieuwe muschelkalksteenMet een levendige tandijzerslag, net zoals het origineel al had, heb ik geprobeerd de vlotte uitstraling van het oorspronkelijke beeldhouwwerk te behouden. Deze beeldengroep is gehouwen door John Grosman, die ook de zeven bazuinengelen hakte die ik eerder onder handen kreeg.

Luchtboog

het voorzagen van een luchtboogbeeld op de kopieerzaagmachineDe kraagstenen voor deze twee groepen schieten nu al flink op, dus ik ben ook meteen verder gegaan met het voorzagen van een reeks luchtboogbeeldjes van luchtboog 33, oorspronkelijk gemaakt door George van der Wagt. Hierover later meer.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Pan in porfier 2: beginnen met ruw voorhakken (video)

Pan in porfier. Het nog niet bewerkte stuk steen voorgezaagd Het is heel druk momenteel, en dan komt het soms voor dat er een kink in de kabel komt. Na eerst een diepe snijwond in mijn duim me twee weken thuis hield, zit ik nu met een overbelaste arm die me even koest houdt. Niet door het beeldhouwen overigens, geen van beide. Maar dat gaf me de gelegenheid om onderstaande video te maken over het eerste hakwerk aan het beeld van Pan in porfier.

Pan zal even moeten wachten overigens, want een familiewapen en zeven pinakels en kruisbloemen in Ierse hardsteen voor de Dom van Aken gaan voor… daarover later meer.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Pan in rode porfier (1) (video)

blok porfier voor gipsen beeld van Panhouten onderstel voor gipsmodel. tbv Panbeeld in porfier

Hervat

Ik ben inmiddels eindelijk verder gegaan met mijn gipsen beeld van Pan (lees er hier meer over). Na lang twijfelen over een mooi blok rood graniet is het uiteindelijk een stuk Chinese Porfier geworden. Het is niet al te duur, is makkelijker te bewerken en ziet er schitterend uit.

Ik meende de gelegenheid te baat te kunnen nemen om …Lees het hele artikel…

Een aap met een pruik (luchtboogbeeld)

luchtboogbeeldje Aap, kopiëren van tufsteen naar Muschelkalk

het kopiëren van de Aap

De oude Aap van tufsteen

Een van de leukste luchtboogbeeldjes uit de reeks ‘de Ark van Noach’ door Theo van Reijn is nu aan de beurt: een Aap. Het beestje heeft een aandoenlijk buikje, magere pootjes en een Brede Glimlach op zijn snuit. En een pruik.

Dat mijn voorzaagmachine na alle sleutel- en laswerk nu zo zuiver kan zagen is ook goed te zien in het voorgezaagde blok. Het scheelt aardig wat …Lees het hele artikel…

Beer met honingpot (luchtboogbeeld)

De beer die geen beer leek

luchtboogbeeldje beer met honingpot oud origineel in tufsteen

luchtboogbeeldje beer met honingpot nieuwe kopie in muschelkalksteen

En toen kwam de beer met zijn lange snuit en die blies… nee die at alle honing op. Deze ‘beer’ was het volgende luchtboogbeeldje van de Eusebiuskerk in Arnhem die gekopieerd moest worden. Alleen moet je wel heel erg goed kijken om …Lees het hele artikel…

Vertwijfelde Monnik met boek (luchtboogbeeld)

Vertwijfelde Monnik met boek, het kopiëren van de beelden

het kopiëren van de Monnik

Verweerd

Het volgende luchtboogbeeld in de reeks voor de Eusebiuskerk was een man in monnikspij, die uit een boek leest en vertwijfeld naar zijn hoofd grijpt. Het oude tufstenen beeld was vrij sterk aan de oppervlakte verweerd, maar de steen daaronder was nog redelijk goed. Er valt echter geen garantie op te geven dat …Lees het hele artikel…

Een Alk zonder kop (luchtboogbeeld)

Voorzagen in de sneeuw

beeldhouwerij Van Velzen kijkt uit over besneeuwde velden deze winterHet volgende luchtboogbeeld voor de Eusebiuskerk is klaar. Ik ben druk bezig geweest om alle blokken steen die ik nog had liggen voor luchtboog 4 en 5 voor te zagen, voordat er misschien een echte vorstperiode aankwam. Omdat mijn zaagmachine gewoon buiten staat kan ik bij vorst niet zagen, want dan …Lees het hele artikel…

De hele beeldhouwerij is een Kerststal

Mijn Kerststal staat al klaar. Fijne feestdagen, gelukkig Kerstfeest en maak er een Goed Nieuw Jaar van!Beeldhouwerij van Velzen ziet er uit als een kerststal met allerlei luchtboogbeelden van mensen en dieren

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Luchtboog: hond, leeuw, blote vrouw, dikke man en vogel

De afgelopen weken ben ik verder gegaan met luchtboog 6 en 7 van de Eusebiuskerk in Arnhem.

Een korte video in vogelvlucht van de kerk met de luchtbogen. Als bonus nog een kort optreden van mijn collega Stide Vos die een kraagsteen kopieert.

Luchtboog 6 en 7

luchtboogbeeldjes van luchtboog 6 en 7 van de Eusebiuskerk in Arnhem

Een foto die is opgestuurd door Slotboom Steenhouwers. De Trieste Das op de voorgrond is gehakt door Stide.

Het was een bonte verzameling die ik op mijn erf kreeg: de Noach en zijn ark die ik eerder beschreef, een hond, een blote dame met grote voeten en een gebroken nek plus een vogel, een erg blije leeuw met zijn poot in een vreemde stand, een dikke man die uit een grote pot drinkt, en een vogel waarvan we vermoedden dat het een Auerhoen moet voorstellen. …Lees het hele artikel…