We hadden ze allemaal zorgvuldig gekopieerd naar de reconstructies die we met gips gemaakt hadden, en uiteraard nog meer zorg besteed aan het uiteindelijke resultaat dan we in het gips konden weergeven.
Ook hadden we met de beitelsporen die de beeldhouwijzers nalieten een mooie afwerking verkregen. Ten slotte hadden we ook nog de vlakke delen en de zes afdekplaten voorzien van een scharreerslag, oftewel een sierslag met een cesseel, een brede beitel van 6 cm.
Winter valt in
Nadat de beeldjes van Muschelkalk waren gekeurd was inmiddels de winter ingetreden, waardoor we tot begin maart moesten wachten voordat ze weer op hun oude plek terug konden worden gezet.
Een aannemer werkte achter de schermen intussen wel hard door om de inpandige regenpijp van gietijzer te verwijderen en het gescheurde metselwerk te herstellen.
Toch zat er nog een stuk regenpijp in de weg, maar Jelle maakt er korte mettten mee.
Uitsparingen
Omdat we eerder een aantal roestvrijstalen schroefstempels hadden ingebracht om de gevel op te vangen, konden we de nieuwe beelden niet eenvoudig op hun plek zetten.
In de achterzijde van de meeste onderdelen moesten we uitsparingen hakken zodat we ruimte hadden om het rvs te omzeilen.
Dat had ik allemaal uitgemeten en al in de werkplaats voorbereid.
Soms moesten we ter plekke nog een kleinigheid aanpassen, maar al met al ging het voorspoedig.
We hebben de beelden met rvs ankers naar achteren geborgd in de bestaande steen.
Lichtval
Toen we eenmaal alle 14 onderdelen op zijn plek hadden gezet, hebben we alles netjes afgevoegd en schoongemaakt.
Het viel op dat deze vrij grove Muschelkalksteen een mooie ambachtelijke uitstraling had die naadloos opging in de omgeving, met zijn arbeiderskunst en tufsteen.
Ook de lichtval kwam op locatie prachtig tot zijn recht. Het was duidelijk te zien dat deze beelden ontworpen waren om van onderaf te bekijken.
Een pet van lood
Toch maakte een enkeling zich nog zorgen over de afwatering en verwering. Voor de oude lekkende regenpijp kwam een nieuwe vergaarbak en zal ook nog een regenpijp aan de buitenkant komen.
Maar de beelden hebben ook een vlakke bovenkant. Hoe dat op te lossen? Een loodgietersbedrijf heeft prachtig werk geleverd door alles netjes af te dekken met een ‘pet’ van lood.
Zo blijft het onderliggende werk droog en bewaard voor de komende honderd jaar, en hopelijk veel langer.
Dit blogbericht gaat over een nevenactiviteit van mij, het maken van Shivalingams in graniet en Sri Paada’s in marmer.
Shivalingams heb ik al eerder gemaakt en ook uitgelegd op dit blog, maar in het kort: Een lingam is een eivormige steen, die het Kosmisch Principe weergeeft: het stille zijn, dat onnoembaar zuiver bewustzijn is en in-zichzelf al vervuld is van geluk.
Hier kun je dus boeken vol over schrijven, maar daar is de lingam dus niet voor bedoeld. Het is een representatie, een benadering van de vorm van zuiver bewustzijn, en moet ervaren worden, niet verstandelijk beredeneerd.
Als een Shivalingam in gebruik genomen wordt is daar een specifiek ritueel voor nodig (pranapratishtha, oftwel levensadem inblazen) om het van een blok steen te veranderen in levende aanwezigheid van kosmisch bewustzijn. Ook zijn er nadien nog rituelen om deze energie te borgen en in te zetten voor algemeen welzijn van de wereld. Als je er goed voor openstaat kun je het met helderziende blik waarnemen als een blauwe bal van bewegende energie.
Ontwerp en uitvoering
Nou goed, dat was de spirituele achtergrond van deze objecten. Als beeldhouwer ben ik vooral betrokken bij de praktisch uitvoerende kant ervan: hoe maak ik zo’n Shivalingam?
Ik maak een ontwerp, bestel een stuk steen, teken het uit en begin te zagen en te hakken. Daarna is het vooral een kwestie van een heleboel polijstwerk in 8 stappen van korrel 50 tot 10.000.
Onderdijk 1 en 2
De eerste die ik maakte was voor de tempel van Onderdijk. Daar was al een Shivalingam van zwart Onyx. Ik maakte er een yoni bij in zwart graniet, in 2004.
Een volgende Shivalingam werd besteld door een klant in Duitsland. Hij wilde graag een meditatielingam, net zoals zijn leraar Sadhguru. Ik maakte de lingam uit zwart graniet van 99 x 33 x 33 cm, en de yoni uit wit graniet van 132 x 99 x 33 cm. De loodzware lingam en yoni zijn door de klant zelf geïnstalleerd in zijn huis, na een obstakelparkoers met veel hoogteverschillen. Een knap staaltje werk!
Galerij: een zwarte Dhyanalinga in een wit granieten Yoni
Een witte Yoni voor de lingam in Schotland
Voor het Mohanji-centrum in Schotland maakte ik een panipitha van wit graniet. Er was daar al een grote Shivalingam, en omdat die licht van kleur was moest de Yoni ook wit. Maar marmer in dat klimaat leek me niet zo’n goed idee. Er was een tijd dat ik veel in graniet werkte, maar dat was al een tijdje geleden. Vandaar dat het me even ontschoten was dat je in graniet prima kunt kloven: als je een zaagsnede maakt met een haakse slijper, dan kun je met een aantal smalle beitels in die zaagsnede gemakkelijk een heel blok verwijderen. Graniet breekt zonder onvoorspelbare bochten of bokkensprongen, omdat het geen laagrichting heeft.
Deze Yoni heeft aan de zijkant een eenvoudige gebouchardeerde buitenkant, maar bovenop en onderop is hij glad. Er is een cobra om de Shivalingam heen gedrapeerd en in het bovenvlak zijn drie symbolen ingegraveerd van Tripura Sundari, Ganesha en Subramaniam. Deze zijn met goudverf ingeschilderd. Ik stuurde het geheel op naar Schotland en vloog er zelf achteraan om hem te installeren in december 2023.
Een zwarte Shivalingam in Slovenië
Een andere Shivalingam was bedoeld voor het Mohanji-centrum in Slovenië. Hij heeft dezelfde afmetingen als de Shivalingam binnen in de tempel in Onderdijk. Er zijn 11 brede lotusbladeren op de voet van de yoni te zien en 11 smalle, en hetzelfde aantal op het bovendeel.Het geheel is uit 1 blok zwart graniet gemaakt, waarbij de lingam is gemaakt uit het blok dat ik onder de tuit had weggezaagd.
Op 31 mei 2024 is deze Shivalingam geïnstalleerd en ingewijd door Mohanji. Het hoosde pijpenstelen die dag, en Mohanji zei daarover: ‘Als Shiva komt, dan komt ook Moeder Ganga, de Gangesrivier, met hem mee’. Ook deze yoni heeft een kleine cobra om de lingam heen gedrapeerd en drie symbolen op het bovenvlak, allemaal volgens aanwijzingen van Mohanji zelf.
Een hele grote Shivalingam voor Kroatië
Ook in Kroatië is een Mohanji-centrum in aanbouw. Dit centrum heeft grote tuinen rondom, vandaar dat deze Shivalingam wat groter werd. Hier ben ik momenteel mee aan het werk. De vormgeving is gebaseerd op het ontwerp voor Slovenië, dat wil zeggen zonder al te veel tierelantijnen, maar wel 2x 11 grote lotusbladeren en 2x 11 smalle lotusbladeren op de onderzijde. Ook hier komen een Naga (cobra) en 3 symbolen op de bovenzijde.
We kochten een blok diepzwart graniet van 3,5 ton en ik begon te zagen. Ik had wat tegenslag met mijn kettingzaag, want de kettingspanner brak toen de zaag vastsloeg. Maar ik kon een groot stuk uit de onderzijde halen, waar later de Shivalingam zelf uit gemaakt werd op mijn contourzaag, door deze als verticale draaibank te gebruiken. Op mijn verbouwde houtdraaibank kon ik daarna de lingam polijsten.
Met de haakse slijper begon ik met materiaal verwijderen en daarna kon ik een groot stuk kloven. Het blok was inmiddels 1600 kilo lichter, zodat ik het blok kon omkeren en de tuit en de lotusbladeren kon vormgeven. Eerder was het allemaal veel te zwaar, mijn kraan zei ‘doe het zelf maar’. Binnenkort ga ik het blok weer omkeren, zodat ik de onderzijde van de tuit kan vormgeven en de lotusbladeren op de andere helft kan vormgeven. Als die gepolijst zijn kan ik hem weer in de goede stand terug zetten. Inmiddels is van de 3500 kilo nog maar 1400 kilo over, en ik verwacht op minder dan een ton uit te komen.
Paduka’s of Sri Paada’s
Paada’s zijn afbeeldingen van de voeten van een heilige. Ik had eerder al een keer zwart granieten paduka’s of Paada’s gemaakt van de voeten van Swami Gopala Krishna en later nog een keer, maar de afgelopen jaren heb ik er nog veel meer gemaakt van de voeten van Mohanji. Deze worden in de centra in Servië, Schotland, Slovenië en de Verenigde Staten dagelijks gebruikt om verbindig te maken met de leraar. Op het moment ben ik nog in voorbereiding voor Australië en Kroatië, en wellicht Brazilië. In tegenstelling tot de gebruikelijke vorm heb ik ook deze Paada’s een tuit gegeven, zodat rituele vloeistoffen (water, melk, kumkum, vibhuti etc) opgevangen kunnen worden en over het land verspreid kunnen worden als energetische zegening.
