• Kraagsteen: 1 dame met twee duiven

    Kopie van kraagsteen in nieuwe Muschelkalksteen van 1 dame met twee duiven

    Dame met twee duiven

    Zoals je in de berichten van de laatste periode hebt kunnen lezen ben ik de afgelopen weken aan de slag met kraagstenen voor de Eusebiustoren. Deze toren van de Eusebiuskerk in Arnhem staat al een paar jaar in de steigers om grote delen van Ettringer tufsteen te vervangen in de weervastere Weiberner tuf.

    Al het beeldhouwwerk wordt vervangen in Muschelkalk, een grove Duitse kalksteen met veel poriën. Door zijn grofheid sluit deze steen goed aan bij het ruwe karakter van de oorspronkelijke tuf, maar hij is wel veel beter bestand tegen het weer. Na verloop van jaren zullen de zachte bruine delen uitgespoeld zijn, maar de witte delen worden steeds lichter, en de insluiting van wat vuil uit de lucht zal ervoor zorgen dat het beeldhouwwerk zich steeds duidelijker gaat aftekenen.

    Twee niveaus met bouwbeeldhouwwerk

    Aan de toren bevinden zich op twee niveaus grote en kleine kraagstenen: op steigerlaag 20 (op 45 meter hoogte) en op steigerlaag 10 (op 23 meter hoogte). Ook zijn er op dat laatste niveau nog heel veel maskers met groteske koppen. Deze maskers zijn intussen al door mijn collega Stide gekopieerd. We zijn nu samen druk bezig aan 10 Zuid en 10 Noord, en de volgende daarvan was deze dame met twee duiven.

    blokken voor nieuwe kraagstenen op het erf van de beeldhouwerij
    Nieuwe blokken kalksteen voor kraagstenen

    Aanpak

    Zoals je op de foto van de blokken steen kunt zien, krijg ik de steen voorbewerkt aangeleverd. De steenhouwers hebben de profielen al gemaakt, en het deel dat in de muur steekt is opgeruwd zodat de specie straks goed hecht. Op alleen een glad zaagvlak heeft specie weinig grip.

    Onderaan de kraagsteen is nog een rond profiel. Strikt genomen is dit ook steenhouwwerk, maar deze keer is dat aan mij overgelaten. Als ik dat er netjes heb op gemaakt kan ik beginnen met het eigenlijke beeldhouwwerk. Meestal begin ik met een profielsjabloon van de kop te maken en over te zetten op de steen. Vandaaruit kan ik de overige delen van de kop inmeten en nahakken in de nieuwe steen.

    Kopie van kraagsteen in nieuwe Muschelkalksteen van 1 dame met twee duiven

    Ik meet vooral veel met passers, maar bij blokken als deze is de plek van de belangrijkste onderdelen makkelijk en snel te vinden met een doorzichtige folie. Delen als de duiven en de handen vallen bijna helemaal binnen één bol vlak. Op dit folie kan ik de lijnen snel overnemen met een markeerstift en daarna weer overzetten op de steen. Als je wilt zien hoe dit in praktijk gaat kun je het beste het volgende blogbericht hierover lezen: Tien tips 2: van ontwerp naar steen. Naar de volgende kraagsteen.

  • Pan in rode porfier (1) (video)

    Hervat

    Ik ben inmiddels eindelijk verder gegaan met mijn gipsen beeld van Pan (lees er hier meer over). Na lang twijfelen over een mooi blok rood graniet is het uiteindelijk een stuk Chinese Porfier geworden. Het is in grote blokken te krijgen, en ook al is het erg hard en lastig te bewerken: het ziet er schitterend uit.

    blok porfier voor gipsen beeld van Pan
    houten onderstel voor gipsmodel. tbv Panbeeld in porfier

    Ik meende de gelegenheid te baat te kunnen nemen om meteen eens uit de doeken te doen hoe ik zo’n beeldje aanpak. Maar op de eerste dag was ik helaas de camera vergeten, dus onderstaande video toont helaas niet hoe ik de machine heb klaargezet, het blok erop takelde en een houten frame timmerde voor het model.

    Sokkel

    Ik heb namelijk een veel te groot blok besteld! Het idee was dat ik meteen de sokkel aan het beeld vastmaak, of eigenlijk eraan laat. Beeld en sokkel uit één blok. Maar hiervoor moet ik dus het beeldje zo hoog mogelijk uit het blok hakken, en alles daaronder wordt dan de voet.

    Indertijd heb ik een aantal RVS moeren op de draaischijven gelast, om daarmee de luchtboogbeeldjes vast te kunnen zetten. Dat kwam nu goed van pas; hiermee heb ik een tweetal balkjes vastgezet op de draaischijf en van daaruit verder het houtwerk opgebouwd. Het moest flink stevig zijn omdat het absoluut niet mag vervormen onder druk: dan zou de kopie onzuiver nagezaagd worden.

    Stellen

    De eerste klus is het nauwkeurig stellen van het beeld. Het moet aan alle kanten binnen het blok passen. Daarom had ik het blok ook al iets te groot besteld, anders wordt het wel heel lastig. Als ik het niet goed zou plaatsen, dan zaagt hij aan de ene kant teveel weg en is er aan de andere zijde te weinig materiaal.

    Blok en model staan onder en boven ook nog gezekerd op twee centerpunten, zodat er geen verschuiving kan plaatsvinden.

    Met de botte zaag

    het nazagen van het gipsbeeld van Pan in porfier

    Ik ging welgemoed aan het zagen, maar dat viel nog niet mee! Ik was al gewaarschuwd: op porfier wordt een zaagblad snel bot en dan gaat het allemaal niet zo vlot meer. Nou was het minder erg dan ik verwacht had. Mijn granietzaagblad ging er in eerste instantie goed doorheen, behalve als ik flink diep moest zagen. Pas later was het niet vooruit meer te branden. Het ging klemmen, vastlopen, zocht een vorig zaagspoor op en alles duurde tergend lang. Ik heb uiteindelijk vier verschillende zaagbladen bot gekregen op dit ene stuk! Al met al duurde het drie keer zo lang als bijvoorbeeld de kalkstenen luchtboogbeeldjes, en het zag er ook minder fraai uit.

    Ik zaag gewoonlijk een beeld in drie rondes voor: in de eerste gang zaag ik plakken van zo’n vijf centimeter dik, op een paar centimeter afstand van het uiteindelijke oppervlak. De tweede ronde zaag ik plakken van anderhalve centimeter op anderhalve centimeter afstand, en liefst in de slotronde zaag ik elke zaagsnede strak onder de vorige, op 3 mm van de huid. Alleen dat laatste lukte niet zo fraai in dit materiaal als bijvoorbeeld bij de Aap.

    Afslaan

    Tussen elke gang sla ik met een hamer de plakken porfier weg. Met een klauwhamer in dit geval: ik kan er fellere tikken mee geven dan met een dikke vuisthamer. Dit zaagproces neemt heel veel materiaal weg, maar nog veel belangrijker: het neemt veel meetwerk weg. En zoals je misschien weet heb ik een hekel aan meten.

    Pech

    Na het zaagwerk, waarbij vanwege de kou en nattigheid een paar keer van kleding moest wisselen, heb ik alles schoongemaakt en zou ik gelijk doorgaan met het hakken. Maar daar kwam de kink in de kabel: bij een klein klusje tussendoor haalde ik mijn hand diep open. Het beeld staat nu stil, en ik ook: ik zit thuis met drie hechtingen. Alweer.

    Kennelijk was ik toe aan een paar weken vakantie.
    Lees verder in deel twee over het hakken aan dit beeld.

Geen berichten meer om te tonen.

Geen berichten meer om te tonen.