Grote kruisbloemen voor de Domtoren van Utrecht

kruisbloemen voor de domtoren van Utrecht

Ons eerste werk aan de Domtoren

In Utrecht is de restauratie van de Domtoren in volle gang. Ook wij ontkomen er niet aan en zullen hiervoor een hele partij ornamentwerk gaan leveren. In oktober kregen we de eerste stukken binnen: drie grote kruisbloemen voor de Domtoren. Ze komen te staan op de balustrade bovenin, op ongeveer 100 meter hoogte. Deze drie kruisbloemen hebben we verdeeld onder Serge, Jelle en mijzelf. Binnenkort krijgen we 16 grote kantbloemen. Jelle en ik zijn al eerder de toren op geweest om een aantal proefornamenten te hakken, lees hierover een kort stuk in het jaaroverzicht van 2019.

Nauwgezet kopiëren

ruisbloemen voor de domtoren van Utrecht

Eerst de grote vorm aan de onderzijden maken

De oude kruisbloemen waren gemaakt van een Franse kalksteen, maar dit type is nu niet meer te krijgen omdat de groeve gesloten is. Deze kopieën werden daarom gemaakt in de Engelse Portlandsteen. De bloemen zijn 80 x 80 cm breed en ongeveer even hoog.

Dat is een bewerkelijk klusje waarin drie weken werk gaat zitten, en dan moeten ook nog de staarten eraan gemaakt worden, waar dat vroeger gewoon uit twee losse delen was. Omdat dit de eerste ornamenten waren die wij voor de toren maken, wilde de bouwcommissie zeker weten dat de oude kwaliteit behouden bleef. Met name over de manier van oppervlaktebewerking was enig overleg nodig. Vandaar dat er twee keer een bezichtiging is geweest waarbij alle details besproken werden. Op de toren komen straks alle onderdelen bij elkaar te staan, waar ze nu in twee afzonderlijke ateliers en door drie verschillende beeldhouwers gemaakt worden. Om er toch een eenheid in te behouden is dit overleg nodig.

Waarom vervangen?

kruisbloemen voor de Domtoren van Utrecht

ruw voorgehakte kruisbloem

De oude kruisbloemen van de Domtoren zien er eigenlijk nog best goed uit. Maar bij nadere beschouwing valt te zien dat er scheuren in komen en dat de steen op zijn eind loopt. Deze ornamenten zijn gehouwen in de jaren 1903 tot 1911 en zijn dus ruim 100 jaar oud. Van deze kalkstenen is bekend dat ze na 100 jaar in ons klimaat wel zo’n beetje op hun eind zijn. Ze staan op grote hoogte en als er dan een klein stukje naar beneden valt, waar altijd veel mensen rondlopen, dan kan dat dodelijk zijn. Daarbij is een uitgangspunt voor deze restauratie dat de volgende grote beurt pas weer over 50 jaar zal zijn en dat deze restauratie dus 50 jaar moet meegaan. Dat wordt dan wel heel spannend voor deze oude kruisbloemen.

Stijve vormgeving

Deze kruisbloemen voor de Domtoren zijn indertijd onder streng regime gemaakt en bijna geometrisch strak uitgevoerd. Dus voor ons lag de opdracht om dit werk even nauwgezet na te maken en onszelf weinig vrijheden te veroorloven. Het viel me op dat de hele bloem strak ingebed lag in het oorspronkelijke blok steen. De massa’s volgden dit blok nog steeds en vanonder een flauwe hoek valt goed te zien dat alle hoogste punten in één vlak liggen en alleen de bladranden enigszins golven. Echte gotische hogels zijn vaak veel losser en maken soepele bewegingen die lastiger te volgen zijn, maar deze neogotische ornamenten zijn vrij wetmatig en stijf opgezet. Dat maakt het ook een stuk makkelijker om te kopiëren: met een plastic sjabloontje kun je al heel veel van de vormen overnemen.

Galerij

Hieronder een foto-impressie van mijn werk aan de kruisbloemen voor de Domtoren.

Links

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Kruisbloemen en kantbloemen, voor Eusebius en Dom

kruisbloemen in Muschelkalk voor de EusebiuskerkKruisbloemen voor de Eusebiuskerk

We zijn bezig met de afronding van drie projecten: de eerste helft van de Eusebiuskerk in Arnhem is bijna klaar, de laatste stukken van de Sint-Janskathedraal zijn voltooid, en ook de laatste hogels voor de Zuiderkapel van de Utrechtse Domkerk staan ingepakt klaar voor verzending. De kruisbloemen hierboven op de foto zijn voor de zuidzijde van de Eusebiuskerk. Het zijn vrij eenvoudige hogels in Franse Massangis-kalksteen, met een na-oorlogse vormgeving, maar ze zullen goed aftekenen met hun strakke lijnen. Het zijn er maar een paar, en het is zogenaamd ‘inboet’-werk: …Lees het hele artikel…

Jaaroverzicht 2018

Jaaroverzicht 2018

Het leek me aardig om dit beeldhouwjaar eens samen te vatten in een aantal woorden en plaatjes. Niet in chronologische volgorde, want mijn werk springt soms van de hak op de tak omdat er opeens spoedopdrachten tussendoor komen. Wel zo leuk, ik houd wel van een beetje onvoorspelbaar! Als er maar niet te veel druk op komt te staan.

Afronding luchtboog 4, 5, 6 en 7

Galerij -klik op een foto om hem groter te zien-

Vorig jaar ben ik lang bezig geweest met het maken van luchtboogbeelden voor de Noordzijde van de Eusebiuskerk. Begin januari was dat varkentje op een oor na gevild; ik moest alleen nog een Monnik, een Beer, een Noachroeper, een Aap en een Ark met beesten maken. Het was de laatste reeks van de vier luchtbogen rond het thema van de Ark van Noach.

Rampen en Reparaties

Temidden van hevige sneeuwval en stormen ging het werk gewoon door. Ik hield rekening met een strengere vorstperiode en ging gewoon door met zaagwerk. Een deel van de schuur had daar minder zin in, en stortte in onder de last van een dik pak natte sneeuw. Een paar weken later ontsnapte ik aan een ramp, toen een stuk asbest in een fikse storm over het dak waaide en vlak naast mijn voltooide luchtboogbeelden landde.

Een deel van mijn reparatiewerk bestaat uit het oplappen van beschadigde beelden. Zo had ik een Faun met Panfluit en een beeld van Thomas van Aquino onder handen.

Verwonding en herstel

Iets wat ik niet gemeld heb op dit blog is dat ik begin dit jaar een aardige tijd uit de running ben geweest door blessures. Ik hoor je al denken dat het door mijn werk zou komen. Ik heb inderdaad een aardige productie en het is nogal fysiek werk. En bij tijden staat er nogal druk op. Maar dat was het allemaal niet. Eerst was het een ongelukje toen ik mijn duim diep openhaalde aan een partytent die dreigde weg te waaien. Slechts drie hechtingen en twee weken verder kon ik weer aan de gang.

Maar het duurde niet lang of ik was weer wekenlang thuis. Deze keer had ik mijn beide armen overbelast bij een verhuizing (bij min acht). Ik weet nu in ieder geval hoe je twee tennisellebogen snel herstelt: niet met allerlei therapieën, maar door meerdere keren per dag de spieren in je onderarm diep te masseren. Zo haal je de overspanning van de spier af en trekt hij niet meer aan je telefoonbotje, zal ik maar zeggen. Geleerd op YouTube en zelf proefondervindelijk getest.

Eigen werk: Pan in porfier

blok porfier voor gipsen beeld van Pan

gipsen beeld van Pan met blok porfier

Ik was na alle luchtboogbeelden enthousiast begonnen met een eigen project: een Pan in porfier. Ik had hem voorgezaagd en was begonnen met hakken, maar alle goede bedoelingen ten spijt moest ik het vanwege drukte aan de kant zetten.

Ornamentwerk: Aken, Utrecht, Den Bosch

Want er kwamen allerlei ornamenten op het erf, die eerst moesten. Zo heb ik dit jaar kruisbloemen en hogels gemaakt voor de Dom van Aken, voor de Domkerk van Utrecht, nog eens voor de Utrechtse Dom, en voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Een aantal daarvan in samenwerking met mijn collega’s. Er was steenhouwwerk te doen. Er is zelfs een krantenartikel over geschreven en een video over gemaakt.

Familiewapens en griffioenen

Dan waren er nog twee zandstenen familiewapens die ik tussendoor gemaakt heb, een met rand en een zonder rand, en ik ben aan het boetseren geweest aan een stel gespiegelde griffioenen. Ik hoop dat komend jaar af te kunnen ronden.

Jelle, Jeffrey en Roel

jaaroverzicht 2018

Wijze Maagd met Duif, gekopieerd door Jelle

Met zoveel werk was het niet verwonderlijk dat ik het niet alleen af kon. Vandaar mijn samenwerking met mijn collega’s Stide en Serge. Maar ook dan nog kregen we het niet allemaal rond. Ook had ik lang gedacht over iemand om het ambacht aan door te geven, iemand die graag restauratiebeeldhouwer wilde worden. Maar hoe kom je aan iemand die geschikt is? Gelukkig kwam Jelle op bezoek. Exact op het juiste moment. Hij is nu al meer dan een half jaar naar beider volle tevredenheid aan de gang en maakt prima werk!

jaaroverzicht 2018

Jeffrey helpt met voorzagen

Dan heb ik deze zomer nog een paar keer hulp gehad van Jeffrey, die beelden kwam voorzagen met de zaagmachine en tegelijkertijd kwam neef Roel langs om een begin te maken met letters hakken in steen.

jaaroverzicht 2018

Roel leert letters hakken

 

Nog meer luchtboogbeelden

Na de eerste reeks van 26 luchtboogbeelden van de Noordkant van de Eusebiuskerk moesten we nu de 27 van de Zuidkant maken. Maar gelukkig had ik van luchtboog 32 al zeven engelen gemaakt, plus een meisje van boog 36, en Stide ook een. Toch hebben we het nog aardig druk gehad met de overige 18, en ze zijn nog niet klaar. Gelukkig heeft ook Jelle er nu een aantal van gemaakt. Op dit blog kun je in ieder geval lezen over Blinde Man, Vrouw met Klompvoet, Wijze Maagd met Kruis, Dwaze Maagd met Oliekan en de Oppergodmajoor.

Kraagstenen voor de Toren

Omdat in maart 2019 de toren van Eusebiuskerk moet worden opgeleverd kreeg dat beeldhouwwerk de voorrang. Ik heb een aantal kraagstenen voorgezaagd en een reeks voor de noord- en zuidkant van de toren gemaakt, te weten een Vrouw met Tulpen, een Man met Vogel, een Man met Korenaren, een Vrouw met twee Duiven, een Kat met Vleugels en een Vogelbeest. Zaagwerk was er vooral aan de kraagstenen van de westkant van de toren (12 koppen en 5 grote kraagstenen), maar die zijn door Stide gehouwen. Tijd om weer eens op steigerbezoek te gaan…

-Lees hier het jaaroverzicht 2019↑-

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube