Beeld ‘De Nacht’ voor de Eusebiustoren


Laatste fase van de toren

Het werk aan de toren van de Eusebiuskerk nadert de afronding. Eigenlijk zijn de beelden van De Dag en De Nacht nog de laatste stukken waar met klem op wordt gewacht. Daarom denk ik dat er een diepe zucht van opluchting vanaf de kerktoren kwam toen ik deze week De Nacht had afgerond. De toren, en een deel van de kerk, moet immers uit de steigers zijn als er dit najaar een herdenking wordt gehouden van de Slag om Arnhem, 75 jaar geleden. Maar dit beeld is niet het enige dat nog moest gebeuren. Zo ben ik aan het hakken geweest voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch, voor de Utrechtse Domkerk, nogmaals voor de Sint Jan, en de luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk zelf moeten ook nog op tijd klaar zijn.

Dag en Nacht

Dit hoekbeeld zit op zo’n 15 meter hoogte en is oorspronkelijk gehouwen in tufsteen door Eduard van Kuilenburg. Het maakt deel uit van een paar: er is een man met een haan die zijn handboeien verbreekt en met een dweil zwaait (of moet het een fakkel voorstellen?), en ook deze vrouw met een nest uilen dus. De Dag en De Nacht. Deze wulpse jonge dame zit met de linkerhand in haar haar, op één knie, met in de rechterhand een stok. De bedoeling van de stok is mij niet duidelijk, of het moet een gedoofde kaars zijn. De uilen moeten het nachtleven verbeelden, de haan en de verbroken boeien de dageraad. Ik neem aan dat hij een fakkel dooft en niet van plan is om te gaan dweilen, want hij heeft geen emmer bij zich.

Voorzagen

Het reliëf is het grootste blok dat we in de afgelopen jaren voor deze kerk onderhanden kregen: bijna 1m³. Vanwege de tijdsdruk besloten we weer gebruik te maken van de kopieerzaagmachine, maar het blok was zo groot dat het niet eens kon ronddraaien op de draaischijf van de machine. Ik moest er een aantal hoeken afzagen zodat het wel paste. Het waren wel net die hoeken die uiteindelijk in het metselwerk ingebed worden, dus je zult er niets van zien. Met dit voorzagen bespaar ik me dagenlang meetwerk, zodat ik vrij vlot al heel veel op het oog kan hakken. Ook scheelt het me heel veel grof hakwerk en zagen met een haakse slijper, zodat ik veel minder van het zware werk hoef te doen. Ik heb bovenin het nieuwe blok twee RVS draadeinden M16 verlijmd waar ik een hijsoog kan opschroeven, zodat het blok makkelijk te verplaatsen was. Ook makkelijk op de steiger straks voor de restauratiemetselaars.

Voetjes

Het blok nieuwe Muschelkalksteen van ruim 1800 kilo werd geleverd door de Steenhouwerij, die ook de profielen erop maakte. Helaas is de steenhouwer ietwat voortvarend geweest, waardoor ik wat steen miste voor de tenen van de dame. Daarbij kwam dat het originele beeld een dame was met een unieke anatomie. Haar knie stond recht vooruit, maar haar voet naar de kijkers thuis gericht. Dus ik heb van de nood een deugd gemaakt en meteen de gelegenheid te baat genomen om de linkervoet een wat logischere stand te geven. De rechtervoet miste ook heel wat steen, maar toch kon ik die er nog heel aardig uit krijgen door hem meer naar achter te leggen en iets vlakker te plaatsen. Als je het origineel er niet naast legt valt het niet meer op. Het was een interessante uitdaging en uiteindelijk erg naar mijn zin gelukt (zie de diashow hieronder voor de plaatjes).

Nest uilskuikens, afwerking

Bij haar rechterschouder hangt een uilenmoeder met haar nest met twee jongen. De uilskuikens zien er aandoenlijk uit, met hun verbaasde blik.

Ik heb het hele beeld met een brede tandbeitel afgewerkt, en daarna het lijf van de jongedame met een grove rasp gladder gemaakt, zodat de beitelsporen nog net zichtbaar zijn voor een levendig effect. Haar haren en ook de veren van de uil heb ik met het tandijzer geaccentueerd.

Beeld De Nacht door Eduard van Kuilenburg- nieuwe kopie in MuschelkalksteenBeeld De Nacht door Eduard van Kuilenburg- nieuwe kopie in Muschelkalksteen

Kip zonder kop

Het beeld van De Dag was er behoorlijk wat slechter aan toe dan De Nacht. De haan en de man misten hun hoofd, en ook de hand met de fakkel ontbrak. Vandaar dat ik eerst een aantal onderdelen moest reconstrueren voordat ik kon gaan voorzagen. Ik boetseerde de hals en kop van de haan met plastiline en ook de hand stond er vrij snel op. Het lastige was de stand van de originele hand, want op de enige foto die ik had stonden de vingers in een bijna onmogelijke houding. Maar de kop was meer een uitdaging. Deze jongeling had namelijk nogal een groot hoofd. Ik had een stuk harde pirschuim op de schouders gelijmd en vandaaruit ben ik gaan zoeken naar de juiste grootte, stand en vorm van het hoofd.
Telkens heb ik geprobeerd met foto’s mijn progressie te vergelijken met het originele plaatje. Uiteindelijk besloot Stide dit beeld te gaan hakken en dus heeft hij er de laatste hand aan gelegd. Zie de galerij hieronder voor een impressie.

Galerij -klik op een miniatuur voor de hele foto-

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Jaaroverzicht 2018

Jaaroverzicht 2018

Het leek me aardig om dit beeldhouwjaar eens samen te vatten in een aantal woorden en plaatjes. Niet in chronologische volgorde, want mijn werk springt soms van de hak op de tak omdat er opeens spoedopdrachten tussendoor komen. Wel zo leuk, ik houd wel van een beetje onvoorspelbaar! Als er maar niet te veel druk op komt te staan.

Afronding luchtboog 4, 5, 6 en 7

Galerij -klik op een foto om hem groter te zien-

Vorig jaar ben ik lang bezig geweest met het maken van luchtboogbeelden voor de Noordzijde van de Eusebiuskerk. Begin januari was dat varkentje op een oor na gevild; ik moest alleen nog een Monnik, een Beer, een Noachroeper, een Aap en een Ark met beesten maken. Het was de laatste reeks van de vier luchtbogen rond het thema van de Ark van Noach.

Rampen en Reparaties

Temidden van hevige sneeuwval en stormen ging het werk gewoon door. Ik hield rekening met een strengere vorstperiode en ging gewoon door met zaagwerk. Een deel van de schuur had daar minder zin in, en stortte in onder de last van een dik pak natte sneeuw. Een paar weken later ontsnapte ik aan een ramp, toen een stuk asbest in een fikse storm over het dak waaide en vlak naast mijn voltooide luchtboogbeelden landde.

Een deel van mijn reparatiewerk bestaat uit het oplappen van beschadigde beelden. Zo had ik een Faun met Panfluit en een beeld van Thomas van Aquino onder handen.

Verwonding en herstel

Iets wat ik niet gemeld heb op dit blog is dat ik begin dit jaar een aardige tijd uit de running ben geweest door blessures. Ik hoor je al denken dat het door mijn werk zou komen. Ik heb inderdaad een aardige productie en het is nogal fysiek werk. En bij tijden staat er nogal druk op. Maar dat was het allemaal niet. Eerst was het een ongelukje toen ik mijn duim diep openhaalde aan een partytent die dreigde weg te waaien. Slechts drie hechtingen en twee weken verder kon ik weer aan de gang.

Maar het duurde niet lang of ik was weer wekenlang thuis. Deze keer had ik mijn beide armen overbelast bij een verhuizing (bij min acht). Ik weet nu in ieder geval hoe je twee tennisellebogen snel herstelt: niet met allerlei therapieën, maar door meerdere keren per dag de spieren in je onderarm diep te masseren. Zo haal je de overspanning van de spier af en trekt hij niet meer aan je telefoonbotje, zal ik maar zeggen. Geleerd op YouTube en zelf proefondervindelijk getest.

Eigen werk: Pan in porfier

blok porfier voor gipsen beeld van Pan

gipsen beeld van Pan met blok porfier

Ik was na alle luchtboogbeelden enthousiast begonnen met een eigen project: een Pan in porfier. Ik had hem voorgezaagd en was begonnen met hakken, maar alle goede bedoelingen ten spijt moest ik het vanwege drukte aan de kant zetten.

Ornamentwerk: Aken, Utrecht, Den Bosch

Want er kwamen allerlei ornamenten op het erf, die eerst moesten. Zo heb ik dit jaar kruisbloemen en hogels gemaakt voor de Dom van Aken, voor de Domkerk van Utrecht, nog eens voor de Utrechtse Dom, en voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Een aantal daarvan in samenwerking met mijn collega’s. Er was steenhouwwerk te doen. Er is zelfs een krantenartikel over geschreven en een video over gemaakt.

Familiewapens en griffioenen

Dan waren er nog twee zandstenen familiewapens die ik tussendoor gemaakt heb, een met rand en een zonder rand, en ik ben aan het boetseren geweest aan een stel gespiegelde griffioenen. Ik hoop dat komend jaar af te kunnen ronden.

Jelle, Jeffrey en Roel

jaaroverzicht 2018

Wijze Maagd met Duif, gekopieerd door Jelle

Met zoveel werk was het niet verwonderlijk dat ik het niet alleen af kon. Vandaar mijn samenwerking met mijn collega’s Stide en Serge. Maar ook dan nog kregen we het niet allemaal rond. Ook had ik lang gedacht over iemand om het ambacht aan door te geven, iemand die graag restauratiebeeldhouwer wilde worden. Maar hoe kom je aan iemand die geschikt is? Gelukkig kwam Jelle op bezoek. Exact op het juiste moment. Hij is nu al meer dan een half jaar naar beider volle tevredenheid aan de gang en maakt prima werk!

jaaroverzicht 2018

Jeffrey helpt met voorzagen

Dan heb ik deze zomer nog een paar keer hulp gehad van Jeffrey, die beelden kwam voorzagen met de zaagmachine en tegelijkertijd kwam neef Roel langs om een begin te maken met letters hakken in steen.

jaaroverzicht 2018

Roel leert letters hakken

 

Nog meer luchtboogbeelden

Na de eerste reeks van 26 luchtboogbeelden van de Noordkant van de Eusebiuskerk moesten we nu de 27 van de Zuidkant maken. Maar gelukkig had ik van luchtboog 32 al zeven engelen gemaakt, plus een meisje van boog 36, en Stide ook een. Toch hebben we het nog aardig druk gehad met de overige 18, en ze zijn nog niet klaar. Gelukkig heeft ook Jelle er nu een aantal van gemaakt. Op dit blog kun je in ieder geval lezen over Blinde Man, Vrouw met Klompvoet, Wijze Maagd met Kruis, Dwaze Maagd met Oliekan en de Oppergodmajoor.

Kraagstenen voor de Toren

Omdat in maart 2019 de toren van Eusebiuskerk moet worden opgeleverd kreeg dat beeldhouwwerk de voorrang. Ik heb een aantal kraagstenen voorgezaagd en een reeks voor de noord- en zuidkant van de toren gemaakt, te weten een Vrouw met Tulpen, een Man met Vogel, een Man met Korenaren, een Vrouw met twee Duiven, een Kat met Vleugels en een Vogelbeest. Zaagwerk was er vooral aan de kraagstenen van de westkant van de toren (12 koppen en 5 grote kraagstenen), maar die zijn door Stide gehouwen. Tijd om weer eens op steigerbezoek te gaan…

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

Kraagsteen voor de Eusebiustoren: een vogelbeest?

Vogelbeest: een kopie van een tufstenen kraagsteen door John Grosman in nieuwe Muschelkalksteen voor de Eusebiustoren in Arnhem
Een van de laatste van de 10 kraagstenen voor de Zuid- en Noordzijde van de toren van de Eusebiuskerk op 23 meter hoogte was dit gevleugelde vogelbeest. Hij zit wat gedrongen in zijn hoekje en spreidt daar zijn klauwen en zijn vleugels. Dit stuk was oorspronkelijk …Lees het hele artikel…

Kraagsteen: een kat met vleugels

kopie van kraagsteen voor Eusebiustoren: kat met vleugels naar tufstenen origineel in nieuwe muschelkalksteen
kopie van kraagsteen voor Eusebiustoren: kat met vleugels naar tufstenen origineel in nieuwe muschelkalksteenDeze volgende kraagsteen voor de Eusebiustoren is bestemd voor de Noordzijde op 22 meter hoog, en maakt deel uit van een groep chimaera’s of een soort gevleugelde katten.
De kat met vleugels op deze kraagsteen houdt …Lees het hele artikel…

Kraagsteen: 1 dame met twee duiven

Kopie van kraagsteen in nieuwe Muschelkalksteen van 1 dame met twee duiven

Dame met twee duiven

Zoals je in de berichten van de laatste periode hebt kunnen lezen ben ik de afgelopen weken aan de slag met kraagstenen voor de Eusebiustoren. Deze toren van de Eusebiuskerk in Arnhem staat al een paar jaar in de steigers om …Lees het hele artikel…

Kraagsteen: Dikke man met korenaren

Kraagsteen Eusebiustoren man met korenaren, kopie in muschelkalksteen

Kraagsteen Eusebiustoren man met korenaren, kopie in muschelkalksteenDe volgende kraagsteen voor de Eusebiustoren is de kop van een man met korenaren. Het tufstenen origineel was wat beschadigd en miste een deel van zijn neus. Voordat ik hem begon na te hakken …Lees het hele artikel…

Kraagsteen: Een man met vogel

kraagsteen Eusebius Man met vogel1 De tweede kraagsteen die ik voor steigerslag 10 van de Eusebiustoren hakte was een man met vogel. Net zoals het origineel is deze kopie in Muschelkalksteen vrij grof gehouwen, met de tandbeitelsporen nog duidelijk zichtbaar. Dit geeft het oppervlak van de steen een levendig effect; de beitelsporen versterken de …Lees het hele artikel…

Kraagsteen voor de Eusebiustoren: vrouw met tulpen

Kraagsteen Vrouw met tulpen voor de Eusebiustoren op 22 meter hoogteHet is een lekker drukke tijd momenteel. We waren nog niet klaar met een serie ornamenten voor de Utrechtse Domkerk of er lagen al weer 18 blokken kalksteen voor nieuwe luchtboogbeelden en 10 grote blokken voor kraagstenen. De luchtboogbeelden zijn voor de Eusebiuskerk in Arnhem, en de kraagstenen komen op 22 meter hoogte in de toren …Lees het hele artikel…

Steigerbezoek Eusebiuskerk: Kraagstenen en 14 luchtboogbeelden.

Steigerbezoek Eusebiuskerk

steigerbezoek Eusebiuskerk met luchtboogbeelden

luchtboog 6

Afgelopen donderdag ben ik op bezoek geweest bij de Eusebiuskerk in Arnhem. Ik had gehoord dat twee van de vier luchtbogen waren geïnstalleerd. Voor deze kerk had ik in nieuwe kalksteen 31 kopieën gehouwen van de oude luchtboogbeeldjes en mijn collega Stide ook vier. Stide heeft verder heel veel kraagstenen en kraagsteentjes vervangen en is momenteel vooral bezig met stenen maskers. …Lees het hele artikel…

Kraagstenen geplaatst

Kraagsteen van Mattheus in Muschelkalksteen, gelaatst in de tufstenen toren van de Eusebiuskerk te Arnhem

credit foto: Rothuizen Architecten

←naar het eerste bericht over dit restauratieproject

De laatste kraagsteen die ik voor de Eusebiuskerk hakte was een voorstelling van de evangelist Mattheus: een gevleugelde mens/engel. Inmiddels zijn de kraagstenen in de gevel van de toren geplaatst. Je kunt goed zien hoe de witgrijzige Muschelkalksteen wat afsteekt bij de gelere omringende tufsteen …Lees het hele artikel…