Steigerbezoek Eusebiuskerk: Kraagstenen en 14 luchtboogbeelden.

Steigerbezoek Eusebiuskerk

steigerbezoek Eusebiuskerk met luchtboogbeelden

luchtboog 6

Afgelopen donderdag ben ik op bezoek geweest bij de Eusebiuskerk in Arnhem. Ik had gehoord dat twee van de vier luchtbogen waren geïnstalleerd. Voor deze kerk had ik in nieuwe kalksteen 31 kopieën gehouwen van de oude luchtboogbeeldjes en mijn collega Stide ook vier. Stide heeft verder heel veel kraagstenen en kraagsteentjes vervangen en is momenteel vooral bezig met stenen maskers.

steigerbezoek Eusebius luchtbogen

luchtboog 7

Kraagstenen aan de toren

Dus donderdag kwam ik voor het eerst in lange tijd poolshoogte nemen en de beeldjes eens op de foto zetten. Ook ging ik nog eens langs steigerslag 20 van de toren, waar op zo’n 45 meter hoogte allemaal grote en kleine kraagstenen zitten. Ook deze zijn nog even op de foto gezet.

Als onderstaande diashow niet goed werkt, klik dan hier.

Deze diashow vereist JavaScript.

(gebruik rechter muisklik om de foto’s in een apart tabblad te bekijken)

Lees hier alle berichten over luchtboogbeeldjes voor de Eusebiuskerk

Links naar alle afzonderlijke beeldjes:

Luchtboog 7: Leeuw, hond, Blote Vrouw met vogel, Noach, Ark met duif (Das en Kat met vis zijn door Stide gehouwen)

Luchtboog 6: Dame met vijzel, Dikke man met kruik, Auerhoen, Kangoeroe, Uil, Poema, Noach biddend in de ark.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Steigerbezoek Eusebiuskerk

Pan in rode porfier (1) (video)

blok porfier voor gipsen beeld van Panhouten onderstel voor gipsmodel. tbv Panbeeld in porfier

Hervat

Ik ben inmiddels eindelijk verder gegaan met mijn gipsen beeld van Pan (lees er hier meer over). Na lang twijfelen over een mooi blok rood graniet is het uiteindelijk een stuk Chinese Porfier geworden. Het is niet al te duur, is makkelijker te bewerken en ziet er schitterend uit.

Ik meende de gelegenheid te baat te kunnen nemen om meteen eens uit de doeken te doen hoe ik zo’n beeldje aanpak. Maar op de eerste dag was ik helaas de camera vergeten, dus onderstaande video toont helaas niet hoe ik de machine heb klaargezet, het blok erop takelde en een houten frame timmerde voor het model.

Sokkel

Ik heb namelijk een veel te groot blok besteld! Het idee was dat ik meteen de sokkel aan het beeld vastmaak, of eigenlijk eraan laat. Beeld en sokkel uit één blok. Maar hiervoor moet ik dus het beeldje zo hoog mogelijk uit het blok hakken, en alles daaronder wordt dan de voet.

Indertijd heb ik een aantal RVS moeren op de draaischijven gelast, om daarmee de luchtboogbeeldjes vast te kunnen zetten. Dat kwam nu goed van pas; hiermee heb ik een tweetal balkjes vastgezet op de draaischijf en van daaruit verder het houtwerk opgebouwd. Het moest flink stevig zijn omdat het absoluut niet mag vervormen onder druk: dan zou de kopie onzuiver nagezaagd worden.

Stellen

De eerste klus is het nauwkeurig stellen van het beeld. Het moet aan alle kanten binnen het blok passen. Daarom had ik het blok ook al iets te groot besteld, anders wordt het wel heel lastig. Als ik het niet goed zou plaatsen, dan zaagt hij aan de ene kant teveel weg en is er aan de andere zijde te weinig materiaal.

Blok en model staan onder en boven ook nog gezekerd op twee centerpunten, zodat er geen verschuiving kan plaatsvinden.

Met de botte zaag

het nazagen van het gipsbeeld van Pan in porfier

Ik ging welgemoed aan het zagen, maar dat viel nog niet mee! Ik was al gewaarschuwd: op porfier wordt een zaagblad snel bot en dan gaat het allemaal niet zo vlot meer. Nou was het minder erg dan ik verwacht had. Mijn granietzaagblad ging er in eerste instantie goed doorheen, behalve als ik flink diep moest zagen. Pas later was het niet vooruit meer te branden. Het ging klemmen, vastlopen, zocht een vorig zaagspoor op en alles duurde tergend lang. Ik heb uiteindelijk vier verschillende zaagbladen bot gekregen op dit ene stuk! Al met al duurde het drie keer zo lang als bijvoorbeeld de kalkstenen luchtboogbeeldjes, en het zag er ook minder fraai uit.

Ik zaag gewoonlijk een beeld in drie rondes voor: in de eerste gang zaag ik plakken van zo’n vijf centimeter dik, op een paar centimeter afstand van het uiteindelijke oppervlak. De tweede ronde zaag ik plakken van anderhalve centimeter op anderhalve centimeter afstand, en liefst in de slotronde zaag ik elke zaagsnede strak onder de vorige, op 3 mm van de huid. Alleen dat laatste lukte niet zo fraai in dit materiaal als bijvoorbeeld bij de Aap↑.

Afslaan

Tussen elke gang sla ik met een hamer de plakken porfier weg. Met een klauwhamer in dit geval: ik kan er fellere tikken mee geven dan met een dikke vuisthamer. Dit zaagproces neemt heel veel materiaal weg, maar nog veel belangrijker: het neemt veel meetwerk weg. En zoals je misschien weet heb ik een hekel aan meten.

Pech

Na het zaagwerk, waarbij vanwege de kou en nattigheid een paar keer van kleding moest wisselen, heb ik alles schoongemaakt en zou ik gelijk doorgaan met het hakken. Maar daar kwam de kink in de kabel: bij een klein klusje tussendoor haalde ik mijn hand diep open. Het beeld staat nu stil, en ik ook: ik zit thuis met drie hechtingen. Alweer.

Kennelijk was ik toe aan een paar weken vakantie. Binnenkort hoop ik deel twee te kunnen maken over het hakken aan dit beeld.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

De hele dierentuin in z’n bootje (luchtboogbeeld)

Grofkorrelige dierentuin

Een hele dierentuin in een bootje. Oud luchtboogbeeld van tufsteen

Deze week had ik weer een Ark onderhanden. Dit is het laatste luchtboogbeeld dat door Theo van Reijn werd ontworpen en waarschijnlijk gehouwen door Eduard van Kuilenburg, in 1953 of ’54. Het is alleen wel sterk verweerd. Toen het op mijn erf lag, moest ik even goed kijken. Ik wist dat het weer een ark moest zijn, maar ik kon de beesten erin niet thuisbrengen. Ik dacht een ezel te zien, een kameel, een olifant, een slang en een krokodil. En Noach natuurlijk weer. Ik zat er flink naast!

 

Van een kameel die een ooievaar bleek

ark met dierentuin, voorgezaagd in nieuwe Muschelkalksteen

Pas toen ik zou beginnen met het voorzagen van dit beeld nam ik de tijd om nog eens goed te kijken. Al gauw bleek dat ik het op bijna alle punten mis had. Ik moest een aantal dingen repareren, maar de ezel bleek een giraffe, de kameel was eigenlijk een schoenbekooievaar, en de dikke krokodil veranderde in een nijlpaard! Dat geeft wel aan hoe vaag alles geworden was als zelfs een beeldhouwer die er met zijn neus bovenop staat het nog niet kan herkennen. In daglicht dan. ’s Avonds, bij kunstlicht alleen van boven, komen de vormen een stuk duidelijker over.

Iedereen aan boord!

Een hele dierentuin in een bootje. Kopiëren. Nieuw en oud luchtboogbeeld van kalksteen en tufsteen

Een stukje van de snavel van de ooievaar lag los op het beeld en moest verlijmd worden. De rest van de snuiten moest worden aangeheeld voordat ik kon gaan kopiëren. Het verhaal dat met dit luchtboogbeeld verteld wordt is het moment dat de boot klaar was en alle dieren aan boord konden gaan. ‘Van alle reine dieren zeven paren, van de overige dieren twee paren’. Op dit beeld stelt Noach de olifant gerust en wil de slang er toch weer vandoor gaan.

Niet af?

een dierentuin in een boot-ark kopieOpvallend is dat de oude Ark onderaan nog helemaal ruw gehakt is. Het kan de bedoeling van de beeldhouwer geweest zijn, maar ik denk dat dit een van de eerste stukken was voor bovenaan de luchtboog. Misschien was het op dat moment nog een beetje onduidelijk hoe het profiel ging lopen dat de steenhouwer later zou toevoegen. Vervolgens heeft de steenhouwer ter plekke het profiel passend gemaakt, en is er nooit meer iemand geweest die het onderste deel van het beeldhouwwerk heeft aangepast.

een dierentuin in een boot-ark kopie

Aangepast

Ik besloot deze keer wel een aanpassing te maken: net als bij de vorige ark heb ik het schip op stutten gezet. Normaal gesproken ga je pas de hele dierentuin in het schip brengen als hij in de haven ligt, maar Noach had een unieke situatie: hij bouwde het schip op het droge, waarna het ging regenen en het water naar het schip kwam in plaats van andersom. Om duidelijk te maken dat de ark, met de hele dierentuin er al in, nog op het land staat, heb ik de ark weer op stutbalken geplaatst.

Het nijlpaard, waarvan ik eerst nog dacht dat het een dikke krokodil was, heb ik een stuk duidelijker gehakt en voor de volledigheid maar een Big Smile op zijn snuit gegeven. Hij mag immers mee op de boot!

een dierentuin in een boot-ark kopie

Update 16 februari 2018

Hieronder nog een paar foto’s van mijn bezoek aan de Eusebiuskerk op 15 februari.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Een aap met een pruik (luchtboogbeeld)

luchtboogbeeldje Aap, kopiëren van tufsteen naar Muschelkalk

het kopiëren van de Aap

De oude Aap van tufsteen

Een van de leukste luchtboogbeeldjes uit de reeks ‘de Ark van Noach’ door Theo van Reijn is nu aan de beurt: een Aap. Het beestje heeft een aandoenlijk buikje, magere pootjes en een Brede Glimlach op zijn snuit. En een pruik.

Dat mijn voorzaagmachine na alle sleutel- en laswerk nu zo zuiver kan zagen is ook goed te zien in het voorgezaagde blok. Het scheelt aardig wat werk.

In de Ramsj

In het voorgezaagde blok steen zijn de vormen van de Aap al goed te herkennen

De oude beeldjes van de Eusebiuskerk worden allemaal verkocht voor het goede doel, waarmee in ieder geval een deel van de kosten wordt opgevangen. Een dergelijke restauratie is immers niet goedkoop, en deze keer moeten er alleen al 96 luchtboogbeeldjes gemaakt worden. Om nog maar te zwijgen van de honderden andere nieuwe onderdelen voor de toren en de kerk.

Deze Aap was bij de veiling meteen al enorm in trek, en ik denk dat zijn guitige glimlach daar wel debet aan is.

Helaas zijn de foto’s bij dit artikel niet zo duidelijk, omdat er slecht weer met enorm vlak licht was toen ik het beeldje voltooide.

Maar misschien is het helemaal geen vrolijke glimlach, maar eerder een vertrokken bekkie van de buikpijn!

Aap-noot-miesère?

Het originele beeldje werd gemaakt zo rond 1953. In die tijd waren er veel hertenparken en dierentuinen met een apenkooi, waar je de aapjes zelf mocht voeren. Vooral op zondagen kochten hele volksstammen een zakje pinda’s, om de ‘apenootjes’ te voeren aan de primaten die een beetje mistroostig op een kale rots achter gaas zaten. Het mag duidelijk zijn dat de apen niet altijd een afgewogen dieet kregen, en het die dag moesten doen met de pinda’s die ze soms met papieren zak en al toegeworpen kregen. Op andere dagen zullen ze ongetwijfeld beter voer hebben gekregen. Zelf heb ik ook nog, al was dat 15 jaar later, levendige herinneringen aan het hertenpark, met onheilspellende bordjes waarop stond dat plastic zakken niet zo goed voor de damhertjes waren. ‘Wanneer u de dieren plastic geeft, is het zeker dat er spoedig niet één meer leeft.’ Misschien heeft ons aapje daarvan dat bolle oedeem-buikje?

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

De Noachroeper (luchtboogbeeld)

copying flying buttress figurine The Noachroeper/ Man calling Noah from St. Eusebius's Church in Arnhem

Het kopiëren van De Noachroeper

Noachroeper

oud tufstenen luchtboogbeeldje De Noachroeper van De Eusebiuskerk in Arnhem.

Tufstenen origineel van De Noachroeper

Het volgende luchtboogbeeld voor de Eusebiuskerk in Arnhem is een van de bekendere: De Noachroeper. Het is een kaal mannetje dat in een uiterst flexibele houding voorover gebukt naar beneden roept. Misschien schreeuwt hij dat Noach moet opschieten met zijn boot omdat het water eraan komt? In ieder geval is het beeldje met veel humor gemaakt en het is meteen duidelijk wat deze vent aan het doen is. Hij heeft een lange broek aan zonder riem, en een ontbloot bovenlijf. …Lees het hele artikel…

Vertwijfelde Monnik met boek (luchtboogbeeld)

Vertwijfelde Monnik met boek, het kopiëren van de beelden

het kopiëren van de Monnik

Verweerd

Het volgende luchtboogbeeld in de reeks voor de Eusebiuskerk was een man in monnikspij, die uit een boek leest en vertwijfeld naar zijn hoofd grijpt. Het oude tufstenen beeld was vrij sterk aan de oppervlakte verweerd, maar de steen daaronder was nog redelijk goed. Er valt echter geen garantie op te geven dat …Lees het hele artikel…

Een Eekhoorn met lange poten (luchtboogbeeld)

beeldhouwerij van Velzen rond Kerst 2017

De beeldhouwerij rond de Kerstdagen

Het eerste dat ik aanpak is vaak het geprofileerde steenhouwwerk onderaan

oud tufstenen luchtboogbeeld Eekhoorn

oude Eekhoorn, tufsteen

Het laatste luchtboogbeeldje van luchtboog 5 van de Eusebiuskerk in Arnhem was deze Eekhoorn. Ik heb de afgelopen weken alle resterende blokken steen van luchtboog 5 en 4 voorgezaagd, dus kan ik nu vlot de beelden gaan hakken. …Lees het hele artikel…

Een Alk zonder kop (luchtboogbeeld)

Voorzagen in de sneeuw

beeldhouwerij Van Velzen kijkt uit over besneeuwde velden deze winterHet volgende luchtboogbeeld voor de Eusebiuskerk is klaar. Ik ben druk bezig geweest om alle blokken steen die ik nog had liggen voor luchtboog 4 en 5 voor te zagen, voordat er misschien een echte vorstperiode aankwam. Omdat mijn zaagmachine gewoon buiten staat kan ik bij vorst niet zagen, want dan …Lees het hele artikel…

De hele beeldhouwerij is een Kerststal

Mijn Kerststal staat al klaar. Fijne feestdagen, gelukkig Kerstfeest en maak er een Goed Nieuw Jaar van!Beeldhouwerij van Velzen ziet er uit als een kerststal met allerlei luchtboogbeelden van mensen en dieren

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Noach vlucht voor het water (luchtboogbeeld)

Oud tufstenen luchtboogbeeld. Noach vlucht voor het water dat omhoogkomt rond de arkIn de bijna eindeloze reeks luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk in Arnhem ben ik weer eens toegekomen aan een van de bovenste stukken, waarop steeds de Ark van Noach is afgebeeld. Op deze steen staat deze keer de ark afgebeeld met kolkende golven er omheen, en Noach die in de boot klimt voordat alles …Lees het hele artikel…