Luchtboogbeeld: Apostel Andreas

luchtboogbeeld Apostel Andreas, nieuw gekopieerd in Muschelkalksteen

Tegenslag

We schieten al aardig op met de muzikanten van luchtboog 14, maar we kregen te maken met tegenslag. Het blok voor de trompettist vertoonde een aantal forse scheuren en moest opnieuw besteld worden. Dat is wel garantiewerk van de groeve, maar toch vervelend, ook omdat ze het vervoer niet zullen vergoeden. Gelukkig heb ik daar niet veel mee te maken, het ligt bij de steenhouwerij op het bord. Ook misten we nog het beeld van de Accordeonist, die abusievelijk verlijmd was geraakt aan het nieuwe filmtheater. Maar het is nu inmiddels toch losgepeuterd en bij ons gearriveerd. Ik ben gelijk begonnen met voorzagen en het eerste hakwerk. Ook zouden we binnenkort nog een delegatie van klanten krijgen die een oud beeld van de apostelen gekocht hadden, maar het Coronavirus heeft roet in het eten gegooid.

Attributen voor elke apostel

Ondertussen zijn we maar begonnen aan boog 16, een reeks van 6 keer een apostel en het Lam Gods bovenaan. Stide heeft al de apostel Petrus afgerond, Jelle is net klaar met het Lam Gods, en ik rondde vorige week Apostel Andreas af. Hij was makkelijk te herkennen aan het kruis dat hij vasthoudt. Het is een vrolijk stel bijeen, die apostelen: allemaal houden ze het martelwerktuig vast waarmee ze ter dood zijn gebracht. Dat waren nog eens tijden zeg.

Andreas wilde niet op dezelfde manier gekruisigd worden als Jezus, maar daar zaten ze niet mee: speciaal voor hem maakten ze het Andreaskruis. We gebruiken het nu nog als waarschuwingsbord voor een spoorwegovergang.

Grof gehouwen

zijaanzicht apostel AndreasZoals ik al eerder berichtte worden deze luchtboogbeelden steeds volumineuzer en grover naarmate beeldhouwer Eduard van Kuilenburg het einde van het werk naderde. Je kunt van boog tot boog duidelijk de ontwikkeling zien die deze beeldhouwer doorliep.

In het boeiende boek over het beeldhouwwerk aan deze kerk staat een anekdote dat het kerkbestuur geschrokken reageerde op de ‘overvolle luchtbogen’ met deze massieve apostelen. De zes discipelen staan er indrukwekkend bij, met grote handen en brede koppen. Het is vrij eenvoudig werk, maar heel expressief in zijn uitvoering. Op verschillende kanten kun je zien hoe de beeldhouwer werkte: hij tekende op een aantal kanten de contouren van armen, lijf en benen en begon gewoon te hakken. Vandaar dat zijn linkerarm nog vrij plat de massa van het oorspronkelijke blok volgt.

Twee rechtervoeten

Kennelijk zijn de voeten van minder belang geweest, want daar heeft Van Kuilenburg duidelijk minder aandacht aan besteed. Net als bij het hierboven genoemde Luisterende Mannetje dat Stide hakte en bij het Biddende Mannetje van de noordwestkant, staat een van zijn voeten verkeerd-om, met de grote teen aan de verkeerde kant. Ook hier heb ik dat maar gecorrigeerd, dat doet verder geen afbreuk aan het algehele beeld.

Geen wijzigingen aangebracht

Maar afgezien van die ene voet heb ik verder aan dit beeld niets veranderd. Het was een beetje cartoon-achtig uitgevoerd, en anatomische correctheid was hierin duidelijk ondergeschikt aan de vertelkracht. Als je met geweld alles probeert aan te passen aan ‘hoe het hoort te zijn’, dan schiet je duidelijk je doel voorbij en krijg je vleesch noch visch. Vandaar dat ik ook de grove structuur van het oude beeldje heb geprobeerd te benaderen met behulp van de bouchard-beitel, omdat deze ook bijdraagt aan het algehele karakter van dit beeldje. Ik vond het een erg sprekend ding, dat me sterk deed denken aan de twaalf koppen die Stide gekopieerd heeft voor de westgevel van de toren van de Eusebiuskerk.

Al met al weer een heel leuk beeld om te maken. Deze serie gaat zich straks beslist heel duidelijk aftekenen op de bogen rond het koor van de kerk!

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Een Japanse lantaarn voor Clingendael

Een oude Japanse lantaarn

Japanse tuin Clingendael

Japanse Tuin van Landgoed Clingendael. Foto door Takeaway – eigen werk, CC BY-SA 4.0

Je kent ze vast wel: de granieten lantaarns die in Japanse tuinen staan opgesteld. Ik wist het niet, maar ook in Nederland hebben we prachtige Japans-achtige tuinen. Eigenlijk mag je ze niet echt Japanse Tuin noemen, want de criteria daarvoor zijn kennelijk heel erg streng. Regel 1 is geloof ik dat het in Japan moet zijn, en dat lukt niet in Nederland. Maar goed, in Den Haag, en wel op het terrein van Landgoed Clingendael in Wassenaar, is ook een Japanse tuin. Een hele mooie die rond 1915 is aangelegd en maar 8 weken per jaar open is. Om het mos te sparen.

Kopiëren in Beiers graniet

blokken Flossenburger graniet gelbgrauRond de tijd van de aanleg van deze tuin importeerde de eigenares een aantal granieten lantaarns voor haar tuin. Daaronder bevond zich ook een wat primitief aandoende Japanse lantaarn van Shirakawa-graniet. Deze verweerde echter al snel en is in de loop der jaren een aantal keren hersteld. Totdat ik in mei 2017 benaderd werd door Raymund Bervoets van Restauratie Breda, die mij de vraag stelde wat het zou kosten om een kopie te hakken in Beiers graniet.

De lantaarn bestond uit vijf onderdelen: de voet, de schacht, de vuurkamer, het dak en de dop. Gewoonlijk liggen de onderdelen allemaal los op elkaar gestapeld, maar bij deze was door alle reparaties het een en ander op elkaar gelijmd. De voet was indertijd zoek geraakt, misschien verweerd en opgeruimd, dus daar was ooit een gegoten stuk onder gezet.

Chrysantenthema

reconstructie schacht en vuurkamer lantaarn op zaagmachineGewoonlijk ziet Japanse lantaarn er heel anders uit. Om te beginnen hebben ze niet 20 maar 16 lobben, en dragen daarmee het predicaat ‘keizerlijk’. Ook zijn voet en schacht veel duidelijker uitgewerkt. Maar er was wel de overeenkomst dat het dak van deze lantaarn bestond uit chrysantenblaadjes. Misschien was dit een wat rustiekere versie van een officiële lantaarn?

Raymund had veel onderzoek gedaan naar de juiste vormentaal voor deze lantaarn. Op basis daarvan werd een plan opgesteld voor het kopiëren. Er moest een nieuw ontwerp voor het voetstuk komen, met net als het dak en de schacht 20 lobben. De schacht moest ietwat een buikje krijgen. De vuurkamer moest verdiepte ‘neggen’ krijgen zodat er een voorzetraampje van rijstpapier in past. Het dak moest 20 chrysantblaadjes krijgen zoals het origineel, maar dan wat scherper en voller, en de dop moest weer een puntje krijgen. En het geheel moest een handgehouwen karakter krijgen.

Natuurlijk, geen probleem! U vraagt, wij draaien.

Aan de slag

voorzagen van granieten schachtstuk op zaagmachineAmbtelijke molens malen nooit erg snel en zeker niet in Den Haag, maar eind 2019 kreeg ik het groene licht en kon ik de lantaarn gaan completeren en vervolgens kopiëren in Flossenburger gelb-grau graniet. Met gips heelde ik de vijf onderdelen aan, zaagde de grote vormen uit op mijn voorzaagmachine, en hakte de kopie net zo onregelmatig als het origineel. Veel details waren sterk teruggesleten, dus mocht ik deze een stuk duidelijker terugbrengen in de kopie.

Het hakken van de lantaarnvoet

lantaarnvoet graniet voltooidDe voet moest half in de aarde komen, en een laagje aarde moest het afdekken. Het leek mij mooier om ook het deel wat ondergronds zou komen een handgehouwen afwerking te geven. Hiervan heb ik een kort filmpje gemaakt. Het valt nog niet mee om met een chroomvanadium puntbeitel in graniet te houwen! Pas op het laatst bedacht ik me dat ik nog een hardmetalen (widia-) spitsijzer had liggen. Dat bleek opvallend veel makkelijker te gaan. Bij de eerste beitel was de punt al na een paar slagen stomp, maar met de widiabeitel kon ik lang blijven hakken. Ik was bang dat de punt ervan bij de eerste klappen al zou verbrijzelen, maar het ging allemaal zonder enig probleem.

Bijzondere manier van beleving van een Japanse lantaarn

De Japanse tuin in Wassenaar is eigenlijk te populair om iedereen het in alle rust te laten beleven. Als er het hele jaar door toegang tot de tuin zou zijn, dan zou het mos de vele fotosessies niet overleven. Daarom is het maar acht weken per jaar voor het publiek toegankelijk. Maar niet iedereen houdt zich daaraan! Het is al een aantal keren voorgekomen dat ongenode bezoekers zich ’s nachts in de tuin begaven en met lantaarns begonnen te stoeien. Omdat alle delen los gestapeld zijn, lagen er regelmatig onderdelen in de sloot.

Jampot en dop

lantaarn in Japanse tuinOm die reden hebben we overlegd hoe we de kopie wat stabieler konden maken. De uitkomst was dat ik voor ieder onderdeel een soort jampotconstructie zou maken. In het onderliggende deel zou ik een opstaande rand maken, en het daarboven geplaatste deel kreeg dan een holte waardoor deze precies over die rand past. Als de dop van een jampot.

Hierdoor is de stapeling niet onderling meer te verschuiven, maar nog wel weg te tillen. Daarom hebben we bij de plaatsing ook nog een flexibele kitlijm tussen de delen aangebracht. Op die manier zijn de onderdelen eventueel ooit nog eens met enig beleid te verwijderen, maar zijn ze wel wat beter verankerd als iemand het omver wil gooien.

Galerij

-klik op een foto voor een vergrote weergave-

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld: Fluitiste

luchtboogbeeld Fluitiste 1luchtboogbeeld Fluitiste 2Rondleiding

Afgelopen week heb ik weer een luchtboogbeeld afgerond, een fluitiste uit de reeks Muzikanten van boog 14 deze keer. Ik had het beeld al een hele tijd geleden voorgezaagd, maar nu een aantal projecten afgerond was kon ik met dit beeld aan de slag. Rond diezelfde tijd kwam een groep bezoekers naar de beeldhouwerij. Deze mensen hadden een oud luchtboogbeeld uit deze beeldenreeks gekocht en wij gaven een rondleiding en uitleg over ons werk, zoals hieronder te zien in een kort filmpje en foto.

luchtboogbeeld Fluitiste voorgezaagdluchtboogbeeld Fluitiste 3

Koen, Jelle, klant en Stide bij luchtboogbeelden van Jelle

Koen, Jelle, klant en Stide bij luchtboogbeelden van Jelle

naar het volgende artikel over luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Beeld van Paus Leo de Grote, voltooid

schuren van kazuifel Het beeld van Paus Leo de grote, uit twee delen Udelfanger zandsteen, is voltooid. Ik heb deze kopie gehouwen voor de restauratie van de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Je kunt op mijn blog de twee eerdere artikelen over dit beeld lezen onder de volgende links: hier↑ het artikel over het voorzaagwerk en hier↑ het tweede artikel, over het aaneen passen van de twee delen, en de reden waarom dit beeld uit twee stukken steen is gemaakt.

Detailleren, kopiëren, afwerken

De werkwijze was na al het voorzagen en aaneen passen van onder- en bovenlijf van het beeld van Paus Leo hetzelfde als bij het eerdere beeld van Thomas van Aquino: gewoon kopiëren wat er op het oude beeld al was en wat ik eerder met plastilineklei al had gereconstrueerd. Bij de afronding kwam het vooral neer op detailleren. Alle details moesten razend scherp gehouwen worden en met veel schuren heb ik het beeld glad en strak gekregen. Alle valse deuken zijn verwijderd.

Ik had ontdekt dat gritraspen van (wolfraam)hardmetaal goed werken op deze fijne zandsteen. Ik had drie hele goedkope raspen gekocht en daarvan twee kromgebogen, zodat ik overal goed bij kon. Dat was handig bij het eerste afwerken. Daarna kon ik met schuurpapier de oppervlakte helemaal zonder krassen krijgen.

Inmiddels is het beeld ingepakt in een houten kist op reis gegaan naar de Sint Jan, waar het te zijner tijd op de plek van het oude beeld op de gevel gezet zal worden. Het originele beeld komt in het aanpalende museum in opslag.

Beeld van Paus Leo de Grote uit twee delen Udelfanger zandsteen voltooid

Galerij

-klik op een afbeelding om deze groter te bekijken-

 

→ga naar het eerste bericht over dit beeld-

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Beeld van Paus Leo de Grote, deel twee

in het voegvlak bevinden zich twee rvs pennen van 20 mm dik. Beeld van Paus Leo de Grote

1 Beeld uit twee delen

het boven- en onderlijf van het beeld van Paus Leo de Grote zijn voorgezaagdHet werk aan het beeld van Paus Leo de Grote verloopt veel voorspoediger dan ik had verwacht. Toen ik aan de beoordelingscommissie en aan mijn collega’s uitlegde hoe ik van plan was om het beeld uit twee delen te gaan maken, vonden de meesten het maar een gewaagde aanpak. Het beeld moet namelijk uit twee delen gemaakt worden, zoals ik al eerder uitlegde in het vorige artikel en het artikel over het soortgelijke beeld van Thomas van Aquino.

In het origineel staan de steenlagen verticaal, maar voor de kopie wenste men de lagen horizontaal. Omdat er geen blokken Udelfanger zandsteen bestaan die hoog genoeg zijn, moet het dus uit twee stukken gemaakt worden. Waar leg je dan de naad? Een eerste voorstel was om het onderaan en bovenaan het beeld te doen, onder de lijn van kwastjes van zijn bovenkleed, plus nog een bij de kroon. Ik heb zelf voorgesteld om de stiknaad van het gewaad te volgen langs de onderste lijn van het kruis op zijn kazuifel.

Eerst de voorstelling opzoeken

Het ruw voorhakken van het bovenlijf van het beeld van Paus Leo de GroteNu kan ik niet zomaar de twee stukken na het voorzagen op elkaar plakken. Ten eerste zit er aan beide delen nog veel extra materiaal op de plek van het voegvlak. Ten tweede heb ik nog twee keer een hand met een boek. Het boek moet op het bovenste deel verwijderd worden, omdat dit stuk achter het boek langsloopt. Ook kon ik met mijn voorzaagmachine niet overal bij komen. Dus ik moet wel beide delen deels gaan voorhakken om te zien hoe het allemaal past.

Voegvlak bepalen

boven- en onderlijf ver genoeg bewerkt om de twee delen aaneen te passenHet voegvlak loopt niet recht door het beeld, maar maakt een behoorlijk kromme lijn. Het lastige is enerzijds die kromming in beide delen gelijk te krijgen. Het moet ook exact passen en de lijnen van het gewaad moeten mooi doorlopen. Anderzijds is er een kwetsbaar punt bij beide schouders, waar de steen niet haaks naar binnen loopt, maar een dunne wig zal vormen. Op die plek moest ik extra voorzichtig zijn dat ik niets per ongeluk zou afbreken.

Hijsen en zakken

eerste passing van het beeld is veelbelovend.Zodra ik de lijn van het kazuifel goed bepaald had op beide delen kon ik de overtollige steen weghakken. Ik hing de kop in de takel met twee dunne bandjes die ik in de juiste stand had geknoopt. Toen werd het een kwestie van zakken, kijken waar het niet past, hijsen, aanpassen, weer zakken, en herhalen, net zo lang tot het goed was. Ik had het onderstuk van het beeld van Paus Leo de Grote wat kleiner gemaakt, zodat het bovenlijf er overheen paste als een deksel. Op de foto zie je een beginstadium; het past hier nog niet goed genoeg omdat er bij de schouders nog spleten zijn.

Ankers aanbrengen

in het voegvlak bevinden zich twee rvs pennen van 20 mm dik. Beeld van Paus Leo de GroteOm een echt sterke verbinding tussen de twee delen te maken heb ik twee ankerstaven ingebracht van 20 mm dik rvs draadeind. Nu moeten die stangen goed in de beide delen passen en niet de uitlijning verstoren. Daarom is het belangrijk dat ze exact parallel staan. Ook moeten de gaten in de twee stukken precies boven elkaar liggen en in elkaars verlengde. Het is altijd goed opletten bij het boren! Toen de vier gaten eenmaal naar mijn zin waren en bleek dat de uitlijning nog steeds hetzelfde was, heb ik de twee pennen met epoxy verlijmd. Toen zaten de twee stukken stevig aan elkaar vast, maar in het voegvlak was nog steeds ruimte. Het is bijna ondoenlijk om dit zo te maken dat ze minder dan een millimeter van elkaar af liggen.

Aangieten

tweedelig beeld van Paus Leo de Grote in Udelfanger zandsteen: het aangieten van de lijmnaad met restauratiemortel

Maar in dit geval werkte die ruimte in mijn voordeel. Behalve de vier boorgaten voor de pennen had ik ook een extra gat geboord, dat in de nek van het beeld van Paus Leo de Grote uitkwam. Ik had nog een emmer met Jahn gietmortel staan die ik goed kon gebruiken. Eerst sproeide ik het beeld en vooral de gietnaad kletsnat, zodat de mortel niet te snel zou uitdrogen en dus niet de hele holte zou vullen.

de witte gietmortel in de gietkomDaarna nam ik wat boetseerklei en smeerde daarmee de naad bijna helemaal dicht. Alleen bij de schouders liet ik een gaatje over. Dit waren de hoogste punten, dus daar kon lucht opgesloten raken. Vervolgens boetseerde ik een gietkommetje in de nek van de paus. De laatste stappen waren eenvoudig: gietmortel aanmaken, gieten totdat de schouders begonnen te lekken, de schouders dichtsmeren en verder gieten tot de gietkom vol was. Na een paar dagen was de gietnaad perfect gedicht: poreus genoeg, maar stevig en goed verbonden. Ten slotte heb ik met restauratiemortel voor Udelfanger zandsteen het piepkleine naadje nog gedicht, zodat je er helemaal niets meer van ziet.

Vormgeven

begin met detailleren van de kop en de kroonEn de rest is simpel genoeg: gewoon nahakken hoe het origineel eruitziet. Ik werk van boven naar beneden en ben inmiddels bij de baard aanbeland. Ik heb veel werk gehad aan de kroon en het kruis, om het allemaal mooi strak te krijgen. Toch zit er nog veel werk in bij het afwerken, maar dat komt allemaal later. Voor nu ben ik in ieder geval heel blij dat alles mooi past en dat het zonder brokken gelukt is.

Galerij

 

detailleren van de baard en het gezicht

detailleren baard en gezicht

Lees het vervolg van het werk aan dit beeld in het volgende artikel.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Paus Leo de Grote voorzagen

bovenlijf beeld Paus Leo de

Nog een heiligenbeeld

glas-in-loodraam Paus Gregorius

paus Gregorius leek verdacht veel op Paus Leo

glas-in-loodraam met opschrift Gregor. Magn.

Maar de naam van deze paus staat onderaan het venster: Gregorius Magnificus

Zoals je je misschien herinnert heb ik eerder dit jaar het beeld van Thomas van Aquino voor de Sint-Janskathedraal afgerond. Het beeld is intussen geplaatst en ik kon meteen verder met het volgende beeld: Paus Leo de Grote. Het is een ruim honderd jaar oud beeld van een bebaarde man met een tiara, een boek en een Byzantijns kruis. Eerst dacht ik nog dat het Paus Gregorius de Grote moest voorstellen, omdat het glas-in-loodraam achter het beeld een soortgelijke paus weergeeft: ook met boek en Byzantijns kruis en tiara, maar zonder baard en met een duif.

Attila de Hun

Scheuren in het gezicht van het beeld van Paus Leo

verweringssporen in het gezicht

Maar uiteindelijk bleek dat ik me toch vergiste, onder meer omdat op de console van dit beeld Attila de Hun staat afgebeeld. In het jaar 452 lag het Hunnenleger klaar bij het Gardameer, met plannen om Rome aan te vallen, maar Paus Leo bezocht hem en praatte het hem uit zijn hoofd. Over overredingskracht gesproken. Paus Gregorius kwam pas honderd jaar later.

Verweringsproces

kleed van het beeld van Paus Leo is verweerd

verdwenen plooien in het kleed

De twee beelden van Thomas van Aquino vertrokken in een krat naar Den Bosch, waar het nieuwe beeld op de kerk werd geplaatst en het oude beeld in het museum werd bijgezet. Per kerende post kreeg ik het oude beeld van paus Leo terug. Bij het steigerbezoek had ik al gemerkt dat het beeld nog wel bijna alle details had, maar dat de steen er niet al te best aan toe is.

Net als bij Thomas is het beeld gemaakt van Udelfanger zandsteen. Het materiaal is indertijd verticaal toegepast, en dat heeft gevolgen gehad bij de verwering: verticale uitspoelingssporen en het verdwijnen van een aantal plooien van zijn kleed. Ook is het beeld aan de achterkant sterk afgebladderd en als er nu niets gebeurt heb je kans dat over een jaar of tien veel details nog veel sterker aangetast zijn en dat het heel lastig wordt om een goede reconstructie te maken.

Staand leger

voet van het beeld van Paus Leo de Grote

afgebrokkelde plooien

Zoals ik heb uitgelegd in het eerste artikel over het beeld van Thomas van Aquino is het niet wenselijk als de lagen verticaal door het beeld lopen. Maar het is niet altijd mogelijk om dat te vermijden. In de steengroeve is de laagdikte niet groter dan zo’n 120 centimeter, en het beeld is minimaal 150 cm. Om die reden heeft men indertijd een liggend stuk steen uitgekozen en dat rechtop gezet. Dat noemt men staand leger. Maar deze keer moet ik een beeld maken met liggend leger, waarin de lagen dus horizontaal lopen. Dat kan alleen als ik ook dit beeld uit twee stukken maak. Een lijf en een stuk met hoofd en schouders.

Voorzagen

voorzagen nieuwe beeld, stap 2

voorzagen onderlijf, stap 2

Ik had al blokken steen klaar liggen op het erf: een reststuk van het bovenlijf van Thomas en de tweede helft van het blok waaruit ik Serges engel heb gezaagd. Die twee stukken waren niet van mij, maar van de Sint-Jan. Na overleg is besloten dat ik deze twee blokken kon gebruiken voor dit beeld. Ik begon met het reconstrueren van de missende onderdelen met plastilineklei. Aansluitend kwam het voorzagen van het onderlijf, in drie stappen van grof naar fijn. Daarna volgde hetzelfde proces voor het bovenlijf.

Volgende stap

voorzagen hoofd van het nieuwe beeld, stap 2

voorzagen schouders en hoofd, stap 2

Hierna komt het voorhakken van de twee stukken waar de naad moet komen. Het plan is om de onderste lijn te volgen van het kruis op het kazuifel van de paus. Het zal een lastig klusje worden! Lees het vervolg van deze interessante uitdaging in het volgende artikel over dit beeld.

voorzagen van het nieuwe beeld, stap 3

voorzagen onderlijf klaar

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld De Ledigheid

-naar het eerste bericht over deze luchtboog-↑

eerste stadium van voorhakken De Ledigheid

Acedia

Het volgende luchtboogbeeld van boog 24 van de Eusebiuskerk in Arnhem was me niet helemaal duidelijk. We hebben alle zeven zonden voorbij zien komen, behalve de Luiheid, ook wel ledigheid, gemakzucht of traagheid genoemd, dus dit moest hem dan worden.

Ledigheid

vervolg hakken luchtboogbeeld De LedigheidAlleen snap ik niet goed hoe de beeldhouwer dit bedoeld had. Ik dacht dus ook eerst dat dit de Hoogmoed was, een dame met wellustig decolleté die hoog te paard zit. Of moet het een ezel voorstellen?

Dolce Far Niente

luchtboogbeeld De Ledigheid voltooidMisschien dat deze dame de doelloosheid van een rijke verveelde dame uitbeeldt, die nutteloos haar dagen slijt en de werkpaarden het werk laat doen? ‘Ledigheid is des duivels oorkussen,’ zei men vroeger al, al dacht ik altijd dat ze bedoelden dat je erg lenig moest zijn als je de duvel een zoen op zijn oor wilde geven. Deze dame is in ieder geval lenig genoeg!

Hoe het ook zij, ik heb het beeld gewoon gekopieerd. Al werkend merkte ik dat niet alleen de borsten overboord dreigen te hangen, maar zelfs de tepels zijn in beeld. ‘Het is zeker weer voedertijd’, merkte collega Stide op. ‘Hoezo?’ vroeg ik.

‘Nou,’ zei hij, ‘de biggetjes kijken al over de trog!’

Structuur

luchtboogbeeld De Ledigheid voltooid

Het oude beeld had een sterk verweerd oppervlak, maar toch was er iets te zien dat de beeldhouwer iets van structuur had aangebracht en een dikke wollen jurk had gesuggereerd. Dat heb ik geprobeerd na te bootsen door eerst het paard en de jurk te boucharderen, en daarna met een spitsbeitel korte, ondiepe voren in de jurk te maken, waardoor een levendig oppervlak ontstaat.

Potjeslatijn

beeld De Afgunst-voorzagen

voorzagen van De Afgunst-stap 2

In een vorig bericht over deze luchtboog heb ik verteld over het thema dat deze beelden uitdragen: de zeven hoofdzonden. Elk beeld dat we tot dusver gehouwen hebben (en Jelle heeft er drie van de zeven gemaakt) heeft een Latijnse naam in het zijprofiel gekregen: Superbia voor de IJdelheid, Gula voor de Vraatzucht, Ira voor de Woede, Avaritia voor de Hebzucht, deze Luiheid of Ledigheid heet Acedia, en dan komt Stide straks nog met Luxuria voor de Wellust en Invidia voor de Afgunst. Die zijn inmiddels ook onderweg.

Een mysogyne beeldhouwer?

beeld De Afgunst-voorzagen

voorzagen van De Afgunst- stap 3

Een aantal dames heeft opgemerkt dat de vrouwen er nogal bekaaid afkomen in deze reeks, want eigenlijk is alleen de Woede een man. Dat druiste tegen hun rechtvaardigheidsgevoel in en sommigen kenden de beeldhouwer daarom een zeer negatieve kijk op vrouwen toe.

Maar ook van de komende reeks die de Deugden moet voorstellen is de meerderheid als vrouw weergegeven. De conclusie is duidelijk: Eduard van Kuilenburg, die in de jaren vijftig bijna alle luchtboogbeelden hakte, had geen moeite met vrouwen. Integendeel: hij maakte liever beelden van vrouwen dan van mannen. Dat zou verklaren waarom er zoveel vrouwen tussen deze beelden te vinden zijn.

Inmeten

profielen hakken De Luiheid

het profiel leunt 5 graden naar links ten opzichte van het muurvlak en 61 graden neerwaarts

Omdat bij de vorige luchtbogen het bovenste beeld steeds niet helemaal lekker in het muurvlak paste, ben ik voor dit beeld speciaal nog naar de Eusebiuskerk getogen om samen met Remon Theissen van Slotboom Steenhouwers te meten hoe de stand van de boog ten opzichte van de kerk was. Zo’n bezoek aan de kerk is altijd een prachtige gelegenheid om het werk van de afgelopen tijd in ogenschouw te nemen. Het werd me weer duidelijk hoeveel vakmanschap er in deze restauratie gestoken wordt. Het voltooide deel staat er prachtig bij, en ook onze eerdere luchtboogbeelden met de bazuinengelen, wijze maagden, dwaze maagden en gebrekkigen uit de zaligsprekingen komen daarin goed uit.

luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde luchtbogen Eusebiuskerk zuidzijde


naar het volgende artikel over luchtboogbeelden→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Ik ben ook te vinden op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

De boog der zeven zonden-2: Beeldhouwen!

kopiëren luchtboogbeeldje De Woede. Foto tijdens het hakken van de detailsMisschien weet je het nog: op 9 maart 2019 plaatste ik een bericht over onze volgende luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk, die in brokken op ons erf arriveerden. Deze beelden waren tot in de kern met acrylhars geïmpregneerd, maar er ging iets mis en ze barstten uit …Lees het hele artikel…

kopie van Thomas van Aquino voltooid

-klik op de foto’s voor meer details-

de twee delen van het beeld zijn aangeen gelijmd

7. De delen zijn verlijmd

begin maken met het hakken van de kop

8. beginnen met hakken van gezicht en vogel

Thomas in twee delen

Na lange onderbrekingen (pinakels voor de Eusebiuskerk en kanthogels voor de Domkerk maken) is het beeld van Thomas van Aquino nu eindelijk af. In mijn eerdere blogberichten kun je lezen wie deze man was en hoe ik het beeld reconstrueerde, en hoe ik het kopiëren van het beeld ben begonnen met een heleboel zaagwerk.

Toen ik de draad weer oppakte waren …Lees het hele artikel…

Twee gestolen gevelbeelden: een kop en een lepelaar

Terug van weggeweest!

Ik heb de afgelopen tijd veel verschillende projecten onder handen gehad en ben even niet toegekomen aan berichten erover op dit blog. Maar, gelukkig hebben we de foto’s nog, zoals de zakenman zei toen hij zijn miljoenenjacht zag zinken. Dit project is een interessante uitdaging geweest tussen alle ornamentwerk door. Het ging namelijk om een gevelbeeld met een lepelaar en een boeddhakop uit Haarlem.

De originele natuurstenen ornamenten waren afkomstig uit de gevel van het Luthers Wees-en Oudeliedenhuis, dat gebouwd was in 1906. Na de sloop van dit tehuis zijn de stenen hergebruikt in de tuinmuur van het in 2015 ook weer gesloopte Vitae Vesper Bejaardenverzorgingstehuis. Er is een appartementencomplex op dit terrein gekomen en de gevelstenen bleven afgedankt en verweesd achter. Het Lutherse Kerkbestuur wilde …Lees het hele artikel…