Drie luchtbogen klaar- terugblik

luchtbogen met de apostelen en muzikantenIk kreeg van mijn collega Jelle Steendam onlangs een aantal foto’s doorgezonden. We hadden inmiddels al weer heel wat luchtboogbeelden afgerond, en zoals gebruikelijk gaan we dan een dagje naar de Eusebiuskerk in Arnhem om het gemaakte werk ter plekke bij te werken voor een goede aansluiting. Dat werk wordt wel accorderen genoemd, en deze keer hadden Stide en Jelle de bovenste twee luchtboogbeelden gemaakt, dus mochten zij de aansluiting van de luchtbogen op de kerk verzorgen. We hadden al wat speelruimte gelaten omdat we wisten dat het niet perfect ging passen, maar deze keer was het wel heel veel werk. Toch had Jelle nog tijd weten te vinden om een paar aardige foto’s te maken.

Zeven zonden

luchtboog met de zeven zondenAl eerder waren de beelden van De Zeven Zonden geïnstalleerd. Maar daar viel niet zoveel aan te accorderen, dus ik hoefde niet langs te komen. Daarom was ik wel blij met Jelles foto’s van deze luchtbogen, kan ik eindelijk zien hoe ze erbij staan. Het is een heel sprekend, expressief stel geworden! Van onder naar boven zien we hier de Wellust (kopie gehouwen door Stide), de Hebzucht (kopie door Jelle), de Woede (kopie gehouwen door mij), de IJdelheid (Jelle), de Afgunst (Stide), de Vraatzucht (Jelle) en de Ledigheid (Koen). Ze zitten mooi gevarieerd op de boog en hebben elk hun eigen attribuut vast, zoals de padden aan de borst van de Wellust, de geldbuidel van de Hebzucht, het mes van de Woede, de spiegel van de IJdelheid, de slang aan het oor van de roddelende Afgunst en het werkpaard van de luie Ledigheid.

Zes apostelen

luchtboog met de ApostelenDe zes Apostelen hadden ook elk hun attribuut: van onder naar boven zien we Petrus met de sleutel (kopie door Stide), Andreas met andreaskruis (door mij gekopieerd), Paulus met zwaard (Jelle), Thomas met staf en winkelhaak (Jelle), Jacobus de Mindere met knots (Koen) en Jacobus de Meerdere met zwaard en jacobsschelp (Koen). Bovenaan houdt het Lam Gods het kruis vast (kopie gemaakt door Jelle). Meer over de thematiek van deze luchtbogen lees je in dit blogartikel↑.

Zes muzikanten

accorderen Lam Gods van luchtbogen met apostelenDe laatste boog die deze dag bezocht werd, was de groep muzikanten van boog 16.

Van onder naar boven zien we hier de trompettist (Stide), de fluitiste (Koen), de luitspeelster (Jelle), de vrouw met de lier (Jelle), de violist (Jelle), de man met de trekzak (Koen) en de man die luistert met zijn hand bij zijn oor. Stide had dit laatste beeld gehouwen en dus mocht hij hiervoor de aansluiting op de kerk verzorgen. Lees meer over deze luchtbogen onder deze link↑.

Het mag wel in de krant

krantenartikel in TrouwIn diezelfde periode verscheen er ook een een artikel in dagblad Trouw over deze restauratie (klik op de afbeelding om het online te lezen). Het artikel stipt aan hoe in deze tijd steeds meer kerkelijke gebouwen hun religieuze functie verliezen en dat er steeds vaker passende invulling voor moet worden gevonden. Dat maakt het ook lastig om sponsoren voor een peperdure restauratie te vinden. Men heeft niet meer de affiniteit met de oude positie en macht van de kerk in de samenleving.

Toch voelen mensen zich vaak wel verbonden met de beeldbepalende gebouwen zelf. En de beeldhouwwerken erop en eraan worden dan de ambassadeurs van het gebouw. Vooral de speelse luchtboogbeelden van Van Kuilenburg zijn de elementen die de bezoekers raken en uitnodigen tot kennismaking. Hebben we toch nog een belangrijke functie voor de stad, als beeldhouwers!

Niet alles gaat naar de beeldhouwers….

Nu lijkt het in het krantenartikel alsof deze restauratie 32 miljoen euro is gaan kosten omdat er zoveel beeldhouwwerk aan de kerk zit. Dat de beeldhouwers het leeuwendeel van deze restauratie opsouperen. Ik moet jullie teleurstellen, dat is helaas niet zo. Er zijn 96 luchtboogbeelden. Maak er voor het makkelijk rekenen 100 stuks van, en dan nog eens zoveel voor de toren. 200 stuks. Als wij dan zeg maar 20 miljoen zouden opmaken, dat is dan 100.000 euro per beeld? Je zult snappen dat dat niet klopt. Dat zou wel heel snel verdiend zijn voor een paar weekjes werk.

Nee, we maken maar een fractie van dit bedrag op. Er zijn nog heel veel posten die veel meer in de kosten lopen, zoals vensters, dak, vloer, steigers. Maar het beeldhouwwerk is gelukkig wel het meest in het oog springende onderdeel van de kerk, dus daarmee zijn we zeker miljoenen waard.

Update 29-8-2020 : nog wat puntjes op de i gezet

Afgelopen dinsdag zijn Jelle en ik nog een dagje terug geweest om nog wat extra accordeerwerk aan de onderliggende profielen te verzorgen. Dat gaf me ook de kans om zelf nog een reeks foto’s te maken van deze drie bogen. Ik heb ze aan de galerij toegevoegd.

 

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

Luchtboogbeeld: Jacobus de Mindere

kopie van luchtboogbeeld Jacobus de Mindere in Muschelkalk-steen

Twee Jacobussen

Het volgende luchtboogbeeld van de Eusebiuskerk in Arnhem was er een uit de reeks apostelen van boog 16. Het stelt een zwaargebouwde man voor met een knots. Dit zou ofwel Judas Thaddeus kunnen zijn, ofwel Jacobus de Mindere. Hij werd de Mindere genoemd omdat hij later apostel werd dan Jacobus de Meerdere. Die andere Jacobus was samen met de apostel en evangelist Johannes een zoon van Zebedeüs, een visser. Ze waren hun netten aan het inspecteren toen Jezus aankwam en hen vroeg vissers van mensen te worden.

Broeder des Heren

kopie van luchtboogbeeld Jacobus de Mindere in Muschelkalk-steenMaar Jacobus de Mindere werd wel ‘broer van de Heer genoemd’. Hoe zat dat dan? Welnu, volgens de Middeleeuwse verhalen, die iedereen in die tijd wel kende, was timmerman Jozef eerder getrouwd geweest en had hij een aantal kinderen uit dat huwelijk, maar zijn vrouw was overleden. Hij was weduwnaar toen het jonge meisje Maria (Mirjam) bij hem in huis kwam wonen. Ze ontfermde zich over de kinderen, en vooral Jacobus was erg op haar gesteld omdat hij nog erg jong was toen hij zijn moeder verloor. Maria was ongeveer 14 toen zij uit de bescherming van de tempel bij Jozef kwam wonen. Haar vader en moeder, Joachim en Anna, hadden als door een wonder op hoge leeftijd nog een kind gekregen en haar daarom aan God toevertrouwd als tempelmaagd. Zij was dus zeer zuiver opgevoed en geschoold in hoge spirituele kennis.

Toen zij 16 jaar oud was bleek zij opeens zwanger en wilde Jozef afstand van haar nemen, maar de engel vertrouwde hem toe dat zij een groot wonder bij zich droeg. Hij besloot haar te trouwen. Maria werd de moeder van Jezus, en Jacobus groeide met hem op. Hij was minstens zeven jaar ouder, maar behoorde tot zijn trouwste discipelen.

Knots

kopie van luchtboogbeeld Jacobus de Mindere in Muschelkalk-steenDie knots die de apostel Jacobus bij zich draagt geeft blijk van een andere manier van denken die in de Middeleeuwen werd gehanteerd. De nadruk kwam te liggen op het lijden en het martelaarschap van Jezus en van zijn apostelen en heiligen, daarom kreeg de knots waarmee hij ter dood was gebracht een prominente plaats in de afbeeldingen van Jacobus. Nu is dit helemaal geen Middeleeuws beeld, maar gemaakt in 1956 door Eduard van Kuilenburg. In het boek over het beeldhouwwerk van de Eusebiuskerk schrijven Elisabeth den Hartog en Ronald Glaudemans dat de thema’s voor het beeldhouwwerk werden aangedragen door Arnhems stadsarchivaris dhr Schaap. Dat zou kunnen verklaren waarom Van Kuilenburg de heiligen zulke traditionele attributen heeft meegegeven.

Volgens de traditie werd Jacobus de Mindere ook wel afgebeeld met een voldersstok, een zwaar stuk hout dat hij het vervilten van wol gebruikt wordt, omdat hij daarmee zou zijn doodgeslagen. Dus wie anders werd er de beschermheilige van alle wolvilters dan Jacobus? Die onnavolgbare gedachtenkronkels van die Middeleeuwers ook…

Tegenwoordig zouden we meer geïnteresseerd zijn in het leven en de werken van zo’n apostel dan in zijn marteldood. De lugubere details en de nadruk op martelaarschap voor de Kerk zijn bepaald van een andere tijd.

 

naar het volgende luchtboogbeeld→

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑
en op YouTube↑

De boog der zeven zonden-2: Beeldhouwen!

kopiëren luchtboogbeeldje De Woede. Foto tijdens het hakken van de detailsMisschien weet je het nog: op 9 maart 2019 plaatste ik een bericht over onze volgende luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk, die in brokken op ons erf arriveerden. Deze beelden waren tot in de kern met acrylhars geïmpregneerd, maar er ging iets mis en ze barstten uit …Lees het hele artikel…