• Luchtboogbeeld: Caritas, de Liefde

    het kopiƫren van luchtboogbeeld Caritas voor de Eusebiuskerk in Arnhem
    het beeldje Caritas tijdens het kopiƫren

    Caritas in de knel

    Er hangen sombere wolken rond de Arnhemse Eusebiuskerk. Na jarenlang soepel en voortvarend restaureren is er een eind gekomen aan het eerste restauratiepotje. In een eerder bericht van 2016 kon ik melden dat er eindelijk geld was losgekomen, en hoewel er zeer efficiƫnt met de subsidies is omgesprongen, was toen al bekend dat het niet voldoende zou zijn voor de afronding van het hele project. Er is een hoop drukte in de media over, en meteen zijn er ook mensen die roepen dat het hele project een bodemloze put zou zijn, maar die praten als een kip zonder kop.

    Een restauratie van topklasse

    De Eusebius wordt voor dit geld, minder dan eenderde van het bedrag dat eerst was ingeschat, grondig gerestaureerd en ook aangepast aan de hedendaagse eisen. De tijd van massale kerkgang ligt nu eenmaal achter ons, en de kerk wordt nu vooral voor andere doeleinden gebruikt. Daarbij is dit een restauratie van topklasse, wat voor iedereen te zien is die de kans krijgt rond te dwalen door het gebouw en over de steigers. Zeker geen bodemloze put, maar een voorbeeldproject. Het zou dom zijn nu te stoppen, nu we de eindstreep naderen en binnen het budget zijn gebleven ondanks uitbreidingen van de restauratieaanpak. Ik zie dus met alle vertrouwen uit naar de volgende investeringsronde in dit belangrijke gebouw.

    In de Gelderlander van 6 oktober 2020 was het volgende artikel te lezen:

    Restauratie Eusebiuskerk weer stilgelegd; tekort van 3 miljoen euro

    steigerbezoek Eusebius luchtbogen
    De steiger rond de toren van de Eusebiuskerk in 2016

    ARNHEM – De restauratie van de Eusebiuskerk in Arnhem is opnieuw wegens geldgebrek stilgelegd. In 2016 werden de werkzaamheden ook al eens gestaakt, omdat er geen subsidies van de verschillende overheden loskwamen.

    Er ontbreekt nu nog circa 3 miljoen voor de voltooiing van de laatste fase van het grootschalige restauratieproject aan dit rijksmonument. De hoop is dat de provincie Gelderland op korte termijn financieel bijspringt.

    Op deze provinciale steun was al eerder gerekend, maar door uiteenlopende omstandigheden is die nog niet toegekend.

    Binnen de begroting

    Het geld is nodig voor de herstelwerkzaamheden aan het koorgedeelte van het gebouw. Dat is het gedeelte aan de oostzijde van de kerk, tegenover het Duivelshuis. Het totale restauratieproject voor de Eusebiuskerk was in 2013 begroot op circa 32,5 miljoen euro. Het totale project blijft binnen de begroting.

    Gedeputeerde Staten van Gelderland hebben recent aan de Provinciale Staten voorgesteld om een subsidie beschikbaar te stellen van maximaal 2,5 miljoen euro aan de Stichting Eusebius Arnhem, die verantwoordelijk voor het behoud en de exploitatie van het godshuis.

    Maar pas in november beslissen de Provinciale Staten tijdens de behandeling van de begroting voor komend jaar of ze daarmee akkoord gaan.

    -Lees het hele artikel hier ↑

    Nog twee artikelen: het eerste over het mysterie van het budgettekort↑ en het tweede over de periode van wachten op meer geld↑.

    De teneur van deze twee artikelen is hetzelfde: veel alarm en drama, terwijl er eigenlijk niet veel aan de hand is. Met het beschikbare geld is ontzettend veel gedaan en ook de afronding van de restauratie zal even zorgvuldig verlopen.

    Gevolgen voor de beeldhouwers?

    Kopiƫren luchtboogbeeld de Hoop (Spes)
    het kopiƫren van luchtboogbeeld De Hoop bij 35 graden Celsius

    Eigenlijk heeft dit voor ons wel en ook geen consequenties. Enerzijds blijven wij gewoon ons ding doen en persen we er nog steeds het ene na het andere luchtboogbeeld uit. Anderzijds is ook voor ons het budget tijdelijk even stilgelegd. Waarom gaan we dan wel nog gewoon door met die beeldjes, zul je je afvragen?  Dat heeft alles te maken met een periode van betrekkelijke rust voor een grote drukte.

    Veel werk in aantocht

    Het oude luchtboogbeeld De Hoop van tufsteen
    Het oude luchtboogbeeld De Hoop, van tufsteen

    Ik kan er nog niet alles over zeggen, maar in weerwil van de ogenschijnlijke kalmte op dit blog zijn vooral Jelle en ik de afgelopen periode razend druk geweest. Dat is de reden dat ik het schrijven van blogartikelen er even niet bij kon hebben. Sterker nog, ik heb onlangs een luchtboogbeeld afgerond dat De Hoop voorstelde, uit de reeks van de Zeven Deugden, en ben straal vergeten er foto’s van te maken! Tja, dan lukt het ook daarom niet om daarover een artikel te schrijven. Maar die wordt niet vergeten, ik zal er later bij de Eusebiuskerk foto’s van maken, waar het beeld in opslag ligt.

    Een hele drukke herfst en winter

    Het wordt de komende maanden nog gekker, omdat we momenteel al bezig zijn met grote kruisbloemen voor de Utrechtse Domtoren, en er komt nog een groot project in Veghel aan, ik moet nog een aantal kleinere projecten onder handen nemen, mijn moeder wacht met smart op de grafsteen van mijn vader, en er komt nog een groot aantal ornamenten en beeldhouwwerken aan die ik nu nog niet kan benoemen.

    Zeven Deugden

    beeldhouwer Stide Vos met gescheurde oude luchtboogbeeldje Fides
    Stide bij het oude luchtboogbeeldje van Fides. Dit beeldje laat goed zien waarom wij deze kopieƫn hakken: ze zitten helemaal vol met scheuren.

    Maar rond de zomerperiode hadden we een wat rustigere tijd. Maar we hebben niet stilgezeten! Zoals we vorig jaar de luchtboog met de Zeven Zonden hadden, was er nu de luchtboog ernaast, met de Zeven Deugden. Jelle en ik hebben ze inmiddels bijna allemaal af, behalve het beeldje van het Geloof, dat Stide nu onder handen heeft.

    Wij dachten dat het slim zou zijn om nu al de volgende luchtboog aan te pakken, omdat we al wisten dat er zoveel werk aan zat te komen. Bij de Eusebiuskerk zaten ze daar echter niet op te wachten. Deze luchtboog valt eigenlijk onder de volgende restauratiefase en daar waren ze nog niet eens aan begonnen. Plus dat het budget begon op te raken. Maar met wat overleg konden we vooruit. Als we het hadden uitgesteld was het komend voorjaar nog veel en veel drukker geworden!

    Twee griffioenen

    boetseren in klei van schild griffioen
    Het boetseren van het schild voor de twee griffioenen

    Toen er van de zomer wat ruimte kwam hebben Jelle en ik meteen de kans aangegrepen om eindelijk eens doortastend verder te gaan met het modelleerwerk aan de twee gespiegelde griffioenen, waaraan ik al in 2017 was begonnen. Het werk heeft geen haast omdat het kasteel nog niet klaar is, maar nu zijn we hard aan de slag geweest. Binnenkort een uitgebreid verslag. We hebben in ieder geval kleimodellen op ware grootte gemaakt en in gips afgegoten. Op Instagram krijg je iets van deze werkzaamheden te zien.

    Caritas, de Liefde

    kopiƫren van luchtboogbeeld Caritas

    Een van de beeldjes die ik voor boog 23 gekopieerd heb is Caritas, het zinnebeeld van de Liefde.  Nogal toepasselijk voor deze tijd in de restauratie van de Eusebiuskerk betekent Caritas ook Liefdadigheid en Vrijgevigheid.

    Beeldhouwer Eduard van Kuilenburg heeft Caritas uit tufsteen gehouwen als een jonge vrouw in een dikke jurk, die een wat lusteloos kind in vreemde verhoudingen op schoot heeft. Het heeft een nogal klein hoofd en enorm brede schouders.

    voltooide beeldje Caritas

    In de kopie heb ik Caritas een paar kleine aanpassingen gegeven, waardoor het kind iets meer een kinderhoofd heeft. Ook heb ik het hart dat zich aan de rechter zijkant bevond, van een plat object omgezet in een rond, opgepompt hart, omdat ik gelukkig meer massa op dat punt in de steen had. Het is kenmerkend voor onze aanpak: we houden ons grotendeels wel aan het originele beeld, in afwerking, maatvoering en details, maar enkele punten proberen we wel nĆØt iets meer spanning te geven, waardoor het beeld een beetje sprekender wordt. Ook hakken we, net als bij de Zeven Zonden, de Latijnse naam van elke deugd in het zijprofiel. Zie hierover meer in het bericht over het vorige luchtboogbeeld uit deze reeks: Temperantia.

    Galerij

    Naar het volgende luchtboogbeeld →

  • De boog der zeven zonden-2: Beeldhouwen!

    kopieren luchtboogbeeldje De Woede. Foto tijdens het hakken van de details

    Misschien weet je het nog: op 9 maart 2019 plaatste ik een bericht over onze volgende luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk, die in brokken op ons erf arriveerden.

    Deze beelden waren tot in de kern met acrylhars geĆÆmpregneerd, maar er ging iets mis en ze barstten uit hun voegen. Letterlijk. Op een oude foto kun je zien hoe de beelden als een hoepel, strak gespannen boven de luchtboog staan, omdat ze zo uitgezet zijn.

    luchtboog 24, uitgezet en gebroken

     Jelle is toen een hele tijd bezig geweest om alle losse delen bijeen te zoeken en weer samen te voegen tot herkenbare beelden. Dit waren de zeven beelden van boog 24, met als onderwerp De Zeven Zonden. De eerste beelden zijn inmiddels klaar.

    Nou heb ik zelf nog niet eens zoveel werk voor deze boog gemaakt, omdat ik vooral druk was met andere projecten: Thomas van Aquino, kantbloemen voor de Domkerk, en familiewapens (ik ben al weer met de volgende bezig, in hardsteen).

    Ondeugende dames voor Jelle

    Jelle Steendam bezig met hakken kopie luchtboogbeeldje De Vraatzucht
    Jelle Steendam met De Vraatzucht

    Ook Stide had het druk met andere projecten, dus Jelle was degene die het meest de vaart erin had. Hij heeft een aantal beelden voorgezaagd en achtereenvolgens De IJdelheid en De Vraatzucht staan hakken. Hij is nu bezig met De Hebzucht. Ik heb alleen De Woede nog maar gemaakt en Stide werkt nu aan De Wellust.

    Luchtboogbeeldje De Ijdelheid, kopie door Jelle Steendam
    De IJdelheid is erg ingenomen met haar eigen schoonheid

    De IJdelheid is een dame met lang haar en een spiegel, de Vraatzucht is een dikke dame die iets in haar mond propt, en de de Wellust is een blote dame met padden aan haar borst. Ik houd het hier verder maar kort over die beelden, dat mogen de heren op hun eigen website uitleggen.

    De Woede

    Een van de zeven zonden is de razernij, woede of boosheid. Dit was het beeldje dat ik zelf  onder handen kreeg. Het stelt een man voor die een mes trekt en met een van nijd vertrokken kop en de haren strak achterover iedereen de schrik aanjaagt.

    lopiƫren luchtboogbeeldje De Woede
    Kopie hakken van luchtboogbeeldje De Woede

    Het originele beeld had scherpe tandjes, maar wel de ogen dicht, zodat de uitdrukking een beetje halfslachtig was. Ik heb er dus maar een paar fotootjes aan besteed om uit te zoeken hoe de ogen staan bij zo’n kop.

    uitdrukkingsstudie voor luchtboogbeeldje De Woede

    Latijnse termen

    luchtboogbeeldje hakken De Woede (close-up)

    Elk van deze zeven ondeugden heeft een latijnse term, en het lijkt me wel aardig om voor elk beeldje dat woord in de zijkant van het profiel te hakken. Dit zou dan Ira worden, de Vraatzucht wordt Gula, de IJdelheid Superbia en de Wellust wordt Luxuria. Dan zijn er nog Avaritia (gierigheid/hebzucht), Acedia (luiheid/traagheid) en Invidia (afgunst/kwaadsprekerij). Ook elke deugd heeft zo zijn term, maar die komen pas veel later aan bod, want hierna krijgen we eerst de Muzikanten en de Apostelen onder handen van boog 14 en 16.

    Kisten vol puin: oude foto’s gezocht!

    kisten met luchtboogbeelden die nog gekopieerd moeten worden.
    een aantal van de kisten met oude luchtboogbeelden
    een kist met een luchtboogbeeld dat in puin ligt
    als je oude foto’s hebt dan zou dat me erg helpen bij de reconstructie

    Het was een paar weken goed weer, dus ik heb de gelegenheid te baat genomen om alle overige luchtboogbeelden alvast op te meten, zodat we te zijner tijd de nieuwe steen kunnen bestellen. Maar ik trof lang niet alle beelden in goede staat aan! Er waren een paar kisten bij met alleen nog maar een goeie laag puin onderin. Ik twijfel er niet aan dat we desnoods ook deze beelden heel aardig zouden kunnen reconstrueren, maar zeven van deze beelden zullen niet meer terugkeren op de kerk. Er wordt hard nagedacht over een moderne invulling voor de gaten die ze achterlaten.

    verweerde tufsteen beelden in opslag op erf beeldhowuerij
    een klein deel van de oude beelden op het erf

    Maar voor de rest moeten we alles herstellen en voor de ontbrekende delen onze creativiteit erop loslaten. Als iemand nog oude foto’s van de luchtbogen weet waarop de beelden nog in vol ornaat prijken, dan kan ik die heel goed gebruiken. Mijn emailadres vind je op de contactpagina.

    Bijna 60 klaar, nog 38 te gaan?

    verweerde beelden van De Muzikanten in opslag
    een paar van de zeven muzikanten en zeven apostelen van boog 14 en 16

    We schieten al lekker op met nieuwe beelden hakken: met deze drie zijn we op 56 beland en nummer 57 en 58 zijn al onderhanden. Het is bijna niet voor te stellen dat we er al zoveel gemaakt hebben en het blijft leuk om te doen! Ik moet eerlijk toegeven dat de Dwaze Maagden en vooral de Gebrekkigen niet zo erg interessant waren, maar deze zijn zeker de moeite waard omdat ze zo expressief zijn en duidelijk een verhaal vertellen. En dan moet je nog bedenken dat we nog heel veel werk voor de toren van de Eusebiuskerk hebben gemaakt. Vooral Stide heeft  maanden in de werkplaats in Arnhem staan hakken en erg veel kraagstenen gekopieerd.

    lijst met alle luchtbogen en hun thema's
    -klik op de foto voor een grote weergave-

    Er zijn er nog een hoop beeldjes te gaan, maar niet alle beelden zijn nog te redden. We weten dus niet hoeveel we er precies nog krijgen, maar voor de nieuwsgierigen onder ons is hier een overzicht met alle luchtboognummers en de thema’s per boog.

    Naar het volgende luchtboogbeeld en op YouTube

Geen berichten meer om te tonen.

Geen berichten meer om te tonen.