• Zaterdagproject: twee Kalasams in dolomiet

    een van de twee kalasams in groene dolomiet kalksteen (Anröchter Grünstein)

    Strikte geheimhouding!

    reliëfs in basaltlava

    Het is alweer een tijdje geleden dat ik een project gedeeld heb, en dat komt omdat ons huidige project er een is van grote omvang. Niet alleen moet er gigantisch veel voor gemaakt worden, maar ook is een hoop van dit werk nieuw en verrassend. Ik mag wel zeggen dat het gaat om de gevelreconstructies voor de kerk van Veghel, maar de details blijven nog een verrassing omdat het een geschenk wordt aan de stad/het dorp. We zijn al ruim een jaar bezig met de voorbereidingen, de reconstructies en het beeldhouwen. Inmiddels wordt er volop gewerkt aan de opbouw en zijn wij toe aan de laatste onderdelen, maar de kers op de taart houden we nog even geheim. Ook voor ons is dat een spannend onderdeel, waarvan we uitzien naar het resultaat. Update: het werk is inmiddels geplaatst en onthuld. Lees meer onder deze link↑ en de verdere berichten.

    Zaterdagproject

    blokken voor de twee kalasams in groene dolomiet kalksteen (Anröchter Grünstein)
    twee blokken dolomiet

    Maar naast alle Veghelse drukte zag ik nog kans om mijn zaterdagen goed te benutten en twee tempelbekroningen te maken in dezelfde groene dolomietsteen waaruit ook de sokkel voor mijn vaders beeldje ‘Overgave’ gemaakt is evenals zijn grafsteen.

    Dit was een onderneming die enige planning vereiste omdat het heel rank zou worden en toch sterk moest blijven. Hoe heb ik dat aangepakt? Ik wilde niet dat dit ornament na een aantal jaar in de buitenlucht doormidden zou breken, dus besloot ik er een roestvrijstalen draadeind in te verlijmen. Ik boorde een gat middendoor de 80cm hoge steen met een pijpboor, goed uitlijnend zodat ik aan de andere kant een beetje in het midden zou uitkomen. Het moest gelijk maar goed stevig, dus ik koos er een draadeind van 20mm dik voor. Deze moest onderin  15 cm en bovenin 5 cm uitsteken, dus dacht ik de steen met klei af te dichten en gietepoxy om het draadeind heen te gieten. Maar het was nog erg koud buiten en de epoxy wilde niet goed doorstromen.

    Herkansing

    pennen lijmen in de blokken voor de twee kalasams in groene dolomiet kalksteen (Anröchter Grünstein)
    het verlijmen van de pennen

    De tweede poging was met veel dunnere gietepoxy. Deze goot ik vanaf de andere zijde aan, in een kommetje van klei, en deze lijm stroomde wel helemaal door. Gelukt, dacht ik. Maar toen bleek in de week erna dat de lijm niet wilde uitharden! Tot mijn teleurstelling had ik nooit gezien dat je deze lijm boven de 15 graden moet verwerken, en het was maar 5º Celsius. Het spul bleef een beetje rubberig en hoewel het in de maand erna een beetje meer uithardde werd het nooit echt hard. Maar… eigenlijk is dat wel gunstig. Deze tempelornamenten komen op het dak te staan en krijgen daar met behoorlijke temperatuurverschillen te maken. Dan is het juist wel gunstig als de binding niet al te star is.

    Kalasams

    Kalasams zijn ornamenten boven op een hindoetempel, meestal van messing maar soms van steen. Van oudsher werden ze gebruikt om er rijst in te bewaren, zodat na een ramp altijd nog gezaaid kon worden. Ze zijn bedoeld om de tempel te beschermen. Zie ook de Engelse Wikipedia. In dit geval werd ik gevraagd om deze Kalasams te maken voor de tempel van Onderdijk. De ruimte kreeg een nieuw dak, waarbij eerst overwogen werd om de drie schoorstenen allemaal maar te verwijderen, maar later werd besloten om de twee kleintjes te bewaren als voetstuk voor deze kalasams. Ze dienen als bekroning op de tempel.

    Tekenen en uitzagen

    3d schets
    aanzicht en doorsnede voor de twee kalasams in groene dolomiet kalksteen (Anröchter Grünstein)
    aanzicht en doorsnede

    Aan de hand van foto’s tekende ik een model op de computer in Sketchup, waarvan ik na enige aanpassingen een profiel uitprintte. Dat gebruikte ik voor een houten profielmal op ware grootte, dat ik kon gebruiken op mijn beeldenzaag. Met deze beeldenzaag kon ik in een aantal stappen, als een verticale draaibank, de ornamenten uitzagen in steen. Zagen in dolomiet gaat echter erg langzaam, dus ik was wel een paar dagen zoet met het voorzagen van elke kalasam.

    Poetsen en schuren

    een van de twee kalasams in groene dolomiet kalksteen (Anröchter Grünstein)
    eerste draaiwerk

    Maar met voorzagen ben je er nog lang niet. Het resultaat is dan nog onzuiver en erg gestreept omdat het in feite bestaat uit allemaal zaagsneden die rond het ornament lopen. Ik ben nog een aantal dagen druk geweest met vormgeven, schuren, raspen en vijlen voordat het naar mijn zin was. En omdat het allemaal lastige vormen zijn moest ik een groot deel gewoon met de hand doen. Ik heb de twee ornamenten uiteindelijk geschuurd tot korrel 200, zodat het niet te donker en glanzend zou worden. Een beetje mat lichtgroenig, zoals een koperen dak, leek me mooi. Na verloop van tijd verweert deze steen uit zichzelf naar deze kleur.

    Fioel

    bekroning voor een van de twee kalasams in groene dolomiet kalksteen (Anröchter Grünstein)
    de eerste versie van de dop was veel te spits

    Tenslotte moest ik nog twee losse afdekknoppen maken, die ik ook eerst met de draaibank voorzaagde. Ik had een heel ranke vorm voor ogen, maar toen ik de onderdelen op elkaar plaatste bleek het allemaal niet in verhouding. De steel was nog te lang en de knop was teveel Efteling. Toen ik dat allemaal had aangepast was het naar mijn zin. Ik heb het zo gemaakt dat de knop als een dekseltje over het rvs draadeind en de steel valt. Het is een rank geheel geworden, maar door de versteviging erin is het toch verrassend sterk.

    Plaatsing

    eerste van de twee Kalasams geplaatst
    eerste geplaatst

    Ik had van tevoren bedacht dat het handig zou zijn als de twee Kalasams elk uit twee onderdelen bestonden: het eigenlijke ornament en een losse piek. Dan kon ik er een hijsoog op schroeven waaraan ik het stuk kon ophijsen in de werkplaats en ook op het dak kon het handig zijn.

    Dat bleek ook wel. Ik had het allemaal goed voorbereid en omdat vele handen licht werk maken stonden ze binnen de kortste keren op hun plek op de schoorstenen. Met een lange hijsband aan het hijsoog, twee man boven en twee onder, konden we ze makkelijk op het dak hijsen. Ik vermoed dat ze rond de zestig kilo wegen, maar op deze manier was het goed te doen. Ze zijn 80 x 40 x 40 cm groot. Een klein beetje stellen, nog even de dop erop bevestigen en afvoegen en het was klaar.

     

    Galerij

  • Lotusbloem voor het graf van mijn vader

    De symboliek van de lotusbloem

    Voor het graf van mijn vader heb ik een ontwerp gemaakt met golvend water en een grote lotusbloem. De golven staan voor het roerige leven en de lotusbloem is een bekend symbool voor de spiritueel gegroeide mens die geworteld is in het aardse leven, maar de beslommeringen van alledag parelen van hem of haar af, zoals waterdruppels van een lotusblad afrollen. De bloem richt zich naar het licht, zoals de ziel streeft naar eenheid met het Goddelijke.

    Grünstein

    Ik had een paar flinke stukken steen besteld. In de handel wordt het wel dolomiet genoemd, maar de eigenlijke naam is Anröchter Grünstein. Het komt uit het Duitse dorp Anröchte, zo’n 60 km voorbij Dortmund in Nordrhein-Westfalen. Het is eigenlijk in een paar opzichten een ideale steen om in te beeldhouwen: het is niet erg hard, alle oppervlaktebewerkingen komen prachtig tot hun recht, van grof bewerkt tot gepolijst, en je kunt er enorm gedetailleerd in werken. Ook wordt het na verloop van tijd buiten prachtig lichtgroenig.

    Veuls te dik

    In eerste instantie dacht ik de golven goed diep te maken en had dus een plaat steen van 100 x 200 x 20 cm besteld. Ik had een stuk van de golven gemaakt maar het werd allemaal erg onrustig. Dus ik heb gewoon de zaag erin gezet en de dikte teruggebracht naar 12 cm, zodat ik de golven veel subtieler kon maken en het veel meer rust uitstraalde. Deze golven heb ik daarna geschuurd en niet teveel gepolijst, zodat ze een zacht oppervalk behielden dat straks mooi oxideert naar lichtgroen.

    Contouren

    Daarna kwam de lotus zelf. Ik had een mooie afbeelding gevonden op internet. Deze heb ik overgetekend op de 16 cm dikke staande steen en eerst maar eens de contouren ervan weggehaald tot op 8 cm dikte.

    Vormgeven van de bloembladeren

    Daarna kon ik de overgebleven vorm gaan vormgeven. Ik heb de bloembladeren met een tandijzer vormgegeven zodat er een effect kwam van de nerven in de bloembladeren. Een van de meest gehoorde vragen die ik kreeg was of er geen water in blijft staan. Dat is natuurlijk een beginnersfout. Na zoveel jaren in restauratiewerk, ornamenten hakkend in allerlei soorten steen, is dat iets waar ik echt niet meer over hoef na te denken. Hoe wel de bladeren uitgehold zijn loopt het water van elk bloemblad keurig weg naar onderen.

    Uitbesteed

    De plaatsing en de belettering heb ik uitbesteed aan een bevriende steenhouwerij. Harder Natuursteen BV  uit Hoogkarspel heeft dit onderdeel keurig verzorgd. Als ik niet helemaal tot aan mijn nek in opdrachten en deadlines zat, en als ik niet hopeloos uit de routine was geweest qua letterhakken, had ik de tekst misschien zelf verzorgd. Maar nu is het heel subtiel gezandstraald en ingekleurd, en ik ben blij dat het er zo mooi uit. Liever keurig gezandstraalde dan matig handgehouwen letters.

    Ook had ik niet de spullen om zelf op een begraafplaats even zo’n steen te plaatsen. Het is uiteraard allemaal te regelen, maar deze mensen doen dat meerdere keren per week en hebben een aanhangwagen met takel, een platte kar, een verplaatsbare portaalkraan en alle expertise, kortom alles wat nodig is om dit vlot en professioneel uit te voeren. Zelf had ik alles moeten huren en had ik er waarschijnlijk vier keer zo lang over gedaan en veel meer kopzorgen eraan gehad. Je kunt niet altijd alles zelf het beste doen. Ik ben heel dankbaar dat zij dit zo vakkundig allemaal voor ons hebben afgerond.

    Mag het een onsje meer zijn?

    Ik had bij het bestellen van de steen rekening gehouden met de door de begraafplaats verstrekte gegevens. Een familiegraf is 100 x 200 cm en mag tot 100 cm hoog. Maar inmiddels is gebleken dat deze maten een flink stuk groter zijn dan de andere graven, vooral omdat het buurgraf ook nog eens behoorlijk verzakt is. Daarom springt het graf er wel tussenuit nu. De meeste graven zijn 80 breed en 50 hoog. Maar het is wel een sfeervol geheel geworden, dacht ik zo.

    Galerij

    -klik op een foto voor de vergrote versie-

Geen berichten meer om te tonen.

Geen berichten meer om te tonen.