Hogels en kruisbloemen voor de Dom van Aken

twee nieuwe kruisbloemen voor de Dom van Aken in Ierse hardsteen

Voor de Dom van Aken moest een aantal pinakels vervangen worden. De oude waren gescheurd door roestend ijzer en vanwege verkeerd toegepast leger. De afzettingsrichting van de steen moet liefst horizontaal worden verwerkt, omdat er anders kans bestaat dat er een lange verticale plak afbreekt. Hier was dat indertijd verticaal gebeurd.

Het materiaal voor deze pinakels is Ierse hardsteen. Het is vrijwel hetzelfde materiaal als de bekendere Belgische hardsteen, maar het is wat egaler (sommigen zeggen saaier) en makkelijker te bewerken: het is iets minder hard en je gereedschap slijt minder omdat er minder silica in zit.

Zaagwerk

oude kruisbloem en nieuw blok hardsteen Dom van Aken

oude kruisbloem en nieuw blok hardsteen

ruw blok steen voor de Dom van Aken

door de kettingzaag te gebruiken kan het werk vlotten

Ik kreeg het oude model en nieuwe blokken Ierse hardsteen aangeleverd. De vier hogels van de kruisbloem zijn in het midden niet aan elkaar verbonden. Met een haakse slijper kan ik niet helemaal zo diep als tot aan de schacht zagen, maar met een kettingzaag is dat geen probleem. Dat versnelt het hakken aanmerkelijk! Natuurlijk zou een grote zaagmachine dit ook kunnen, maar die heb ik niet. Voor de stevigheid kon ik zelfs nog een stuk vast laten zitten, waardoor de steen niet te makkelijk kan breken.

Vormgeving

voorzagen van de kruisbloem voor de Dom van Aken

voorzagen en ruwe vorm hakken. Met de kettingzaag kan ik strak tot op de schacht zagen

Kruisbloemen zijn in essentie hetzelfde als hogels. Een gotische pinakel bevat van onder naar boven een aantal rijen bladvormen (de hogels), die gewoonlijk worden bekroond met bewerkelijkere bladvormen die in een kruisvorm tegenover elkaar staan (de kruisbloem).

Deze hogels en kruisbloemen van de Dom van Aken zijn waarschijnlijk na-oorlogse kopieën. Ze zijn in ieder geval niet al te spannend gehouwen indertijd. Ik heb, zonder al te veel af te wijken, iets meer spanning in de vorm aangebracht. De grote vormen van de kruisbloem liggen allemaal binnen hetzelfde vlak. Dat maakt het wel makkelijk om deze bloemen snel voor te zagen.

hogels van ierse hardsteen voor de Dom van Akern

op de achtergrond de oude hogels, vooraan de nieuwe

De eenvoudige waterbladhogels heb ik wat dieper gemaakt, en de contouren wat sierlijker en scherper (zie hieronder). In 1993 leerde ik voor het eerst hogels en kruisbloemen hakken, en ik heb er in de afgelopen 25 jaar al heel wat gemaakt, maar nog niet vaak in hardsteen. Omdat arduin of hardsteen, de naam zegt het al, een vrij harde steen is, is het logisch dat de vormen zo eenvoudig gehouden zijn. Maar ook de eenvoudigste waterbladhogel heeft zijn eigen charme, en het is essentieel dat het zijn vormspanning behoudt en dat na generaties van kopie op kopie er niet slechts een vage fledder overblijft. Dat maakt het voor mij ook nog enigszins interessant: het zoeken naar een mooie lijn en vormspanning.

Het is de bedoeling dat er aan de Dom van Aken de komende tijd nog veel meer pinakels vervangen gaan worden.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Een sokkel verwijderd met de betonkettingzaag

Vorige week was ik op Landgoed De Schaffelaar in Barneveld. Daar moest ik een sokkel van Belgisch hardsteen verwijderen, die met vier roestvrijstalen pennen van 2 centimeter dik verankerd was aan een betonnen fundering. De oplossing was natuurlijk de betonkettingzaag op 230 Volt (Cardi Coccodrillo 35 oftewel Renova kettingzaag). De sokkel zal te zijner tijd in het landhuis weer opgesteld moeten worden, maar daarover later meer. …Lees het hele artikel…

Mozes en Aaron-Veghel

Voorgevel Lambertuskerk Veghel met beelden van Mozes en Aaron

Vandaag weer eens een start gemaakt met een interessante restauratieklus. Ik mocht naar de Lambertuskerk in Veghel om twee beelden op te halen: Mozes en Aäron, gehouwen uit Udelfanger zandsteen. De beelden dateren nog van ongeveer de bouwtijd van de kerk, rond 1860. …Lees het hele artikel…

Tufsteen demonteren met een betonkettingzaag

Stide tilt een losgezaagd blok tufsteen uit de muur

Stide tilt een losgezaagd blok tufsteen uit de muur

←naar het eerste bericht over dit project

Vandaag waren mijn collega Stide en ik weer in Nijmegen. We zijn bezig een partij ornamenten aan het Zuiderportaal van de Stevenskerk te vervangen (20 driepassen, 7 consoles, 20 kantbloemen en 3 kapitelen), en op dit moment zijn we toe aan het uitnemen van de laatste blokken. …Lees het hele artikel…

Experiment met een Cut-n-break zaag (video)

←Naar het eerste bericht over dit project

k-3000-cut-n-break-18890cc4
Ik ben toegekomen aan het hakken van de openingen tussen de varens. Alleen zijn sommige openingen zo smal dat een normale haakse slijper daar niet tussen past. Gelukkig zijn daar meerdere oplossingen voor:

-een kettingzaag voor steen en beton (hydraulisch, met benzinemotor, of op 230 volt)
-of een Husqvarna Cut-n-breakzaag. Ook deze is er op benzine of elektrisch. …Lees het hele artikel…