Pinakels voor de Eusebiuskerk


We hebben momenteel karrenvrachten vol met onderdelen van pinakels onder handen. Ze zijn allemaal bestemd voor de Eusebiuskerk in Arnhem. Hieronder wat foto’s van het werk dat ik tot nu toe hiervoor gemaakt heb. Op de foto hierboven zie je al een aantal blokken klaar staan voor transport: achtereenvolgens een oud tufstenen blok, een blok rood zandsteen van mij, dan een van Stide en een van Jelle, en tenslotte nog een van Jelle in Massangis-kalksteen. Het gaat om ornamentwerk voor twee hele grote complete pinakels, en heel veel losse onderdelen van een aantal andere pinakels.

Ornamenten

oude pinakel van tusteen voan EUsebiuskerk in Arnhem

de oude pinakel van tufsteen

Nou is het zo dat wij al het steenhouwwerk niet zelf doen. Dat wordt gedaan door de steenhouwers van Slotboom Steenhouwers in Winterswijk. Wij doen alleen het ornamentwerk. Veel van de oude ornamenten zijn afgebrokkeld en wat ondiep en lomp gehakt indertijd. Een mooie kans om er weer wat fraais van te maken. Ook ben ik een paar wonderlijke vormen van hogels (gotische bladmotieven) tegengekomen op een aantal blokken. Omdat dit werk betrof dat als reparatiewerk in bestaand werk wordt ingevoegd, heb ik deze vreemde vormgeving gewoon gehandhaafd, zodat het straks niet contrasteert met de andere onderdelen van die pinakel.

Bont geheel

De twee compleet te vervangen pinakels zijn samengesteld uit vijf verschillende steensoorten: witte Massangis-kalksteen, bruine Udelfanger zandsteen, rode Eifelzandsteen, rode Bentheimer zandsteen en geelbruine Weiberner tufsteen. Dit is in de jaren ’20 van de vorige eeuw zo toegepast bij een eerder restauratie en om de duurzaamheid ook voor deze pinakels gebruikt. Het zorgt straks voor een levendig beeld van contrasterende steensoorten.

Massangis

Dit is de eerste keer dat ik werk met Massangis-kalksteen. Het is best een lastige steensoort: voor een kalksteen behoorlijk hard en vrij lastig om mooie strakke randen te houden. We zullen waarschijnlijk bij de restauratie van de Domtoren nog heel veel ornamentwerk in Massangis moeten gaan hakken, dus we kunnen alvast oefenen zo!

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

oud pinakelblok tufsteen

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Twee gestolen gevelbeelden: een kop en een lepelaar

Terug van weggeweest!

Ik heb de afgelopen tijd veel verschillende projecten onder handen gehad en ben even niet toegekomen aan berichten erover op dit blog. Maar, gelukkig hebben we de foto’s nog, zoals de zakenman zei toen hij zijn miljoenenjacht zag zinken. Dit project is een interessante uitdaging geweest tussen alle ornamentwerk door. Het ging namelijk om een gevelbeeld met een lepelaar en een boeddhakop uit Haarlem.

De originele natuurstenen ornamenten waren afkomstig uit de gevel van het Luthers Wees-en Oudeliedenhuis, dat gebouwd was in 1906. Na de sloop van dit tehuis zijn de stenen hergebruikt in de tuinmuur van het in 2015 ook weer gesloopte Vitae Vesper Bejaardenverzorgingstehuis. Er is een appartementencomplex op dit terrein gekomen en de gevelstenen bleven afgedankt en verweesd achter. Het Lutherse Kerkbestuur wilde deze ornamenten een laatste rustplaats geven in de tuinmuur tussen het Frans Loenenhofje en de Lutherse Kerk in Haarlem.

Gestolen lepelaar, pelikaan en boeddhahoofd

-klik op de foto voor het artikel-

De zeven gevelbeelden werden uit de tuinmuur gedemonteerd en apart gehouden. Maar drie beelden, van een pelikaan, een lepelaar en een boeddhahoofd, werden uit de bouwplaats ontvreemd. Gelukkig werd de pelikaan drie dagen later weer terug gevonden. Kennelijk is er een markt voor gestolen ornamenten.

Stilering

De beelden zijn vrij sterk gestileerd en ik dacht even dat ze gemaakt zijn in de Art Deco-stijl. Maar de Art Déco begon pas een vlucht te nemen vanaf de jaren ’20 en rond 1906 was er al wel een stilering gaande, maar nog geen Art Deco.

De nadruk moet gelegen hebben op de decoratieve functie, want ik kan me niet voorstellen wat een reiger en een boeddhahoofd voor verband hebben met een Luthers weeshuis. Of oudemannenhuis. Zoals het artikel vermeldt zijn ze rond 1905 gehouwen door beeldhouwer Tjipke Visser uit Bergen. Hij heeft er zeven gemaakt, te weten een Boeddhahoofd, een hoofd van een Indiaanse vrouw, twee katachtigen, een steenbok, en een lepelaar en pelikaan. De lepelaar en de pelikaan zijn aan weerszijden van een bestaand herdenkingsmonument geplaatst in de tuinmuur van de Lutherse Kerk. De andere reliëfs kregen een plek verderop in de muur.

We hebben momenteel behoorlijk wat werk tegelijk onder handen. Dit kon ik niet allemaal alleen op tijd af krijgen, dus was ik blij dat Jelle de kop voor zijn rekening nam terwijl ik met een blauw beeld van sodaliet aan de slag was. Enige tijd later kon ik de lepelaar aan gaan pakken. We hebben allebei dezelfde procedure gevolgd, dus mijn benaderingswijze hieronder geldt ook voor de zandstenen kop van Jelle. Ik had twee blokken Bentheimer zandsteen op de juiste maat besteld, dus we konden meteen aan de slag.

Boetseren en kopiëren

twee nieuwe beelden op de pallet klaar

Ik had er even over gedacht om deze lepelaar rechtstreeks uit het blok steen te hakken, maar dat is natuurlijk niet de beste methode om het aan te pakken als de klant een exacte kopie wil. Ik had over de email een heleboel foto’s gekregen van de oude beelden, met ook een aantal opmetingen die waren verricht aan de tegenhangers ervan die wel bewaard waren gebleven. Dit bleek onmisbaar bij de reconstructie: aan de hand van de maten en de foto’s kon ik een goed gelijkend kleimodel maken van de lepelaar. Gelukkig waren er foto’s van drie kanten, van toen de vogel nog in de vorige tuinmuur zat. Toen het kleimodel helemaal naar mijn zin was kon ik het gaan nahakken in steen. Kleine details zoals de veren in de vleugels liet ik voorlopig nog achterwege.

Ik heb de contouren van de lepelaar overgenomen op een stuk karton, zodat ik ze kon overzetten op de steen. Toen ik de massa buiten de contouren weggehakt had, kon ik de overige maten vrij eenvoudig overnemen met een passer. Meestal leg ik de twee stukken daarvoor strak tegen elkaar aan. Zo kan ik de meeste breedtematen één voor een overnemen zonder mijn passer aan te passen. Ik heb daar ooit een video en een blogbericht over gemaakt. Toen de meeste maten erop staan en de grove vormen gehouwen waren volgde alleen nog het netjes afwerken van de lepelaar. De methode om eerst vanaf een kleimodel te werken heet Taille Indirecte. Lees meer over deze methode in dit blogbericht↑.

Diashow

-klik op een foto voor de vergrote weergave-

De gevelreliëfs zijn te zien in de tuin van de Lutherse Kerk, Witte Herenstraat 22 in Haarlem.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Video: een familiewapen met diep reliëf

Eindelijk staat de video online van het familiewapen met diep reliëf dat ik afgelopen winter hakte in zandsteen.

Hieronder te vinden! Lees over dit project hier: Een zandstenen familiewapen met diep reliëf.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Een zandstenen familiewapen met diep reliëf

zandstenen familiewapen door beeldhouwer Koen van Velzen

Wapensteen

Een Bentheimer zandstenen familiewapen. Afmetingen van het reliëf 40 x 50 x 18 cm, waarvan het reliëfdeel 10 cm diep is gehouwen. Duidelijk is te zien dat deze steen een natuurproduct is, getuige de lichte bruine sporen van een ijzerafzetting. Dit kan overigens geen kwaad voor het behoud van de steen. Deze wapensteen wordt geplaatst aan de binnenzijde van een stevige tuinmuur met ezelsrug. …Lees het hele artikel…

Video van een wapenschild in zandsteen


Van het wapenschild dat ik onlangs in zandsteen gemaakt heb, heb ik ook een aantal video-opnamen gemaakt. Lees hier↑ meer over dit project, en hieronder een paar links naar een aantal eerdere familiewapens: …Lees het hele artikel…

Fusillademonument Appelweg: Voor en na

monument Appelweg oud: De oude situatie: afgedekt met een rollaag met glasscherven

De oude situatie: afgedekt met een rollaag met glasscherven

Vandaag was ik weer in Amersfoort, vlakbij de Appelweg. Ik heb meteen de gelegenheid te baat genomen om een paar foto’s te maken van de nieuwe muurafdekkers op het oorlogsmonument dat ik laatst samen met Gerard onderhanden heb genomen. …Lees het hele artikel…

Het opknappen van een oorlogsmonument

Onlangs heb ik, samen met medewerker Gerard van Esveld, een muur in Amersfoort voorzien van zandstenen afdekkers.

Deze video’s zijn gemaakt door Rob Lampe, die reportages maakt voor Amersfoort Gezien. Hij woont in de Westerstraat in Amersfoort, waar in 1945 een foute politieman is doodgeschoten door het verzet. Als vergelding zijn toen even verderop aan de Appelweg tien gevangenen uit Kamp Amersfoort geëxecuteerd. De muur waar dat plaatsvond is daarna ingericht als monument, mogelijk gemaakt door een gift van de dokter die daar woonde. De kogelgaten zijn nog goed te zien. …Lees het hele artikel…

Drie zandstenen leeuwen voor drie haringen

beeldhouwer leeuw zandsteen Deventer De Drie Haringen

nieuwe zandstenen leeuw

zandsteen leeuw kopie

zijaanzicht

Kop leeuw zandsteen Deventer oud en nieuw

twee gevelsteentjes met leeuwenkop, oud en nieuw

leeuwen Deventer oud-nieuw

De linker leeuw wordt teruggeplaatst, de rechter is een gereconstrueerde kopie, gespiegeld gehakt. Op het schild is het huisteken weergegeven


Voor een pand in Deventer mocht ik een stel leeuwtjes hakken in Bentheimer zandsteen. …Lees het hele artikel…

Twee putti hersteld

←naar het eerste bericht over deze putti

gebroken putto

De twee achttiende-eeuwse zandstenen putti die ik laatst onderhanden nam zijn klaar. Het is een soort oogsttafereeltje geworden: …Lees het hele artikel…

Twee gebroken putti en een gevallen Artemis

twee gebroken putti en de enkels van Artemis

de twee gebroken putti en de enkels van Artemis

Vorige maand kreeg ik een interessante uitdaging onder handen: twee achttiende-eeuwse putti van Bentheimer zandsteen en een terracottabeeld van Artemis. Alle drie waren ernstig beschadigd en aan mij de taak om deze weer in alle luister te herstellen. …Lees het hele artikel…