Kruisbloemen en kantbloemen, voor Eusebius en Dom

kruisbloemen in Muschelkalk voor de EusebiuskerkKruisbloemen voor de Eusebiuskerk

We zijn bezig met de afronding van drie projecten: de eerste helft van de Eusebiuskerk in Arnhem is bijna klaar, de laatste stukken van de Sint-Janskathedraal zijn voltooid, en ook de laatste hogels voor de Zuiderkapel van de Utrechtse Domkerk staan ingepakt klaar voor verzending. De kruisbloemen hierboven op de foto zijn voor de zuidzijde van de Eusebiuskerk. Het zijn vrij eenvoudige hogels in Franse Massangis-kalksteen, met een na-oorlogse vormgeving, maar ze zullen goed aftekenen met hun strakke lijnen. Het zijn er maar een paar, en het is zogenaamd ‘inboet’-werk: beschadigde exemplaren van kruisbloemen en hogels worden losgezaagd en op die plek wordt een nieuw exemplaar ingebracht. Dinsdag 19 februari was ik op de steigers bij de kerk om nog een paar van deze hogels ter plekke hakken. Altijd leuk, zo’n steigerbezoek.

Mijn eigen werk was nog niet op de kerk geplaatst, op het beeld ‘De Nacht’ na, maar dat zat nog helemaal tussen de steigerplanken in. Stides koppen in Muschelkalk waren echter duidelijk te zien, een lust voor het oog.

Jelle en ik zijn de ochtend aldaar gestart met het opmeten van de volgende 7 luchtboogbeelden. Helaas zijn er veel ernstig beschadigd. Ik hoop dat ze niet al te veel werk nodig hebben om als model te dienen voor de kopieën!

Tufstenen kantbloemen voor de Domkerk

oude kantbloemen klaar voor transport- een toegetakeld stel

De laatste kantbloemen voor de Utrechtse Domkerk zijn hier nu ook klaar voor transport. Het was een leuk project: 29 kanthogels in nieuwe tufsteen maken voor de Zuiderkapel, aan de kant van de binnentuin, de Pandhof. Dit hebben we met zijn drieën gedaan, Stide en ik elk ongeveer 6 per man en Serge de rest.

Ik heb met de kettingzaag de oude kantbloemen deels ontdaan van de zware reststukken, zodat ze in opslag genomen kunnen worden. Maar ik moet erbij zeggen dat dit soort oude blokken snel verweert als het eenmaal beneden op pallets ligt. Kennelijk kan het boven op de kerk wel natregenen, maar is het ook heel snel weer droog. Hier op de grond blijven ze veel langer nat en hebben de oude stukken ook van de vorst veel meer te lijden.

Steigerbezoek op Valentijnsdag

We hopen nog meer voor deze kerk te maken, ergens in de toekomst. Zo zijn we er laatst al weer een keer heen geweest om de eerste blokken op hun plek te zien, en hebben we op Valentijnsdag een blik kunnen werpen op een uitgelaten Utrecht in de stralende zon. De terrassen zaten vol vanwege het ongekend warme februarizonnetje, en ook wij zelf keken met een uitgelaten gevoel over Utrecht uit en naar de Domtoren aan de overkant. Laat maar komen die kerk!

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan-2

Wimberg

Misschien weet je het nog: ik heb afgelopen jaar een paar keer ornamenten en zelfs steenhouwwerk gemaakt voor de Sint-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch.

De blogberichten vind je onder deze koppen: Steenhouwwerk en ornamenten voor de Sint-Janskathedraal, Eindelijk weer een update! en Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan.

Onlangs kreeg ik weer een nieuwe partij ornamentwerk binnen, waaronder weer een identiek wimbergblok voor dezelfde steunbeerpinakel van de Sint Jan. Het eerste blok heb ik zelf helemaal gehouwen, inclusief steenhouwwerk. Het tweede blok werd voorbewerkt door steenhouwer Mike Slotboom van Slotboom Steenhouwers in Winterswijk en het ornamentwerk werd gedaan door mijn collega Serge. Deze derde keer werd het blok voorbewerkt door drie jonge steenhouwers van Slotboom Steenhouwers, die er allemaal vreselijk hun best op gedaan hebben, en ik maakte weer de ornamenten: de hogels.

pallet met beeldhouwwerk op de beeldhouwerij

Samen met mijn collega’s

beeldhouwerij met veel projectenVoor grotere projecten werk ik samen met mijn collega’s Stide Vos en Serge van Druten. We zijn alle drie opgeleid als restauratiebeeldhouwer bij onze toenmalige werkgever Beeldhouwerij Mooy in Amersfoort. Daar hebben we zo’n 15 jaar samengewerkt, zodat we elkaar heel goed kennen en met elkaar overweg kunnen.

Eigen baas in de beeldhouwerij

We zijn alle drie als zelfstandig restauratiebeeldhouwer verder gegaan, maar houden veel contact omdat het zo’n ontzettend klein wereldje is. Voor deze tak, het houwen van ornamenten en beelden in nieuwe steen voor voornamelijk kerken en kastelen, zijn er nu nog drie restauratiebeeldhouwers fulltime werkzaam. Naar mijn weten. Het is altijd een klein clubje geweest en dat is ook nooit veel groter geweest; er zijn tijden dat al het werk tegelijk lijkt te komen en tijden dat we eigenlijk niet genoeg werk hebben om aan de gang te blijven. Vandaar dat we ook ander werk maken, zoals vrij beeldhouwwerk, reliëfs, bronzen beelden, gevelstenen, reparaties, grafmonumenten, werk voor andere beeldhouwers en nog veel meer.

Jelle begint aan een luchtboogbeeld

Onlangs is Jelle Steendam bij mij in de beeldhouwerij komen werken om de drukte op te vangen en zijn vakkennis te vergroten. Dus dat maakt vier man in Nederland. Er zijn natuurlijk nog heel veel andere beeldhouwers in steen en ik ken ook wel enkele restauratiebeeldhouwers, maar die kom ik in mijn eigen genre zelden tegen.

Domkerk

overzicht Westgevel Zuiderkapel Domkerk Utrecht

Overal waar de nummers staan moeten de kantbloemen vervangen worden

Nu werken we dus voornamelijk samen met beeldhouw- en ornamentwerk voor de Utrechtse Domkerk en de Eusebiuskerk in Arnhem. Vooral Serge en Stide hebben al veel tufstenen kantbloemen gemaakt voor de Domkerk, maar zelf heb ik tussen alle andere werk door ook een paar bloemen gehouwen in tufsteen. Hiernaast een plaatje met de drie gotische spitsbooggevels, met een driehoekige lijst erboven. Langs die lijst zijn 12 bloemen geplaatst, en met tweeëneenhalve gevel maakt dat samen 30 bloemen. Een valt er af, dus we maken er 29. Dit is in totaal maar een fractie van wat er aan deze prachtige kerk te vinden is.

Galerij -klik op de miniatuur voor de hele foto-

Sneeuw

Het was koud in de beeldhouwerij, maar het is wel beeldschoon en we kunnen ons er op kleden. Zolang we in de pauze maar goed kunnen opwarmen hebben we er geen enkele last van.

 

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan

Een toot voor een baldakijn van de Sint Jan

Ornamentwerk in Udelfanger zandsteen: toot voor baldakijn Sint Jan

het profielwerk moet ik later nog aanpassen

Het was een interessante laatste werkweek van het jaar. Ik ging eerst naar de Sint-Janskathedraal in Den Bosch, waar ik nog wat ornamentwerk zou aanpassen. Het ging om een zogeheten ‘toot’ van een baldakijn. De oude was verweerd en ik moest een nieuwe leveren. Maar de steigerbouwers waren boven mijn hoofd al druk aan het afbreken, dus nadat ik wat maten had overgenomen ben ik met het werkstuk weer naar Achterveld gegaan om het af te ronden. Ik had dit ornament eigenlijk allang klaar, maar toen ik de eerste keer ter plekke kwam merkte ik dat de bloemetjes die ik er zo mooi op gehakt had groter waren dan de ornamentjes eromheen. Ik heb het dus weer mee terug genomen, in de werkplaats een nieuwe basisvorm gehouwen, daarna er weer mee terug naar Den Bosch, daar een begin gemaakt met de aanpassing, dan weer naar Achterveld, en het daar afgerond. Nu moet ik het nog ter plekke monteren. Soms zit het tegen, en soms zit het erg tegen. Deze keer dus.

Hoog bezoek

Ⓒ Thijs Rooijmans voor De Telegraaf

Woensdag zouden we atelierbezoek krijgen van een acht mens sterke commissie, in verband met het ornamentwerk voor de Utrechtse Domkerk. Maar we hadden nog maar net de steen binnen waarvan we het moesten gaan maken. Dus we zijn meteen begonnen met het hakwerk. We moeten 29 kantbloemen in tufsteen gaan hakken voor een restauratie van drie gevels van de Zuiderkapel. Dit is bij de binnentuin, het Pandhof. Dat Pandhof is overigens een bijzonder magische plek, een aanrader bij een bezoek aan de binnenstad van Utrecht. Serge had twee voorbeelden geboetseerd, en Stide en ik hadden er elk een gehakt. Er werd gekeken naar de vormgeving en detaillering van de originele fragmenten en van de kopieën. Natuurlijk waren de gehouwen en geboetseerde exemplaren naar wens, ook al was de mijne nog niet af.

In de krant

Toen hij wel af was, heb ik een plaatje op Instagram gezet, en meteen ook maar een op Twitter. Kennelijk had ik de juiste hashtags erbij gezet want nog geen uur later werd ik gebeld door een journalist die een stukje wilde schrijven in de Utrechtse editie van De Telegraaf. Aan het eind van de middag kwam de fotograaf, die de mooie foto hierboven heeft gemaakt. Klik op het plaatje hiernaast om het artikel te lezen. Jammer is wel dat het lijkt alsof de anderen bij mij in dienst zijn, en dat is niet zo. Stide, Serge en ik zijn alle drie zelfstandige beeldhouwers die met elkaar samenwerken. Zelfs nieuwe aanwinst Jelle is eigen baas. Dat ik nou wat meer in de publiciteit kom maakt niet dat ik meteen de baas ben!

Op de radio

Later werden we gebeld door RTV Utrecht. Die wilde er ook aandacht aan besteden op de radio. Gelukkig praat Stide lekker vlot weg, dus ik was heel blij dat hij dit voor zijn rekening wilde nemen. Hij heeft iets verteld over de achtergrond van gotisch ornamentwerk en over onze rol in deze restauratie.

Op TV

RTV Utrecht wilde er ook aandacht aan besteden op hun tv-kanaal, Daarom kwam er vandaag ook een cameraman die een paar uur aan materiaal heeft geschoten voor wat uiteindelijk anderhalve minuut tv wordt. Bekijk hier het filmpje en het bijbehorende artikel: ↑

Voor ons is het wel wonderlijk dat iets dat wij al ruim 25 jaar doen nu opeens zoveel aandacht krijgt. Maar dat is waarschijnlijk omdat de Domkerk en vooral de Domtoren voor de Utrechters het hart van hun Stadsie is. Anders kan ik het niet verklaren. Het is natuurlijk ook wel een aansprekend plaatje van stoffige mannen die in de kou buiten mooie dingen staan te maken, maar geen wereldnieuws uiteraard.

ornamentwerk voor de Domkerk Utrecht

Ⓒ Steef Bouwman

Nog maar eens uitleggen

Ik vond het wel opvallend dat het eerst voor verschillende journalisten niet duidelijk was hoe dit restauratiewerk verloopt. Dit zijn dingen waar wij natuurlijk al niet meer over nadenken! Maar uiteindelijk konden we duidelijk maken dat eerst de restauratie-architect een plan maakt, dan de aannemer de te vervangen stukken eruit haalt, dan de steenhouwer de blokken voorbewerkt en alle profielwerk eraan maakt, totdat wij tenslotte het ornamentwerk maken op de plekken waar de steenhouwer een blok heeft laten zitten. Dan gaat het nieuwe werk naar de Domkerk, de aannemer plaatst het er weer in en voegt het netjes af. ‘Dus die ornamenten worden echt gebruikt!?’ Jazeker, ze worden gekopieerd en ook echt als vervanging van de oude stukken geplaatst op de oorspronkelijke plek: drie spitsboog-omlijstingen aan de Pandhofzijde van de Domkerk. Hartje Utrecht.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

Eindelijk weer een update!

Storm voor de stilte

Na het laatste bericht is het veel te lang stil op dit blog gebleven. Maar niet omdat ik niets gedaan heb! Integendeel, het is veel te druk geweest om alles te melden.

Galerij -klik op een foto om hem groter te zien-

Zo ben ik bezig geweest met het hakken van weer een familiewapen in Bentheimer zandsteen. Het ontwerp was bijna hetzelfde als de vorige, alleen zou deze los aan de muur komen te hangen. Daarom is het geheel lichter uitgevoerd, zonder beeldrand en met een dunner fond van 3 cm dik.

Luchtboogbeelden

Vervolgens ben ik weer aan de slag gegaan met …Lees het hele artikel…

Kantbloemen: Gotische hogels voor de Utrechtse Domkerk

Reconstructie van kantbloemen

verweerde oude kantbloemen van Ettringer tufsteen aan de Domkerk in Utrecht

verweerde oude kantbloem van Ettringer tufsteen

De Domkerk in Utrecht staat in de steigers. Vooral veel natuursteen wordt momenteel onderhanden genomen, en onderdeel daarvan zijn 16 tufstenen kantbloemen, oftewel gotische bladvormen ter versiering van de omlijsting van de spitsboogvensters. Na verschillende eeuwen van kopiëren was er van de oorspronkelijke vorm niet veel meer terug te vinden. Dat was reden genoeg om …Lees het hele artikel…