Een zwerfkei met huisnummers


Huisnummers in een zwerfkei

zwerfkei met huisnummer- ruwe steen

Ik kreeg onlangs een verzoek of het mogelijk was om een zwerfkei met huisnummers te maken. Natuurlijk kan dat! Dus ik toog naar een tuinmaterialenhandel en kocht daar een fikse kei van een meter breed. Hij kon nog net achterin mijn bestelautootje, want hij weegt ruim 400 kilo. Dan moet je geen botsing krijgen onderweg. Als-ie zwaarder was geweest dan had hij met de vrachtwagen vervoerd moeten worden.

Ik zou de huisnummers 1-3-5 erin hakken, voor een woongroep voor jongeren met een licht verstandelijke beperking. Daarom koos ik een levendig lettertype. De kei is van rood graniet, waarschijnlijk een soort Multicolour Red. Maar een zwerfkei is niet dezelfde kwaliteit steen als bij de natuursteenhandel. Je moet altijd maar zien of je binnenin geen scheuren tegenkomt.

Polijsten

zwerfkei met huisnummer- oppervlak van de cijfers gepolijst

Ik begon met het polijsten van de plek waar de nummers moeten komen. Als ik daaromheen dan het oppervlak van de steen verlaag, krijg ik opliggende of verheven letters/cijfers. Als ik de huisnummers gewoon ín de steen hak, dan worden het verdiepte letters/cijfers.

Het lastige is hierbij het oppervlak van de steen. Het is door de natuur gevormd en onregelmatig. Als het nat is, is het donker en als het droog is weer lichter. Dat betekent dat bij nat weer het gepolijste oppervlak van de cijfers wegvalt tegen de achtergrond. Bij droog weer is het goed leesbaar.

Plakken en hakken

zwerfkei met huisnummer- papieren cijfers erop geplakt

De woongroep heeft de huisnummers 1, 3 en 5. Ze delen één ingang. De steen moet bij de ingang komen liggen en dus alle drie huisnummers weergeven. Nu staan de huisnummers nog op een A4’tje achter het raam, maar omdat de woongroep in Keientrekkersstad Amersfoort staat, is het een veel beter idee om deze op een kei weer te geven.

zwerfkei met huisnummer- begonnen met hakken van de husinummers

Ik had de cijfers op 21 cm hoogte uitgeprint op papier en dat op de steen geplakt. Nu kon ik dwars door het papier heen de cijfers in de steen hakken. Vervolgens hoefde ik alleen nog de achtergrond omlaag te brengen totdat de nummers er bijna 2 cm bovenuit staken. Rood graniet is behoorlijk hard, maar het ging allemaal vrij aardig; de steen had bijna geen materiaalfouten.

Achtergrond omlaag brengen

bouchardbeitel voor natuursteen

Toen alle contouren gehakt waren, moest de steen er tussenin nog omlaag gebracht worden. Dat kan eenvoudig met een bouchard, een soort blokvormige beitel met piramidepuntjes. Dit vergruizelt het oppervlak van de steen en laat een ruwe huid achter.

zwerfkei met huisnummer- oppervalk gebouchardeerd

Om dit dichter bij het oorspronkelijke oppervlak van de steen te laten passen heb ik hierna met een roterende staalborstel alle scherpte weggepoetst. Na een aantal jaren verwering zul je gaan merken dat de steen weer één geheel is, met de letters er duidelijk bij afstekend. Nu is de gebouchardeerde plek nog lichter, maar dat zal na verloop van tijd naadloos in elkaar overgaan.

Vergulden of niet?

zwerfkei met huisnummer- huisnummers klaar

Helaas blijkt dat bij nat weer alles dezelfde kleur krijgt. Dus ik heb me het hoofd zitten breken over een oplossing. Ik dacht aan schilderen of vergulden. Als het gepolijste oppervlak van de cijfers met bladgoud verguld wordt, dan springen ze er ook bij regen en avondschemer duidelijk uit. Maar we zijn er nog niet uit of dat wel past bij het informele karakter van de woongroep. Ik ga de steen binnenkort plaatsen en dan zien we wel of er nog een keer een aanpassing moet komen.

Dit was een klein (pro Deo-) klusje tussendoor. Nu weet ik weer wat nieuws: hoe je een zwerfkei met huisnummers maakt. Het is geen beeldhouwwerk en letters hakken doe ik niet vaak, maar dit was toch wel even leuk om te doen. Ik werk graag in graniet, het is een robuust materiaal. Binnenkort de foto’s van de plaatsing.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

De boog der zeven zonden

luchtboogbeelden 'De Zeven Zonden' oud, opgesteld op het erf.

Wij, beeldhouwers

Er komt weer een leuk project aan! Zoals je wellicht weet zijn we al een paar jaar aan het werk voor de Eusebiuskerk in Arnhem. Wie zijn we? Nou ten eerste ikzelf natuurlijk, Koen van Velzen, restauratiebeeldhouwer, aangenaam. Ik werk samen met mijn collega Stide Vos, die een werkruimte vlak naast mij huurt. En aan dit project heeft het afgelopen jaar ook de nieuwste aanwinst Jelle Steendam gewerkt. Hij werkt op mijn terrein, als zelfstandig beeldhouwer, in overleg met mij aan diverse beeldhouwwerken.

Zeven Zonden

luchtboog 32 van de Eusebiuskerk is klaar en opgesteld

de eerste luchtboogbeelden van de tweede reeks worden intussen geïnstalleerd

We hebben nu acht luchtbogen afgerond, maar er zijn er nog 7 met beeldhouwwerk aan de Eusebius. Vandaar dat ik nu de volgende reeks van 7 beeldjes binnen kreeg, voor luchtboog 24. Het thema van deze boog is ‘De Zeven Zonden’.

Een interessant thema, dat bij mij als beeldhouwer meteen allerlei plaatjes oproept. Want hoe verbeeld je de Hoogmoed, of de Woede, of de Afgunst? Dit soort dingen is ook heel interessant als je net als ik een verhalenverteller bent. De meeste mensen kennen me misschien niet op die manier, maar ik ben dol op verhalen.

Gelukkig bleek deze reeks ook voor de oorspronkelijke beeldhouwer een interessante uitdaging. Want wat wij ermee gaan doen is kopiëren. Geen nieuwe ontwerpen deze keer. Het is waar, drie van de beeldjes missen een arm, maar voor de rest zijn ze nog heel erg duidelijk.

Gebroken

De Zeven Zonden: de Wellust, gebroken oud beeldje van geïmpregneerde tufsteenWe kregen ze binnen, verpakt in houten kratten met een net eromheen gewikkeld. De reden daarvoor is een lastige kwestie, en het is me zelfs na een heel aantal gesprekken niet duidelijk waar het precies is misgegaan met deze beeldjes. In het kort: De beeldjes met deze Zeven Zonden zijn van tufsteen en gemaakt in 1955. In de jaren ’90 zijn ze gaan verweren, en heeft men ze willen conserveren door middel van de impregnering met acrylhars, tot in de kern. Lees hier↑ meer over dit procedé. Het is een prima proces, zij het redelijk kostbaar, maar bij deze beeldjes is er iets compleet misgegaan. Op de een of andere manier zijn ze gaan uitzetten, en ze doen dat nog steeds. Er verschenen diepe scheuren, en opeens begonnen er stukken omlaag te vallen. Om erger te voorkomen zijn toen snel alle beelden gedemonteerd en in kisten opgeslagen. En zelfs in die kisten bleven ze uitzetten en breken.

Plakkerdeplak

luchtboogbeelden 'De Zeven Zonden' worden verlijmd door Jelle Steendam op het erf van Beeldhouwerij van Velzen

Dus het eerste waar Jelle nu mee begonnen is, met mijn hulp, is het uitpakken en verlijmen van deze beelden. De stukken zijn vlijmscherp maar passen nog redelijk goed. Na al het uitpakken en lijmen hadden we zeven goed herkenbare beelden op een rij. Volgende stap is het reconstrueren van ontbrekende delen aan de hand van oude foto’s (als je nog oude foto’s hebt van de Zeven Zonden, met name van De Vraatzucht, De Gierigheid of De IJdelheid, dan houd ik mij aanbevolen!).

Ik heb er al enorm zin in hier weer iets moois van te maken!

luchtboogbeelden 'De Zeven Zonden' oud, opgesteld op het erf.

wellust-afgunst-hoogmoed-vraatzucht-woede-gierigheid-ijdelheid

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Kruisbloemen en kantbloemen, voor Eusebius en Dom

kruisbloemen in Muschelkalk voor de EusebiuskerkKruisbloemen voor de Eusebiuskerk

We zijn bezig met de afronding van drie projecten: de eerste helft van de Eusebiuskerk in Arnhem is bijna klaar, de laatste stukken van de Sint-Janskathedraal zijn voltooid, en ook de laatste hogels voor de Zuiderkapel van de Utrechtse Domkerk staan ingepakt klaar voor verzending. De kruisbloemen hierboven op de foto zijn voor de zuidzijde van de Eusebiuskerk. Het zijn vrij eenvoudige hogels in Franse Massangis-kalksteen, met een na-oorlogse vormgeving, maar ze zullen goed aftekenen met hun strakke lijnen. Het zijn er maar een paar, en het is zogenaamd ‘inboet’-werk: beschadigde exemplaren van kruisbloemen en hogels worden losgezaagd en op die plek wordt een nieuw exemplaar ingebracht. Dinsdag 19 februari was ik op de steigers bij de kerk om nog een paar van deze hogels ter plekke te hakken. Altijd leuk, zo’n steigerbezoek.

Mijn eigen werk was nog niet op de kerk geplaatst, op het beeld ‘De Nacht’ na, maar dat zat nog helemaal tussen de steigerplanken in. Stides koppen in Muschelkalk waren echter duidelijk te zien, een lust voor het oog.

Jelle en ik zijn de ochtend aldaar gestart met het opmeten van de volgende 7 luchtboogbeelden. Helaas zijn er veel ernstig beschadigd. Ik hoop dat ze niet al te veel werk nodig hebben om als model te dienen voor de kopieën!

Tufstenen kantbloemen voor de Domkerk

oude kantbloemen klaar voor transport- een toegetakeld stel

De laatste kantbloemen voor de Utrechtse Domkerk zijn hier nu ook klaar voor transport. Het was een leuk project: 29 kanthogels in nieuwe tufsteen maken voor de Zuiderkapel, aan de kant van de binnentuin, de Pandhof. Dit hebben we met zijn drieën gedaan, Stide en ik elk ongeveer 6 per man en Serge de rest.

Ik heb met de kettingzaag de oude kantbloemen deels ontdaan van de zware reststukken, zodat ze in opslag genomen kunnen worden. Maar ik moet erbij zeggen dat dit soort oude blokken snel verweert als het eenmaal beneden op pallets ligt. Kennelijk kan het boven op de kerk wel natregenen, maar is het ook heel snel weer droog. Hier op de grond blijven ze veel langer nat en hebben de oude stukken ook van de vorst veel meer te lijden.

Steigerbezoek op Valentijnsdag

We hopen nog meer voor deze kerk te maken, ergens in de toekomst. Zo zijn we er laatst al weer een keer heen geweest om de eerste blokken op hun plek te zien, en hebben we op Valentijnsdag een blik kunnen werpen op een uitgelaten Utrecht in de stralende zon. De terrassen zaten vol vanwege het ongekend warme februarizonnetje, en ook wij zelf keken met een uitgelaten gevoel over Utrecht uit en naar de Domtoren aan de overkant. Laat maar komen die kerk!

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Beeld ‘De Nacht’ voor de Eusebiustoren


Laatste fase van de toren

Het werk aan de toren van de Eusebiuskerk nadert de afronding. Eigenlijk zijn de beelden van De Dag en De Nacht nog de laatste stukken waar met klem op wordt gewacht. Daarom denk ik dat er een diepe zucht van opluchting vanaf de kerktoren kwam toen ik deze week De Nacht had afgerond. De toren, en een deel van de kerk, moet immers uit de steigers zijn als er dit najaar een herdenking wordt gehouden van de Slag om Arnhem, 75 jaar geleden. Maar dit beeld is niet het enige dat nog moest gebeuren. Zo ben ik aan het hakken geweest voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch, voor de Utrechtse Domkerk, nogmaals voor de Sint Jan, en de luchtboogbeelden voor de Eusebiuskerk zelf moeten ook nog op tijd klaar zijn.

Dag en Nacht

Dit hoekbeeld zit op zo’n 15 meter hoogte en is oorspronkelijk gehouwen in tufsteen door Eduard van Kuilenburg. Het maakt deel uit van een paar: er is een man met een haan die zijn handboeien verbreekt en met een dweil zwaait (of moet het een fakkel voorstellen?), en ook deze vrouw met een nest uilen dus. De Dag en De Nacht. Deze wulpse jonge dame zit met de linkerhand in haar haar, op één knie, met in de rechterhand een stok. De bedoeling van de stok is mij niet duidelijk, of het moet een gedoofde kaars zijn. De uilen moeten het nachtleven verbeelden, de haan en de verbroken boeien de dageraad. Ik neem aan dat hij een fakkel dooft en niet van plan is om te gaan dweilen, want hij heeft geen emmer bij zich.

Voorzagen

Het reliëf is het grootste blok dat we in de afgelopen jaren voor deze kerk onderhanden kregen: bijna 1m³. Vanwege de tijdsdruk besloten we weer gebruik te maken van de kopieerzaagmachine, maar het blok was zo groot dat het niet eens kon ronddraaien op de draaischijf van de machine. Ik moest er een aantal hoeken afzagen zodat het wel paste. Het waren wel net die hoeken die uiteindelijk in het metselwerk ingebed worden, dus je zult er niets van zien. Met dit voorzagen bespaar ik me dagenlang meetwerk, zodat ik vrij vlot al heel veel op het oog kan hakken. Ook scheelt het me heel veel grof hakwerk en zagen met een haakse slijper, zodat ik veel minder van het zware werk hoef te doen. Ik heb bovenin het nieuwe blok twee RVS draadeinden M16 verlijmd waar ik een hijsoog kan opschroeven, zodat het blok makkelijk te verplaatsen was. Ook makkelijk op de steiger straks voor de restauratiemetselaars.

Voetjes

Het blok nieuwe Muschelkalksteen van ruim 1800 kilo werd geleverd door de Steenhouwerij, die ook de profielen erop maakte. Helaas is de steenhouwer ietwat voortvarend geweest, waardoor ik wat steen miste voor de tenen van de dame. Daarbij kwam dat het originele beeld een dame was met een unieke anatomie. Haar knie stond recht vooruit, maar haar voet naar de kijkers thuis gericht. Dus ik heb van de nood een deugd gemaakt en meteen de gelegenheid te baat genomen om de linkervoet een wat logischere stand te geven. De rechtervoet miste ook heel wat steen, maar toch kon ik die er nog heel aardig uit krijgen door hem meer naar achter te leggen en iets vlakker te plaatsen. Als je het origineel er niet naast legt valt het niet meer op. Het was een interessante uitdaging en uiteindelijk erg naar mijn zin gelukt (zie de diashow hieronder voor de plaatjes).

Nest uilskuikens, afwerking

Bij haar rechterschouder hangt een uilenmoeder met haar nest met twee jongen. De uilskuikens zien er aandoenlijk uit, met hun verbaasde blik.

Ik heb het hele beeld met een brede tandbeitel afgewerkt, en daarna het lijf van de jongedame met een grove rasp gladder gemaakt, zodat de beitelsporen nog net zichtbaar zijn voor een levendig effect. Haar haren en ook de veren van de uil heb ik met het tandijzer geaccentueerd.

Beeld De Nacht door Eduard van Kuilenburg- nieuwe kopie in MuschelkalksteenBeeld De Nacht door Eduard van Kuilenburg- nieuwe kopie in Muschelkalksteen

Kip zonder kop

Het beeld van De Dag was er behoorlijk wat slechter aan toe dan De Nacht. De haan en de man misten hun hoofd, en ook de hand met de fakkel ontbrak. Vandaar dat ik eerst een aantal onderdelen moest reconstrueren voordat ik kon gaan voorzagen. Ik boetseerde de hals en kop van de haan met plastiline en ook de hand stond er vrij snel op. Het lastige was de stand van de originele hand, want op de enige foto die ik had stonden de vingers in een bijna onmogelijke houding. Maar de kop was meer een uitdaging. Deze jongeling had namelijk nogal een groot hoofd. Ik had een stuk harde pirschuim op de schouders gelijmd en vandaaruit ben ik gaan zoeken naar de juiste grootte, stand en vorm van het hoofd.
Telkens heb ik geprobeerd met foto’s mijn progressie te vergelijken met het originele plaatje. Uiteindelijk besloot Stide dit beeld te gaan hakken en dus heeft hij er de laatste hand aan gelegd. Zie de galerij hieronder voor een impressie.

Galerij -klik op een miniatuur voor de hele foto-

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan-2

Wimberg

Misschien weet je het nog: ik heb afgelopen jaar een paar keer ornamenten en zelfs steenhouwwerk gemaakt voor de Sint-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch.

De blogberichten vind je onder deze koppen: Steenhouwwerk en ornamenten voor de Sint-Janskathedraal, Eindelijk weer een update! en Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan.

Onlangs kreeg ik weer een nieuwe partij ornamentwerk binnen, waaronder weer een identiek wimbergblok voor dezelfde steunbeerpinakel van de Sint Jan. Het eerste blok heb ik zelf helemaal gehouwen, inclusief steenhouwwerk. Het tweede blok werd voorbewerkt door steenhouwer Mike Slotboom van Slotboom Steenhouwers in Winterswijk en het ornamentwerk werd gedaan door mijn collega Serge. Deze derde keer werd het blok voorbewerkt door drie jonge steenhouwers van Slotboom Steenhouwers, die er allemaal vreselijk hun best op gedaan hebben, en ik maakte weer de ornamenten: de hogels.

pallet met beeldhouwwerk op de beeldhouwerij

Samen met mijn collega’s

beeldhouwerij met veel projectenVoor grotere projecten werk ik samen met mijn collega’s Stide Vos en Serge van Druten. We zijn alle drie opgeleid als restauratiebeeldhouwer bij onze toenmalige werkgever Beeldhouwerij Mooy in Amersfoort. Daar hebben we zo’n 15 jaar samengewerkt, zodat we elkaar heel goed kennen en met elkaar overweg kunnen.

Eigen baas in de beeldhouwerij

We zijn alle drie als zelfstandig restauratiebeeldhouwer verder gegaan, maar houden veel contact omdat het zo’n ontzettend klein wereldje is. Voor deze tak, het houwen van ornamenten en beelden in nieuwe steen voor voornamelijk kerken en kastelen, zijn er nu nog drie restauratiebeeldhouwers fulltime werkzaam. Naar mijn weten. Het is altijd een klein clubje geweest en dat is ook nooit veel groter geweest; er zijn tijden dat al het werk tegelijk lijkt te komen en tijden dat we eigenlijk niet genoeg werk hebben om aan de gang te blijven. Vandaar dat we ook ander werk maken, zoals vrij beeldhouwwerk, reliëfs, bronzen beelden, gevelstenen, reparaties, grafmonumenten, werk voor andere beeldhouwers en nog veel meer.

Jelle begint aan een luchtboogbeeld

Onlangs is Jelle Steendam bij mij in de beeldhouwerij komen werken om de drukte op te vangen en zijn vakkennis te vergroten. Dus dat maakt vier man in Nederland. Er zijn natuurlijk nog heel veel andere beeldhouwers in steen en ik ken ook wel enkele restauratiebeeldhouwers, maar die kom ik in mijn eigen genre zelden tegen.

Domkerk

overzicht Westgevel Zuiderkapel Domkerk Utrecht

Overal waar de nummers staan moeten de kantbloemen vervangen worden

Nu werken we dus voornamelijk samen met beeldhouw- en ornamentwerk voor de Utrechtse Domkerk en de Eusebiuskerk in Arnhem. Vooral Serge en Stide hebben al veel tufstenen kantbloemen gemaakt voor de Domkerk, maar zelf heb ik tussen alle andere werk door ook een paar bloemen gehouwen in tufsteen. Hiernaast een plaatje met de drie gotische spitsbooggevels, met een driehoekige lijst erboven. Langs die lijst zijn 12 bloemen geplaatst, en met tweeëneenhalve gevel maakt dat samen 30 bloemen. Een valt er af, dus we maken er 29. Dit is in totaal maar een fractie van wat er aan deze prachtige kerk te vinden is.

Galerij -klik op de miniatuur voor de hele foto-

Sneeuw

Het was koud in de beeldhouwerij, maar het is wel beeldschoon en we kunnen ons er op kleden. Zolang we in de pauze maar goed kunnen opwarmen hebben we er geen enkele last van.

 

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram↑
en op Twitter↑

en op YouTube↑

Jaaroverzicht 2018

Jaaroverzicht 2018

Het leek me aardig om dit beeldhouwjaar eens samen te vatten in een aantal woorden en plaatjes. Niet in chronologische volgorde, want mijn werk springt soms van de hak op de tak omdat er opeens spoedopdrachten tussendoor komen. Wel zo leuk, ik houd wel van een beetje onvoorspelbaar! Als er maar niet te veel druk op komt te staan.

Afronding luchtboog 4, 5, 6 en 7

Galerij -klik op een foto om hem groter te zien-

Vorig jaar ben ik lang bezig geweest met het maken van luchtboogbeelden voor de Noordzijde van de Eusebiuskerk. Begin januari was dat varkentje op een oor na gevild; ik moest alleen nog een Monnik, een Beer, een Noachroeper, een Aap en een Ark met beesten maken. Het was de laatste reeks van de vier luchtbogen rond het thema van de Ark van Noach.

Rampen en Reparaties

Temidden van hevige sneeuwval en stormen ging het werk gewoon door. Ik hield rekening met een strengere vorstperiode en ging gewoon door met zaagwerk. Een deel van de schuur had daar minder zin in, en stortte in onder de last van een dik pak natte sneeuw. Een paar weken later ontsnapte ik aan een ramp, toen een stuk asbest in een fikse storm over het dak waaide en vlak naast mijn voltooide luchtboogbeelden landde.

Een deel van mijn reparatiewerk bestaat uit het oplappen van beschadigde beelden. Zo had ik een Faun met Panfluit en een beeld van Thomas van Aquino onder handen.

Verwonding en herstel

Iets wat ik niet gemeld heb op dit blog is dat ik begin dit jaar een aardige tijd uit de running ben geweest door blessures. Ik hoor je al denken dat het door mijn werk zou komen. Ik heb inderdaad een aardige productie en het is nogal fysiek werk. En bij tijden staat er nogal druk op. Maar dat was het allemaal niet. Eerst was het een ongelukje toen ik mijn duim diep openhaalde aan een partytent die dreigde weg te waaien. Slechts drie hechtingen en twee weken verder kon ik weer aan de gang.

Maar het duurde niet lang of ik was weer wekenlang thuis. Deze keer had ik mijn beide armen overbelast bij een verhuizing (bij min acht). Ik weet nu in ieder geval hoe je twee tennisellebogen snel herstelt: niet met allerlei therapieën, maar door meerdere keren per dag de spieren in je onderarm diep te masseren. Zo haal je de overspanning van de spier af en trekt hij niet meer aan je telefoonbotje, zal ik maar zeggen. Geleerd op YouTube en zelf proefondervindelijk getest.

Eigen werk: Pan in porfier

blok porfier voor gipsen beeld van Pan

gipsen beeld van Pan met blok porfier

Ik was na alle luchtboogbeelden enthousiast begonnen met een eigen project: een Pan in porfier. Ik had hem voorgezaagd en was begonnen met hakken, maar alle goede bedoelingen ten spijt moest ik het vanwege drukte aan de kant zetten.

Ornamentwerk: Aken, Utrecht, Den Bosch

Want er kwamen allerlei ornamenten op het erf, die eerst moesten. Zo heb ik dit jaar kruisbloemen en hogels gemaakt voor de Dom van Aken, voor de Domkerk van Utrecht, nog eens voor de Utrechtse Dom, en voor de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. Een aantal daarvan in samenwerking met mijn collega’s. Er was steenhouwwerk te doen. Er is zelfs een krantenartikel over geschreven en een video over gemaakt.

Familiewapens en griffioenen

Dan waren er nog twee zandstenen familiewapens die ik tussendoor gemaakt heb, een met rand en een zonder rand, en ik ben aan het boetseren geweest aan een stel gespiegelde griffioenen. Ik hoop dat komend jaar af te kunnen ronden.

Jelle, Jeffrey en Roel

jaaroverzicht 2018

Wijze Maagd met Duif, gekopieerd door Jelle

Met zoveel werk was het niet verwonderlijk dat ik het niet alleen af kon. Vandaar mijn samenwerking met mijn collega’s Stide en Serge. Maar ook dan nog kregen we het niet allemaal rond. Ook had ik lang gedacht over iemand om het ambacht aan door te geven, iemand die graag restauratiebeeldhouwer wilde worden. Maar hoe kom je aan iemand die geschikt is? Gelukkig kwam Jelle op bezoek. Exact op het juiste moment. Hij is nu al meer dan een half jaar naar beider volle tevredenheid aan de gang en maakt prima werk!

jaaroverzicht 2018

Jeffrey helpt met voorzagen

Dan heb ik deze zomer nog een paar keer hulp gehad van Jeffrey, die beelden kwam voorzagen met de zaagmachine en tegelijkertijd kwam neef Roel langs om een begin te maken met letters hakken in steen.

jaaroverzicht 2018

Roel leert letters hakken

 

Nog meer luchtboogbeelden

Na de eerste reeks van 26 luchtboogbeelden van de Noordkant van de Eusebiuskerk moesten we nu de 27 van de Zuidkant maken. Maar gelukkig had ik van luchtboog 32 al zeven engelen gemaakt, plus een meisje van boog 36, en Stide ook een. Toch hebben we het nog aardig druk gehad met de overige 18, en ze zijn nog niet klaar. Gelukkig heeft ook Jelle er nu een aantal van gemaakt. Op dit blog kun je in ieder geval lezen over Blinde Man, Vrouw met Klompvoet, Wijze Maagd met Kruis, Dwaze Maagd met Oliekan en de Oppergodmajoor.

Kraagstenen voor de Toren

Omdat in maart 2019 de toren van Eusebiuskerk moet worden opgeleverd kreeg dat beeldhouwwerk de voorrang. Ik heb een aantal kraagstenen voorgezaagd en een reeks voor de noord- en zuidkant van de toren gemaakt, te weten een Vrouw met Tulpen, een Man met Vogel, een Man met Korenaren, een Vrouw met twee Duiven, een Kat met Vleugels en een Vogelbeest. Zaagwerk was er vooral aan de kraagstenen van de westkant van de toren (12 koppen en 5 grote kraagstenen), maar die zijn door Stide gehouwen. Tijd om weer eens op steigerbezoek te gaan…

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

De Oppergodmajoor (luchtboogbeeld)

luchtboogbeeld De Oppergodmajoor van George vd Wagt. Kopiëren in kalksteenHet volgende luchtboogbeeld is het bovenste van luchtboog 33. De beelden op deze boog zijn in 1954 gemaakt door George van der Wagt, en stellen zes lammen, blinden en kreupelen voor, naar aanleiding van de Zaligsprekingen van de Bergrede. Bovenaan zit een mannelijke figuur met een baard, in een zegenende houding.

Mudra

luchtboogbeeld De Oppergodmajoor (met Abhaya Mudra) van George vd Wagt. Kopie in kalksteenDeze zegenende houding wordt vaak afgebeeld in de christelijke kunst, met name op iconen. Ik weet niet of deze houding in de christelijke literatuur een naam heeft. Ik ken hem wel uit de Oosterse yoga; daar heet dit handgebaar de Abhaya Mudra: ‘zonder vrees’-handgebaar. Het is bedoeld om alle angst weg te nemen van de gezegende persoon. In het Westen heeft dit gebaar een meer algemeen zegenende betekenis.

Oppergodmajoor

De Zaligsprekingen: oud luchtboogbeeldje Vrouw Met Hoofdpijn

De Zaligsprekingen: oud luchtboogbeeldje Vrouw Met Hoofdpijn

Het is me niet duidelijk wie dit beeld moet voorstellen. In de archiefstukken van de restauratie wordt dit als ‘profeet’ betiteld, maar ik denk dat het eerder God de vader moet voorstellen, op zijn hemelse troon. Misschien heeft de beeldhouwer hiermee bedoeld dat de mensen die lijden gezegend worden. Van der Wagt was kennelijk niet religieus. In een krantenartikel uit die tijd legt hij uit dat hij niet wist waar het verhaal van de Dwaze en Wijze Maagden over ging. Hij heeft een bijbel geleend en het verhaal gelezen, ‘en daarom sjouwen er nu allemaal vrouwen met oliekannetjes over de kerk’. Dus ik vermoed dat hij niet zozeer een hogere betekenis aan dit beeld toekende, maar de reeks ermee afrondde. Misschien is dit ook op verzoek van het kerkbestuur gebeurd, of wie de iconografische thema’s dan ook bepaalde.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

Ornamentwerk voor de Domkerk en de Sint Jan

Een toot voor een baldakijn van de Sint Jan

Ornamentwerk in Udelfanger zandsteen: toot voor baldakijn Sint Jan

het profielwerk moet ik later nog aanpassen

Het was een interessante laatste werkweek van het jaar. Ik ging eerst naar de Sint-Janskathedraal in Den Bosch, waar ik nog wat ornamentwerk zou aanpassen. Het ging om een zogeheten ‘toot’ van een baldakijn. De oude was verweerd en ik moest een nieuwe leveren. Maar de steigerbouwers waren boven mijn hoofd al druk aan het afbreken, dus nadat ik wat maten had overgenomen ben ik met het werkstuk weer naar Achterveld gegaan om het af te ronden. Ik had dit ornament eigenlijk allang klaar, maar toen ik de eerste keer ter plekke kwam merkte ik dat de bloemetjes die ik er zo mooi op gehakt had groter waren dan de ornamentjes eromheen. Ik heb het dus weer mee terug genomen, in de werkplaats een nieuwe basisvorm gehouwen, daarna er weer mee terug naar Den Bosch, daar een begin gemaakt met de aanpassing, dan weer naar Achterveld, en het daar afgerond. Nu moet ik het nog ter plekke monteren. Soms zit het tegen, en soms zit het erg tegen. Deze keer dus.

Hoog bezoek

Ⓒ Thijs Rooijmans voor De Telegraaf

Woensdag zouden we atelierbezoek krijgen van een acht mens sterke commissie, in verband met het ornamentwerk voor de Utrechtse Domkerk. Maar we hadden nog maar net de steen binnen waarvan we het moesten gaan maken. Dus we zijn meteen begonnen met het hakwerk. We moeten 29 kantbloemen in tufsteen gaan hakken voor een restauratie van drie gevels van de Zuiderkapel. Dit is bij de binnentuin, het Pandhof. Dat Pandhof is overigens een bijzonder magische plek, een aanrader bij een bezoek aan de binnenstad van Utrecht. Serge had twee voorbeelden geboetseerd, en Stide en ik hadden er elk een gehakt. Er werd gekeken naar de vormgeving en detaillering van de originele fragmenten en van de kopieën. Natuurlijk waren de gehouwen en geboetseerde exemplaren naar wens, ook al was de mijne nog niet af.

In de krant

Toen hij wel af was, heb ik een plaatje op Instagram gezet, en meteen ook maar een op Twitter. Kennelijk had ik de juiste hashtags erbij gezet want nog geen uur later werd ik gebeld door een journalist die een stukje wilde schrijven in de Utrechtse editie van De Telegraaf. Aan het eind van de middag kwam de fotograaf, die de mooie foto hierboven heeft gemaakt. Klik op het plaatje hiernaast om het artikel te lezen. Jammer is wel dat het lijkt alsof de anderen bij mij in dienst zijn, en dat is niet zo. Stide, Serge en ik zijn alle drie zelfstandige beeldhouwers die met elkaar samenwerken. Zelfs nieuwe aanwinst Jelle is eigen baas. Dat ik nou wat meer in de publiciteit kom maakt niet dat ik meteen de baas ben!

Op de radio

Later werden we gebeld door RTV Utrecht. Die wilde er ook aandacht aan besteden op de radio. Gelukkig praat Stide lekker vlot weg, dus ik was heel blij dat hij dit voor zijn rekening wilde nemen. Hij heeft iets verteld over de achtergrond van gotisch ornamentwerk en over onze rol in deze restauratie.

Op TV

RTV Utrecht wilde er ook aandacht aan besteden op hun tv-kanaal, Daarom kwam er vandaag ook een cameraman die een paar uur aan materiaal heeft geschoten voor wat uiteindelijk anderhalve minuut tv wordt. Bekijk hier het filmpje en het bijbehorende artikel: ↑

Voor ons is het wel wonderlijk dat iets dat wij al ruim 25 jaar doen nu opeens zoveel aandacht krijgt. Maar dat is waarschijnlijk omdat de Domkerk en vooral de Domtoren voor de Utrechters het hart van hun Stadsie is. Anders kan ik het niet verklaren. Het is natuurlijk ook wel een aansprekend plaatje van stoffige mannen die in de kou buiten mooie dingen staan te maken, maar geen wereldnieuws uiteraard.

ornamentwerk voor de Domkerk Utrecht

Ⓒ Steef Bouwman

Nog maar eens uitleggen

Ik vond het wel opvallend dat het eerst voor verschillende journalisten niet duidelijk was hoe dit restauratiewerk verloopt. Dit zijn dingen waar wij natuurlijk al niet meer over nadenken! Maar uiteindelijk konden we duidelijk maken dat eerst de restauratie-architect een plan maakt, dan de aannemer de te vervangen stukken eruit haalt, dan de steenhouwer de blokken voorbewerkt en alle profielwerk eraan maakt, totdat wij tenslotte het ornamentwerk maken op de plekken waar de steenhouwer een blok heeft laten zitten. Dan gaat het nieuwe werk naar de Domkerk, de aannemer plaatst het er weer in en voegt het netjes af. ‘Dus die ornamenten worden echt gebruikt!?’ Jazeker, ze worden gekopieerd en ook echt als vervanging van de oude stukken geplaatst op de oorspronkelijke plek: drie spitsboog-omlijstingen aan de Pandhofzijde van de Domkerk. Hartje Utrecht.

Beeldhouwerijblog.nl is het blog van Koen van Velzen, beeldhouwer in steen en brons. Zie ook mijn website: beeldhouwerijvanvelzen.nl

Volg me op Instagram
en op Twitter
en op YouTube

Luchtboogbeeldje: Een Dwaze Maagd


Een dwaze maagd

luchtboogbeeldje van de Eusebiuskerk in Arnhem: een Dwaze Maagd

het oude beeld van tufsteen

Van de luchtbogen die we nu onder handen hebben, heeft elk zijn eigen thema. Zo zijn er zeven bazuinengelen, mensen die de Zaligsprekingen uitbeelden, een groep Wijze Maagden en dit beeld van de laatste boog beeldt een Dwaze Maagd uit.

In het kort gaat het verhaal zo: …Lees het hele artikel…

Thomas van Aquino (zandsteen) voor de Sint Jan

beeld van Thomas van Aquino

Thomas van Aquino: hier het beeld nog in zijn nis van de Sint Janskathedraal

Sint Janskathedraal

Het groot onderhoud aan de Sint-Janskathedraal gaat gestadig verder. Ieder jaar of misschien twee jaar, daar wil ik vanaf zijn, wordt er één travee van de kerk aangepakt: 1 steunbeer en 1 venstergevel. Dit jaar heb ik al wat werk gehad aan twee wimbergen, een …Lees het hele artikel…